Ph?m Ðình

Tay lái- cung du?c g?i là vô-lang - ch?ng ph?i là m?t b? ph?n xa l? d?i v?i nh?ng ngu?i ngày nào cung ph?i ng?i ? gh? tài x?, d? di?u khi?n... tay lái (steering wheel). Nh? tay lái, tài x? di?u khi?n chuy?n d?ng xe theo 3 hu?ng: Ch?y th?ng, r? ph?i và r? trái. Ð? giúp tài x? trong vi?c di?u khi?n tay lái, nhà s?n xu?t dã ch? thêm b? ph?n th?y l?c (hydraulic power) cho h? th?ng. Nh? dó, khi mu?n r? sang bên ph?i ho?c bên trái, tài x? không c?n d?ng s?c d? “b?” vô lang, mà ch? c?n xoay nh? bàn tay là vòng bánh lái ngoan ngoãn vâng l?i, di?u khi?n c? m?t h? th?ng chuy?n d?ng ph?c t?p d?i hu?ng theo ý ông/bà ch? xe. Ho?t d?ng c?a b? ph?n th?y l?c dó thu?ng du?c g?i b?ng m?t t? ng? ph? thông là “tay lái t? d?ng (power steering). Hôm nay chúng ta nói v? cái “linh h?n” t?o ra s? m?u nhi?m ?y trong h? th?ng tay lái t? d?ng: Power Steering Fluid (d?u tay lái).

I - Có c?n ph?i thay d?u tay lái không? Bao lâu m?t l?n?

Không gi?ng nhu các th? d?u nh?t khác - ch?ng h?n nh?t máy, nu?c coolant, d?u h?p s?... v?n là nh?ng ch?t l?ng bôi tron và làm h? nhi?t trong h? th?ng - d?u tay lái là m?t trung gian chuy?n l?c, và không làm vi?c du?i tác d?ng c?a nhi?t. Chính vì v?y, có nhi?u ngu?i cho r?ng không c?n ph?i thay d?u tay lái. Ch? c?n châm thêm cho d? s? lu?ng, n?u th?y d?u hao ngót, là xong b?n ph?n.

Ch? truong nhu v?y thì m?i dúng m?t n?a, t?c là n?a châm thêm khi th?y hao ngót, n?a còn l?i - cho r?ng không bao gi? c?n thay th? d?u tay lái - th?c là m?t li?u linh. Là b?i vì, dù không b? nhi?t ‘nung n?u’, nhung d?u tay lái cung là m?t th? v?t ch?t có th? b? thoái hóa, b? ô nhi?m trong quá trình s? d?ng. Th?c v?y, d?u không d?ng m?t mình, nhung luân luu qua nhi?u b? ph?n; nh?ng b? ph?n ?y duong nhiên hao mòn, rã m?c theo th?i gian ph?c v?, và th?i ra nh?ng m?nh v?n tan hòa vào trong d?u. Lâu ngày ch?y tháng, d?u b? bi?n ch?t, và ph?i du?c thay th?. Ðó là l? bi?n d?ch thu?ng tình c?a v?t ch?t. Không du?c thay m?i, d?u bi?n ch?t s? quay ngu?c l?i, tác h?i trên nh?ng b? ph?n liên quan, sinh nhi?u thi?t h?i t?n kém hon.

Nhung vì không làm vi?c tr?c ti?p du?i nhi?t d? cao, d?u tay lái có th? gi? du?c tính nang c?a mình khá lâu. Các nhà nghiên c?u v? b?o trì cho r?ng, có th? thay d?u tay lái trong kho?ng t? 60,000 t?i 70,000 d?m.

II - Châm D?u và Thay D?u

Châm d?u là m?t công tác don gi?n. Thay d?u cung ch?ng ph?c t?p gì hon. D?u tay lái l?i r?. Có nhi?u lo?i xe - ch?ng h?n nhu Toyota Tacoma, Toyota Corolla... - dùng ngay d?u h?p s? (transmission fluid) làm d?u tay lái. Nhung không ph?i lo?i xe nào cung nhu v?y. C?n xem l?i sách c?m nang (Owner's Manual) d? bi?t cách s? d?ng cho dúng.

A - Châm D?u:

Tru?c tiên, tìm xem bình d?u tay lái ? dâu. Nó có th? là m?t bình m? trong (see-through); ho?c m?t bình kín màu den. Dù th? nào chang n?a, n?p bình cung có ch? “Power Steering Fluid” d? nh?n di?n. Ði?u quan tr?ng tru?c khi m? n?p bình là ‘Nh? Lau S?ch’ b?i b?m rác r?n bám d?ng lâu ngày trên n?p và chung quanh bình.

Sau dó, m? n?p bình và ki?m tra que tham g?n li?n v?i n?p, xem m?c d?u hi?n còn d? ? m?c qui d?nh hay không. Que tham dã ghi s?n d?u Cold và Hot - có th? m?t bên ghi Cold và bên kia ghi Hot - d? giúp chúng ta ki?m tra. N?u d?u n?m du?i ho?c ngay v?ch t?i thi?u (minimum), dó là d?u hi?u có hao ngót, c?n ph?i châm thêm.

Khi châm d?u, nh? châm thong th? qua m?t cái ph?u, và theo dõi m?c d?u thu?ng xuyên. Ð?ng d? d?u vu?t lên quá m?c t?i da. N?u l? tay d? quá, ph?i tìm cách hút b?t ra (Xem ph?n thay d?u m?i bên du?i). B?ng không, tình tr?ng d?u nhi?u hon m?c c?n thi?t s? gây t?n h?i cho h? th?ng.

Lên xe, m? máy n? t?i ch? và l?c bánh lái qua ph?i qua trái m?t vài lu?t, d? “?” b?t khí ra kh?i h? th?ng. Sau dó, t?t máy, xu?ng xe và dóng n?p bình.

C?c k? c?n th?n d?ng d? b?i b?m roi vào bình trong khi m? n?p, nh?t là trong khi máy n?, có th? làm b?i b?m ? Hood (n?p d?y d?u xe) roi vào. Nh? luôn luôn ‘Lau S?ch’ chung quanh bình và n?p tru?c và sau khi châm d?u, d? b?o d?m b?i b?m bên ngoài không theo vào trong bình du?c. Ði?u này r?t c?n thi?t, vì d?u ? trong h? th?ng lâu nam, nh?ng b?i b?m ngo?i nh?p ?y có th? d?y nhanh ti?n trình ma sát và hao mòn.

B - Thay d?u m?i: Có 2 cách thay d?u

-Cách th? nh?t:

Dùng m?t cái Turkey Baster (xem hình) d? hút d?u cu ra. Hút h?t r?i thì d? d?u m?i vào là xong. Nhung làm m?t l?n nhu v?y duong nhiên không th? hút h?t d?u kh?i h? th?ng. N?u có gi?, chúng ta có th? lên xe ch?y kho?ng 20 phút d? d?u m?i hòa nh?p v?i d?u cu. Sau dó l?i dùng ?ng Turkey Baster rút h?t s? d?u dó ra, và thay d?u m?i vào. C? m?i l?n làm nhu v?y là chúng ta c?i thi?n ph?m ch?t d?u lên du?c m?t chút. Làm d?n l?n th? 3 ho?c th? 4 thì có th? yên tâm là dã thay du?c tr?n v?n ch?t l?ng trong h? th?ng b?ng d?u m?i.

N?u không d? gi? làm luôn vào m?t lèo, b?n có th? d? dành sang tu?n sau, ho?c gi? nào thu?n ti?n, làm ti?p... ph?n 2, r?i ph?n 3 cung du?c. Gi?ng nhu thu?ng th?c DVD ca nh?c, Asia ho?c Thúy Nga Paris v?y dó: M?i tu?n coi m?t cu?n cung không sao!

-Cách th? 2: Tháo ?ng d?n

B?ng phuong th?c này, chúng ta có th? x? d?u cu ra h?t, và thay luôn d?u m?i m?t l?n. Tuy nhiên, ph?i c?n thêm m?t ngu?i giúp. Chuy?n này có v? hoi khó d?i v?i nhi?u b?n: Tìm dâu ra? Kêu “ông nhô con” trong nhà u? Ch?c ph?i m?i tay nói chuy?n mà chua ch?c ông nhô dã hi?u! Hay là nh? “bà ch?”? Càng khó hon! Ph?m Ðình bi?t v?y, nhung cung c? xin trình bày cho có tru?c có sau:

Bu?c 1: Dùng kích (jack) nâng d?u xe lên, r?i kê con d?i vào, gi? cho d?u xe nâng cao.

Bu?c 2: Rút ?ng d?n d?u v? bình (Return Hose, thu?ng là ?ng nh?, n?u có 2 ?ng). G?n m?t cái ?ng Plastic trong (có th? mua t?i Home Depot) thay vào ch? dó. R?i nâng d?u kia c?a ?ng plastic lên cao hon mi?ng bình. M?c dích: Ð? d?u kh?i ch?y t? trong bình ra ngoài.

Luu ý: ?ng Return Hose g?n bó v?i bình khá lâu, nên ng?m vào vòi bình khá ch?t. Gi? này, phân cách “h?” ra th?t là khó khan d?y. Nói tru?c d? các b?n kiên nh?n.

Bu?c 3: Ð?t d?u ?ng Return Hose (v?a g? ra kh?i vòi bình) vào m?t cái ch?u d? du?i d?t. Ch?u này là noi ch?a dòng d?u cu, s? du?c th?i t? trong lòng h? th?ng và theo ?ng ch?y ra. Có th? ki?m m?t do?n ?ng Plastic n?a (cung mua t? Home Depot) d? n?i dài ?ng Return Hose xu?ng ch?u d?t bên du?i. Ki?m m?t v?t gì n?ng d? bu?c ch?t mi?ng Return Hose v?i thành ch?u. M?c dích: Ð? d?u kh?i vang b?n tung tóe khi ch?y ra.

Bu?c 5: M? h?p d?u tay lái m?i, và d? s?n v?a t?m tay.

Bu?c 6: Nh? “lính” lên xe, m? máy, và l?c tay lái tr?n vòng t? ph?i qua trái và ngu?c l?i. Ð?ng tác này s? làm d?u tay lái luu thông, t? trong lòng h? th?ng chuy?n qua Return Hose d? du?c dua v? bình. Nhung vì Return Hose dã du?c tháo ra, nên dòng ch?t l?ng gi? dây s? du?c d?n vào cái ch?u d?t trên m?t d?t.

Bu?c 7: (th?c hi?n cùng lúc v?i bu?c 6), cùng lúc dó, chúng ta - dã d?ng s?n ? bên bình d?u tru?c mui xe - rót d?u m?i liên t?c vào bình.

M?t d?u, d?u cu ch?y ra, rót xu?ng ch?u ch?a; m?t d?u, d?u m?i rót vào... liên t?c nhu v?y cho d?n khi b?n th?y lu?ng d?u ch?y xu?ng ch?u ch?a tr? nên trong nhu d?u m?i thì ng?ng tay!

Bu?c 8: Nói ngu?i ng?i trên xe t?t máy. L?p Return Hose tr? l?i vào bình. Xi?t dai ?ng cho ch?c ch?n.

Bu?c 9: M? máy tr? l?i, l?c tr?n vòng tay lái t? bên này qua bên kia và ngu?c l?i vài l?n, d? “?” b?t khí kh?i h? th?ng.

Bu?c 10: Ki?m tra m?c d?u. N?u chua d? thì châm thêm cho dúng m?c.

Bu?c 11: Ðóng n?p bình d?u. Ch?y vài vòng quanh xóm d? ki?m tra.

V?y là xong. Hoi l?nh k?nh m?t chút.