CHICAGO (AP) - M?t cu?c nghiên c?u m?i ? Ð?c Qu?c cho th?y có s? liên quan gi?a m?c th?p c?a sinh t? D v?i t? l? t? vong do b?nh tim và do nh?ng nguyên nhân khác. K?t qu? m?i tìm th?y này càng h? tr? thêm cho nh?ng b?ng ch?ng v? vai trò quan tr?ng c?a “sinh t? ánh n?ng” d?i v?i s?c kh?e.

Các nhà nghiên c?u nh?n th?y r?ng nh?ng b?nh nhân có m?c sinh t? D th?p trong máu thì có nguy co cao g?p hai l?n ch?t vì b?t c? nguyên nhân nào, trong th?i gian tám nam, so v?i nh?ng b?nh nhân có m?c sinh t? D cao nh?t. S? liên quan t?i nh?ng cái ch?t do b?nh tim ? m?c cao dáng k? noi nh?ng b?nh nhân có m?c sinh t? D th?p trong máu.

Dù sao, các chuyên gia nói r?ng ngu?i ta không nên coi nh?ng k?t qu? tìm th?y này nhu là lí do d? b?t d?u tiêu th? thêm nhi?u sinh t? D ho?c phoi n?ng th?t nhi?u - ánh n?ng là ngu?n chính y?u c?a sinh t? này.

S? tiêu th? nh?ng li?u lu?ng sinh t? D b? sung quá cao có th? làm h?i t?i s?c kh?e và phoi n?ng n?ng quá nhi?u có nguy co gây ra b?nh ung thu da. V? l?i, lo?i nghiên c?u d?a vào th?ng kê này không th? xác d?nh có ph?i s? thi?u th?n sinh t? D gây ra nh?ng cái ch?t hay không, ho?c s? tiêu th? thêm sinh t? D có th? làm gi?m nh?ng nguy co hay không.

Nh?ng m?c sinh t? D th?p trong máu có th? là do tu?i tác, s? thi?u ho?t d?ng th? xác, và nh?ng y?u t? khác v? l?i s?ng cung có th? ?nh hu?ng t?i s?c kh?e, theo l?i bà Alice Lichtenstein, phát ngôn nhân c?a American Heart Association (H?i Tim M?) và cung là giám d?c c?a Cardiovascular Nutrition Laboratory (Phòng Thí Nghi?m Dinh Du?ng Tim M?ch) t?i tru?ng d?i h?c Tufts University.

Tuy nhiên, bà nói r?ng cu?c nghiên c?u này là m?t dóng góp quan tr?ng vào lãnh v?c c?a sinh t? D.

Bà Lichtenstein nói thêm: “Ngu?i ta không th? làm ngo v? nh?ng k?t qu? tìm th?y này.”

Cu?c nghiên c?u m?i do các chuyên gia ngu?i Áo c?m d?u liên quan t?i 3,258 ngu?i dàn ông và dàn bà s?ng trong vùng Tây-Nam nu?c Ð?c. Nh?ng ngu?i tham gia có tu?i trung bình là 62, da s? m?c b?nh tim m?ch, và h? du?c th? máu h?ng tu?n d? do lu?ng nh?ng m?c sinh t? D. Trong th?i gian 8 nam h? du?c theo dõi, dã có 737 ngu?i t? tr?n, trong s? dó 463 cái ch?t liên quan t?i nh?ng b?nh thu?c v? tim m?ch.

Theo k?t qu? th? máu v? m?c sinh t? D, 307 cái ch?t x?y ra cho nh?ng b?nh nhân có m?c th?p nh?t và 103 cái ch?t noi nh?ng b?nh nhân có m?c cao nh?t. Sau khi xét t?i tu?i tác, s? ho?t d?ng th? ch?t và nh?ng y?u t? khác, các nhà nghiên c?u tính toán và th?y r?ng nh?ng cái ch?t vì t?t c? nh?ng nguyên nhân khác nhau là kho?ng hai l?n cao hon cho nh?ng b?nh nhân thu?c vào nhóm có m?c sinh t? D th?p nh?t.

Phúc trình c?a cu?c nghiên c?u này dã dang trong s? xu?t b?n ngày 23 Tháng Sáu 2008 c?a d?c san y khoa Archives of Internal Medicine.

Ngu?i c?m d?u cu?c nghiên c?u, Bác Si Harald Dobnig thu?c Ð?i H?c Y Khoa Graz ? Áo Qu?c, nói r?ng nh?ng k?t qu? này không th? du?c coi là ch?ng minh r?ng m?c sinh t? D th?p có h?i cho s?c kh?e, “nhung cho t?i nay nh?ng b?ng ch?ng dang tr? thành v?ng ch?c hon.”

Bác Si Dobnig v?ch ra r?ng cho t?i nay các nhà khoa h?c thu?ng nghi r?ng vai trò duy nh?t c?a sinh t? D là ngan ng?a b?nh m?m xuong (rickets) và giúp cho xuong kh?e m?nh.

Ông nói: “Bây gi? chúng ta b?t d?u nh?n th?y r?ng còn có nhi?u ích l?i khác n?a c?a sinh t? D. Chúng ta chua bi?t chính xác m?c sinh t? D th?p có th? ?nh hu?ng t?i nh?ng v?n d? c?a b?nh tim và nh?ng cái ch?t do nh?ng nguyên nhân khác nhu th? nào, tuy r?ng có nh?ng b?ng ch?ng cho th?y nó giúp di?u hòa h? th?ng mi?n nhi?m c?a co th?.”

Trong s? xu?t b?n d?u tháng này, d?c san y khoa Archives of Internal Medicine nói trên cung dã dang m?t cu?c nghiên c?u do các nhà khoa h?c c?a Ð?i H?c Harvard thi hành, trong dó h? cho th?y có s? liên quan gi?a m?c sinh t? D th?p v?i nh?ng con dau tim. Và nh?ng cu?c nghiên c?u tru?c dây cung dã liên k?t m?c sinh t? D th?p v?i ch?ng áp huy?t cao, ch?ng phì m?p và b?nh ti?u du?ng - t?t c? nh?ng ch?ng b?nh này d?u có th? góp ph?n vào b?nh tim.

Cu?c nghiên c?u m?i “cho t?i nay cung c?p b?ng ch?ng m?nh nh?t v? s? liên quan gi?a sinh t? D và s? t? vong do b?nh tim m?ch,” theo l?i Bác Si Edward Giovannucci, ngu?i dã tham gia cu?c nghiên c?u c?a tru?ng Harvard bao g?m 18,225 ngu?i dàn ông.

M?c sinh t? D th?p cung dã b? coi là liên quan t?i vài lo?i b?nh ung thu, và m?t s? nhà nghiên c?u tin r?ng sinh t? này có th? dùng d? ngan ng?a s? phát sinh nh?ng u bu?u ung thu.

Theo u?c tính, ít nh?t 50 ph?n tram nh?ng ngu?i cao niên trên th? gi?i có m?c sinh t? D th?p, và các chuyên gia nói r?ng m?t s? dáng k? nh?ng ngu?i tr? tu?i hon cung lâm vào tình tr?ng này. Nh?ng nguyên nhân có th? là do s? gi?m b?t nh?ng sinh ho?t ngoài tr?i, không khí tr? thành ô nhi?m, và trong khi ngu?i ta ngày càng già thì kh? nang c?a da h?p th? sinh t? D t? ánh n?ng càng gi?m, theo l?i các nhà nghiên c?u.

M?t s? bác si tin r?ng s? s? d?ng quá nhi?u m? ph?m ch?ng ánh n?ng (sunscreen lotion) cung dã ?nh hu?ng t?i m?c sinh t? D trong co th?. H? nói r?ng phoi n?ng m?i ngày t? 10 t?i 15 phút mà không dùng t?i ch?t ch?ng ánh n?ng là an toàn và d? d? h?p th? s? sinh t? D c?n thi?t - tuy các chuyên gia không d?ng ý v?i nhau v? di?u này.

Trong s? nh?ng ngu?n dinh du?ng gi?u sinh t? D g?m có s?a pha thêm sinh t? b? sung (fortified milk) trong dó thu?ng ch?a 100 don v? qu?c t? sinh t? D cho m?i ly s?a, và cá có nhi?u d?u nhu cá sardine, mackerel, salmon.

Hi?n th?i Vi?n Y Khoa (Institute of Medicine) Hoa K? khuyên m?i ngày dùng 200 don v? sinh t? D cho tr? em và ngu?i l?n du?i 50 tu?i, trong khi nh?ng ngu?i l?n tu?i hon c?n tiêu th? m?i ngày t? 400 t?i 600 don v?. Nhung m?t s? bác si tin r?ng dây là nh?ng li?u lu?ng quá th?p và h? khuyên nên u?ng thêm sinh t? D b? sung.

Trong cu?c h?i th?o thu?ng niên c?a h? gi?a Tháng Sáu, American Medical Association (H?i Y Khoa M?) d?ng ý r?ng h? s? thúc d?y vi?c duy?t xét l?i nh?ng m?c d? ngh? nói trên. (n.m.)