Liên Thành

Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan hành x? Lu?t Pháp Qu?c Gia:

- Sáng ngày m?ng 2 T?t M?u Thân, Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan dang ch? huy tr?n dánh kh?c li?t t?i khu v?c Ch? L?n, du?ng Su V?n H?nh, thì m?t Si Quan thu?c Chi?n Ðoàn TQLC/VNCH gi?i giao d?n Thi?u Tu?ng Loan tên Ð?i Úy Vc Nguy?n Van Lém t? B?y L?p mà Chi?n doàn TQLC v?a b?t du?c.

Nguy?n Van Lém t? B?y L?p ch? huy don v? d?c công, tru?c dó vài gi? dã gi?t h?t gia dình c?a m?t Si Quan CSQG g?m v?, con và thân nhân c?a v? Si Quan này. Sau dó y ch? huy t?n công và ki?m soát tr?i Phù Ð?ng c?a binh ch?ng Thi?t Giáp, B?y L?p b?t gi? gia dình Trung tá Nguy?n Tu?n, dùng v? con c?a Trung tá Tu?n áp l?c và b?t Trung Tá Tu?n ch? d?n cách s? d?ng xe tang còn l?i trong tr?i, Trung Tá Nguy?n Tu?n t? ch?i, B?y L?p dã gi?t ch?t toàn gia dình Trung Tá Nguy?n Tu?n, g?m c? bà m? già c?a Trung Tá Tu?n dã 80 tu?i, ch? có m?t bé trai b? thuong n?ng và sau dó dã du?c c?u s?ng.

Tru?c dó, y là th? ph?m dã gi?t ch?t 34 thu?ng dân vô t?i và là tác gi? c?a m? chôn t?p th? 34 d?ng bào này. Y còn khai y r?t hãnh di?n v? thành tích này....

Nhân ch?ng Nguy?n Tru?ng To?i m?t thu?ng dân dã k? l?i r?ng: “Tôi bi?t h?n dã làm nh?ng gì trong cu?c ch?m súng v?i QLVNCH, h?n s? d?ng tr? em làm lá ch?n, d?y tr? tho vô t?i làm bia d? d?n, QLVNCH không th? n? súng, d? cho d?ng d?i h?n t?u thoát”.

Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan dã du?c báo cáo d?y d? v? t?i tr?ng và hành d?ng man r? c?a tên VC này, và khi nhìn nh?ng xác ch?t c?a tr? tho vô t?i, ông dã h?i: “T?i sao, chuy?n gì v?y”, khi du?c bi?t t?i sao và ai là hung th?, ph?i ch?u trách nhi?m, Thi?u Tu?ng Loan dã n? súng, h? sát tên th? ph?m Ð?i úy Ð?c công Nguy?n Van Lém t? B?y L?p.

Bám sát theo theo BCH hành quân c?a Thi?u Tu?ng Loan lúc dó là dám ký gi? chi?n tru?ng ngo?i qu?c, trong dó có nhi?p ?nh gia Eddie Adams c?a hãng thông t?n AP, và phóng viên quay phim cho hãng tin NBC ngu?i Vi?t Nam là ông Võ S?u.

T?t c? di?n bi?n v? vi?c Thi?u Tu?ng Loan x? b?n tên d?c công B?y L?p dã du?c Võ S?u và Eddie Adams thâu h?t vào ?ng kính, Tu?ng Loan th?y rõ vi?c này, n?u mu?n, ông có th? ra l?nh t?ch thu h?t các các cu?n phim, nhung không, ông không làm nhu v?y, và ông dã nói v?i Eddie Adams cùng các ký gi? ngo?i qu?c cung nhu ông Võ S?u lúc dó:

- Tên VC này dã gi?t vô s? d?ng bào c?a tôi và m?t s? ngu?i Hoa K?.

Và Eddie Adams k? l?i:

- Lúc d?u tôi tu?ng Lém du?c d?n d?n d? Tu?ng Loan th?m v?n. Khi ông rút súng chia vào Lém, tôi v?n còn tu?ng ông ch? d?a thôi, hóa ra, ông b?n th?t.

Ngay t?i hôm dó, m?ng 2 T?t M?u Thân, Eddie Adams dã chuy?n b?c hình Thi?u Tu?ng Loan x? b?n tên d?c công B?y L?p t? Sàigòn di kh?p th? gi?i.

C? th? gi?i rúng d?ng, và dám ký gi? ngo?i qu?c, các phong trào ph?n chi?n t?i Hoa K?, Vi?t Nam, Âu Châu, và nhi?u qu?c gia khác, t?n tình khai thác b?c hình này.

Nó chính là b?c hình oan nghi?t, dã dua cu?c d?i c?a Thi?u Tu?ng Loan vào khúc quanh nghi?t ngã.

Tranh lu?n v? b?c hình, và hành d?ng c?a Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan: Ðúng hay Sai. Theo Th?m Phán Tr?n An Bài, gi?ng su H?c Vi?n CSQG/VNCH:

- Nhóm ph?n chi?n Hoa K? lý lu?n r?ng: Ð?i úy d?c công VC dã b? b?t, hai tay b? trói v? sau lung, t?c Nguy?n Van Lém t? B?y L?p dã th?t s? tr? thành tù binh chi?n tranh. Tu?ng Loan không có quy?n hành quy?t m?t k? thù dã tr? thành tù binh chi?n tranh, không còn phuong ti?n t?n công. Hành d?ng này trái v?i Ði?u 3 quy u?c Genève ngày 12-8-1949 v? tù binh.

Phóng viên chi?n tru?ng c?a Úc Ð?i l?i, ký gi? Neil Davids trong cu?ng “In the Frontline” dã bênh v?c Thi?u Tu?ng Loan, cho r?ng:

Tên d?c công m?c áo dân s?, t?c không ph?i quân nhân d?ch nhu dã qui d?nh trong qui u?c Genève v? tù binh. B?y Lém dã ph?m t?i quá rõ ràng là gi?t nhi?u dàn bà con nít, và ngoan c? không ch?u d?u hàng, Tu?ng Loan x? b?n m?t tên ph?n lo?n trong th?i gian Thi?t Quân Lu?t thì cung không có gì g?i là quá dáng.

Tu?ng William Westmoreland, T?ng Tu L?nh L?c Lu?ng Hoa K? tham chi?n t?i Vi?t Nam, dã nh?n d?nh v? hành d?ng c?a Thi?u Tu?ng Loan:

- Không khôn ngoan, nhung Tu?ng Loan dã làm du?i áp l?c. V?n d? này liên quan d?n pháp lý, ông không th? phán doán du?c. Ông ch? mu?n nh?n m?nh áp l?c vào th?i di?m dó, t?c là s? gi?n d? v? nh?ng hành d?ng kh?ng b? c?a C?ng S?n.

Và Eddie Adams tác gi? c?a t?m hình dã dem l?i oan nghi?t, cay d?ng cho Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan. Eddie Adams dã nói là t?m hình c?a ông ch? nói lên du?c m?t n?a s? th?t. Ông dã ân h?n, phân bua, gào thét trên truy?n hình, truy?n thanh, báo chí, d? c?nh giác th? gi?i r?ng h? dã hi?u l?m v? ý nghia t?m hình c?a ông. T?m hình là cái bánh, m?t n?a cái bánh là s? th?t, m?t n?a cái bánh kia là s? sai, s? gian x?o, s? l?a l?c và l?m l?n. Th? mà c? th? gi?i nh?m m?t, b?t tai và im l?ng, d? cho Tu?ng Loan ch?t trong n?i oan khiên, và VNCH ch?t t?c tu?i trong nh?c nh?n.

V?y n?a th?c s? cái bánh kia là gì?

1- Adams dã không ghi l?i du?c nh?ng hình ?nh mà B?y L?p dã b?n gi?t và chôn s?ng dã man nh?ng ngu?i dân vô t?i mà Tu?ng Loan có trách nhi?m ph?i b?o v?. H? là dàn bà, con nít không có phuong ti?n t? v? trong tay. S? vi?c này cung dã du?c Ði?u 4 qui u?c Genève ngan c?m các quân nhân tham d? chi?n tranh không du?c làm nhu v?y.

2- Adams cung không di?n t? du?c c?nh B?c Vi?t dã l?i d?ng huu chi?n ngày T?t, t?n công VNCH, gieo bao nhiêu dau thuong ch?t chóc cho dân chúng Nam Vi?t Nam.

3- Adams dã không ghi l?i du?c c?nh hàng ngàn dân lành b? chôn s?ng t?i Hu? trong t?t M?u Thân, do tay các d?ng chí c?a B?y L?p gây ra.

Tóm l?i n?a chi?c bánh mà th?t s? Adams dã không trình bày du?c là nguyên nhân d?n d?n n?a th?t s? chi?c bánh kia mà Adams dã di?n t? trong b?c hình, trong chi?c bánh kia.

Nói cách khác, Tu?ng Loan n? súng k?t li?u d?i Nguy?n Van Lém t? B?y L?p ch? là h?u qu? t?t nhiên c?a chính vi?c làm c?a B?y L?p dã gi?t h?i nh?ng ngu?i dân vô t?i mà thôi.

Tranh lu?n v? pháp lý:

1- B?n phe tham chi?n t?i Vi?t Nam ch? có VNCH dã không h? ký k?t vào b?t c? ph?n nào c?a Quy u?c Genève v? tù binh và còn công khai bác b? vào ngày 18-2-1974. Trong khi dó thì Hoa K? ký vào ngày 2-8-1955. B?c Vi?t ký vào các nam 1953, 1957 và 1976. M?t tr?n Gi?i Phóng Mi?n Nam ký vào 1973,1974. Nhu v?y thì làm sao có th? quy k?t cho Chính ph? VNCH và Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan dã vi ph?m Quy u?c này du?c.

2- Dù có phê chu?n Quy u?c nhung m?i qu?c gia l?i t? gi?i thích Quy u?c theo quan ni?m và quy?n l?i riêng tu c?a mình.

Hãy l?y ngay B?c Vi?t và Hoa K? làm b?ng ch?ng:

B?c Vi?t không tuân th? quy u?c dành cho tù binh Hoa K? v?i lý do Hoa K? dã m? cu?c chi?n tranh d? qu?c xâm lu?c Vi?t Nam, t?c là cu?c chi?n không có chính nghia, cho nên tù binh M? không dáng du?c hu?ng nh?ng d?c ân c?a quy ch? tù binh.

Hoa K? l?i cung không cho binh lính B?c Vi?t và MTGPMN du?c hu?ng quy u?c, vi?n lý do là B?c Vi?t và M?t Tr?n dã áp d?ng nh?ng chi?n thu?t du kích quá dã man, không thích h?p cho m?t cu?c chi?n quân s?, binh lính B?c Vi?t và M?t Tr?n b? b?t th?t s? ch? là nh?ng can ph?m hình s?, ch? không ph?i dúng nghia là tù binh.

Gi? nhu VNCH có ký vào quy u?c Genève, thì có th? gi?i thích r?ng Nguy?n Van Lém không ph?i là tù binh chi?n tranh và khi b? b?t, y không giao tranh v?i QLVNCH, mà l?i dang lùng ki?m gi?t h?i dân lành vô t?i. Rõ ràng y là t?i nhân hình s? ch? không ph?i là tù binh.

MTGPMN du?c khai sinh vào ngày 20-12-1960, v?i m?c dích l?t d? ch? d? chính tr? mi?n Nam b?ng b?o l?c, và B?c Vi?t luôn luôn ch?i b? là không h? tham d? vào các tr?n dánh ? mi?n Nam, và dó ch? là chuy?n riêng tu gi?a nhân dân Mi?n Nam n?i d?y ch?ng nhà c?m quy?n c?a h?.

N?u l?p lu?n này là dúng, thì hai h?u qu? du?c d?t ra cho v? Tu?ng Loan:

- Th? nh?t, Nguy?n Van Lém là m?t ph?n t? trong t? ch?c n?i lo?n ch?ng chính ph? mi?n Nam nên không ph?i áp d?ng quy ch? Genève, mà là lu?t l? c?a VNCH.

- Th? hai, lu?t Pháp c?a VNCH th?i dó dã d?t C?ng S?n ra ngoài vòng pháp lu?t, nghia là các cán binh C?ng S?n ch?ng l?i VNCH b?ng vu l?c, không còn du?c lu?t pháp b?o v? nhu m?t công dân thu?ng.

Nguy?n Van Lém là m?t ph?n t? trong t? ch?c b? lu?t pháp d?t ra ngoài pháp lu?t, y l?i còn b? b?t qu? tang trong lúc ph?m t?i hình nguy hi?m. V?y thì Tu?ng Loan v? ch? huy cao c?p nh?t c?a ngành CSQG/VNCH, dang có m?t trên ph?m tru?ng có quy?n th? lý n?i v? và quy?t d?nh nh?ng bi?n pháp thích nghi.

Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan dã hành x? dúng quy?n h?n c?a ông, khi quy?t d?nh x? t? Nguy?n Van Lém ngay t?i ph?m tru?ng, d? ch?m d?t t?i ác c?a y. Quy?t d?nh c?a Tu?ng Loan ph?i du?c g?i là h?p lu?t.

Và sau cùng, lu?n v? vi?c Thi?u Tu?ng Loan x? t? B?y L?p có dúng th? t?c pháp lý và nhân d?o hay không? Theo Gi?ng Su Tr?n An Bài thì:

- Lý l? quan tr?ng nh?t ngu?i ta thu?ng nêu lên d? trách c? Tu?ng Loan là dã x? t? Nguy?n Van Lém t?c B?y L?p mà không có án l?nh c?a tòa án.

Không, ngu?i ta dã l?m. L?m hoàn toàn. Ngu?i ta dòi h?i Nguy?n Van Lém ph?i du?c b?t gi? dúng th? t?c tu pháp? Và ai có quy?n b?t gi? k? ph?m pháp? Ðó là C?nh Sát. Nhung chính c?nh sát l?i là nh?ng ngu?i dang b? B?y L?p tìm gi?t, ch?ng nh?ng gi?t C?nh Sát mà B?y L?p còn gi?t c? v? con gia dình C?nh Sát. Ngu?i ta còn dòi h?i ph?i dem B?y L?p ra tòa án xét x?, còn tòa dâu mà x?, tòa án và các co s? công quy?n là m?c tiêu c?a B?y L?p và d?ng chí c?a y dang ch? truong, d?t phá cho k? h?t, và th?m phán là nh?ng ngu?i mà B?y L?p dang tìm b?t d? chôn s?ng. Trong hoàn c?nh chi?n tranh, ch?t chóc l?a d?n nhu v?y, mà còn dòi h?i nào Quy u?c, nào là C?nh Sát Tu Pháp, nào là tòa án, nào là Th?m phán. T?t c? nh?ng th? dó Nguy?n Van Lém t? B?y L?p không c?n, di?u mà y th?t s? c?n là ch?m d?t t?i ác và d?n t?i.

Nguy?n Van Lém dã không m?c quân ph?c d?i nón c?i di dép râu, d? giao tranh v?i quân d?i VNCH nhu các b? d?i B?c Vi?t khác. Nguy?n Van Lém m?c thu?ng ph?c, di gi?t h?i kh?ng b? dàn bà con nít d? b?t h? làm bia d? d?n. Lém ch?ng nh?ng dã không ph? nh?n mà còn hãnh di?n v? các v? gi?t và chôn s?ng dàn bà con nít c?a y.

Hành vi này k?t thành t?i sát nhân v?i tru?ng h?p gia tr?ng, b?t bu?c ph?i b? t? hình.

Phuong cách thi hành b?n án t? hình v?n du?c áp d?ng vào th?i dó t?i Vi?t Nam là t? tôi b? trói vào c?t và m?t ti?u d?i hành quy?t n? súng, sau dó viên ti?u d?i tru?ng d?n g?n b?n m?t phát súng ân hu? vào d?u t? t?i d? ch?c ch?n y dã ch?t.

Nguy?n Van Lém dã b? hành quy?t dúng theo th? t?c: T? t?i b? trói dem ra pháp tru?ng, và hu?ng phát súng hành quy?t cung chính là phát súng ân hu? c?a Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan, T?ng Giám Ð?c CSQG.

Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan d?n Hu?.

QLVNCH và CSQG dã tiêu di?t h?u nhu toàn b? các l?c lu?ng VC t?n công Sài Gòn, th? dô mi?n Nam Vi?t Nam t?m yên. Nhung Hu?, m?t tr?n Hu? v?n còn kh?c li?t, C?ng quân chi?m Hu? 22 ngày, k? t? 2 gi? 32 phút dêm m?ng m?t T?t r?ng ngày m?ng 2 T?t, d?n khuya ngày 22 T?t M?u Thân, b?n chúng m?i b?t d?u tháo ch?y, và Hu? th?t s? ngung ti?ng súng vào sáng ngày 26 Tháng Giêng Âm L?ch.

Hu? trong c?nh d? nát diêu tàn, Hu? d?y xác ngu?i dã sình th?i, Hu? nhi?u m? chôn t?p th? trong thành ph?, Hu? dói, Hu? l?nh, Hu? co c?c, Hu? có quá nhi?u d?ng bào Hu? t? n?n ngay thành ph? Hu?, Hu? có quá nhi?u tr?i t? n?n và, tr? tho, góa ph?, ông bà già dang dói, dang run r?y trong các tr?i t? n?n, vì tr?i Hu? quá l?nh. Hu? v?i nh?ng ti?ng khóc t?c tu?i, Hu? v?i nh?ng ti?ng n?c và dòng nu?c m?t ngh?n ngào c?a thi?u ph?, c?a cha, c?a m?, c?a anh, c?a em, c?a b?n bè g?n xa, Hu? v?i nh?ng ti?ng thét kinh hoàng, th?t thanh, vút t?n tr?i xanh khi tìm ra thân xác thân nhân mình dã sình th?i.

Hu? sau 26 ngày b? VC chi?m dóng và tàn sát dân lành là th? dó, v?i 5327 thu?ng dân vô t?i b? tên sát nhân tàn b?o nh?t th? k? là H? Chí Minh và B? Chính Tr? d?ng c?ng s?n Vi?t Nam c?a y sát h?i, cùng v?i 1200 thu?ng dân b? chúng b?t d?n di m?t tích.

Hu? trong tuy?t v?ng thì Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan Tu L?nh CSQG d?n Hu?, cùng v?i nh?ng phi co C-130 c?a Không Quân VNCH, v?i nh?ng ph?m v?t ti?p c?u kh?n c?p cho d?ng bào Hu?.

Tôi dón ông t?i Phi tru?ng Phú Bài, v?a bu?c xu?ng c?u thang máy bay, ông dã nói:

- Tu?ng mày b? b?n nó chôn s?ng r?i.

- Ðâu d? v?y Thi?u Tu?ng, em là lính mà.

Trong khi ch? d?i b?c hàng kh?i máy bay, t?i phòng khách danh d? c?a phi tru?ng Phú bài, tôi trình v?i ông t?t c? nh?ng di?n bi?n x?y ra trong su?t 26 ngày qua. Ông n?m tình hình Hu? r?t v?ng, chính xác, có th? ngoài vi?c h?ng ngày tôi báo trình vào BTL, ông còn hai h? th?ng an ninh báo cáo cho ông, dó là C?c An Ninh Quân Ð?i và Ph? Ð?c ?y Trung Uong tình báo.

Ông h?i tôi:

- Hai th?ng Cán, và Ðoàn Công L?p mày b?t dã b?t chúng nó chua?

- Qu?n Cán thì dã b?t r?i, nhung Ðoàn Công L?p thì chua, vì ông ta dang còn là Chief c?a em và cung chua có l?nh c?a Thi?u Tu?ng làm sao b?t du?c. Hon n?a, chuy?n ông ta làm n?i tuy?n em dang bám sát, có b?t bây gi? cung chua d? d? ki?n d? truy t? ra tòa.

- Bao nhiêu anh em t? tr?n, b? thuong.

- Trình Thi?u Tu?ng, 150 ngu?i t? tr?n, b? thuong n?ng nh? g?n 60 ngu?i.

- S? b? thuong n?m ? dâu?

- Trình Thi?u Tu?ng ? t?i B?nh vi?n Trung uong Hu?

- Ngày mai di tham h?.

T?i BCH/CSQG Th?a Thiên-Hu?, Thi?u Tu?ng Loan dã có quy?t d?nh giao Qu?n tru?ng Nguy?n van Cán, nguyên Tru?ng Ty CSQG Th? xã Hu?, cho Trung tá Nguy?n T? Cu?ng, Tru?ng ty ANQÐ Th? xã Ðà N?ng th? lý, hoàn t?t h? so n?i v? trong th?i h?n s?m nh?t, truy t? ra Tòa Án Quân s? M?t Tr?n Vùng I, v?i t?i danh ho?t d?ng cho d?ch, ti?p tay v?i k? thù sát h?i d?ng bào và d?ng d?i trong th?i gian T?t M?u Thân, v?i b?n án d? ngh?: T? hình - Và s? dem ra Hu? hành quy?t.

V? phía ông Ðoàn Công L?p, Tru?ng Ty CSQG Th?a Thiên-Hu?, Tu?ng Loan, gi?i nhi?m ch?c v? Tru?ng Ty t?i ch?, b?t gi? duong s? v?i t?i danh: Hèn nhát tru?c d?ch quân, b? tr?n don v? khi tác chi?n và t?u tán tài s?n qu?c gia [hon 400 vu khí trong kho dã b? th?t thoát]. Ông L?p b? gi?i vào BTL/CSQG ngày 27/2/1968.

Cung trong ngày 27/2/1968, trong khi tham vi?ng và t?ng m?t s? ph?m v?t cho d?ng bào t? n?n nhu: chan, màn, th?c ph?m, cho d?ng bào t?i các tr?i t? n?n ? các tru?ng Trung và Ti?u h?c trong thành Ph? Hu?, tôi th?y nét m?t c?a ông ta dam chiêu và bu?n bã, b?t ch?t ông nói v?i tôi:

- Th?t quá t?i, tình hình dã t?m ?n sao h? chua v? nhà?

- Trình Thi?u Tu?ng, nh?ng ngu?i còn nhà h? dã v? t? hôm qua, nh?ng ngu?i này nhà c?a b?n VC dã d?t cháy r?i r?i, còn nhà dâu n?a mà v?. Nghe tôi nói xong, ông im l?ng, ch?ng nói gì.

Sau khi tham m?t s? anh em C?nh sát b? thuong dang n?m t?i B?nh vi?n Trung uong Hu?, trên du?ng tr? v? l?i BCH/CSQG, b?ng ông ch?t nói v?i tôi:

- Tao dã có cách giúp h?, di g?p T?nh Tru?ng, xin th?ng này m?t khu d?t, mình làm nhà cho h? ?.

Tôi th?t ng?c nhiên, ch?ng nói gì, nhung th?m nghi: V?t d?ng dâu mà làm?

Nhân di g?p ông T?nh Tru?ng, tôi nghi dây là co h?i t?t d? Thi?u Tu?ng Loan có th? can thi?p cho tôi v?i ông ta v? vi?c m?t mình kiêm hai ch?c v?: Phó Ty CSÐB và Qu?n Tru?ng Qu?n III, Th? xã Hu?:

- Thi?u tu?ng, em kiêm hai ch?c v?, tr?ng trách quá n?ng, s? không chu toàn n?i, bây gi? tình hình quân s? dã t?m ?n, Thi?u Tu?ng nói v?i ông ta cho em giao l?i ch?c v? Qu?n Tru?ng Qu?n 3 d? v? làm công vi?c tình báo bên CSÐB.

- Ðúng r?i, dó là di?u tao mu?n nói v?i ông T?nh Tru?ng, mày tr? l?i cho ông ta, còn nhi?u vi?c ph?i làm.

Ba hôm sau, tôi bàn giao Qu?n III Th? xã Hu? cho m?t Thi?u Tá và tr? l?i thu?n túy lo công vi?c c?a ngành CSÐB.

Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan và Tr?i t? n?n Tình Thuong cho d?ng bào Hu?.

Theo yêu c?u c?a Thi?u Tu?ng Loan, ông T?nh Tru?ng dã c?p m?t khu d?t r?ng và dài t?i du?ng Hòa Bình, thu?c Qu?n I thành n?i Hu?. Khu d?t r?ng mênh mông này n?m sát T? C?m Thành c?a Hoàng Cung.

C?u không v?n c?a Không Quân Vi?t Nam C?ng Hòa dã du?c thi?t l?p gi?a Sàigòn-Hu?, nhi?u t?n hàng v?t li?u xây c?t nhu tôn, xi mang dã du?c ch? ra Hu?.

V?i hon 100 nhân viên c?nh sát do tôi tuy?n ch?n, và kho?ng 200 d?ng bào tình nguy?n, nhu v?y là 300 nhân công, lo?i có tay ngh? và lo?i tay mo, do ông cai th?u là Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan t?c “Anh Sáu Lèo” ch? huy, và ph? tá cai th?u là Trung úy Liên Thành.

Ch? trong 16 ngày chúng tôi hoàn t?t kho?ng 500 nhà mái l?p tôn, vách b?ng d? th? có du?c, nhung h?u h?t là ván ép, nhu v?y có ch? cho 500 gia dình trú ng? t?m th?i, không phân bi?t h? là ai, gia dình quân d?i, C?nh Sát, Công ch?c, thu?ng dân, nh?ng ai m?t nhà m?t c?a d?u du?c m?i vào trú ng?.

Trong su?t 16 ngày xây c?t, ngo?i tr? nh?ng lúc ph?i gi?i quy?t công vi?c kh?n c?p, h?u h?t thì gi? Thi?u Tu?ng Loan d?u có m?t, ông cung x?n tay áo, tay c?m búa c?m dinh, mi?ng la hét d?c thúc, y nhu m?t ông cai th?u th? thi?t.

Có l?n tôi cung nhu ông, tay búa tay dinh cùng dám d? t? d?ng g?n ông, nhìn dáng d?p c?a ông, tôi nín cu?i không du?c quay qua nói v?i dám d? t?:

- B?n bây nhìn Ông Tu?ng mình gi?ng anh cai th?u quá ph?i không?

C? b?n cùng cu?i b? ông b?t g?p, ông h?i chúng tôi:

- Ð... c? chúng mày cu?i gì dó.

Tôi tr? l?i ông t?nh bo:

- Thì cu?i Thi?u Tu?ng dó, trông ông gi?ng y chang ông Cai th?u. Ông cung cu?i, n? cu?i th?t hi?n lành.

- Thôi làm vi?c di, làm nhanh lên cho d?ng bào có ch? ?. Mu?i sáu ngày sau, ngày khánh thành khu Tr?i Tình Thuong cho d?ng bào t? n?n Hu?, Thi?u Tu?ng Loan d?ng vòng tay ngay c?a chính nhìn d?ng bào nh?p tr?i v?i n? cu?i th?a nguy?n, m?i ngu?i di ngang tru?c m?t ông d?u c?t ti?ng:

- Cám on Thi?u Tu?ng,

- Cám on Ông Tu?ng,

- Cám on Ôn.

Và ông v?n d?ng vòng tay im l?ng, nhìn h? b?ng ánh m?t trìu m?n.

Thi?u Tu?ng, trong tram ngàn n?i kh? dau và kh?n cùng mà dân Hu?, dã nghi?n rang, g?ng mình ch?u d?ng su?t 26 ngày VC tàn sát thân nhân h?, và chính b?n thân h? dã kinh hoàng, dã dói, dã l?nh, dã run r?y trong nh?ng tr?i t? n?n, ông dã tìm v? v?i h?, v? v?i Hu?, thành ph? d?y ?p nh?ng k? ni?m th?i niên thi?u c?a ông b?ng m?t t?m lòng, m?t vòng tay m? r?ng c?u giúp h?.

H? dã ghi lòng t?c d? nh?ng ân tình dó, d? r?i mãi 5 tháng sau, khi VC t?n công vào Sài Gòn trong d?t II, tôi dã sang tr?i T? N?n Tình Thuong c?a Ông báo cho h? bi?t:

- Thi?u Tu?ng Loan dã b? tr?ng thuong, ông dã b? d?ch b?n gãy hai chân trong m?t tr?n giao tranh v?i d?ch t?i c?u Phan Thanh Gi?n Sài Gòn .

Thi?u Tu?ng, ông bi?t không, nh?ng ngu?i dó, nh?ng k? kh?n cùng mà ông dã c?u giúp, c? m?y tram ngu?i trong tr?i t? n?n dã b?t khóc thành ti?ng, nh?ng dòng nu?c m?t c?a góa ph?, c?a ông già, c?a bà lão, dã tuôn trào, gi?t l? xót thuong ông khi g?p n?n, và trong nh?ng ti?ng khóc ngh?n ngào dó dã có ti?ng la l?n, d?y u?t h?n c?a m?t c? già, dã già l?m:

- Ông tr?i! rang ngu?i nhân d?c nhu ông mà l?i g?p n?n.

Thi?u Tu?ng, nh?ng gi?t nu?c m?t và ti?ng than l?n c?a c? già là nh?ng l?i cám on chân thành nh?t c?a h?, c?a ngu?i dân Hu? d?i v?i ông, mà h? dã ?p ? trong lòng t? lâu d?i v?i ân nhân c?a h?.

                                                ***

Sau Tr?i Tình Thuong, nh?ng ngày k? ti?p, Thi?u Tu?ng Loan h?i l?i tôi:

- Bao nhiêu anh em t? tr?n?

- 150 ngu?i, Thi?u Tu?ng.

- Quá n?ng!

- Mày nói th?ng Tru?ng Phòng Hành Chánh c?a mày l?p th? t?c kh?n c?p tuy?n d?ng v? c?a 150 anh em t? tr?n vào n? C?nh sát, ngành Ð?c bi?t c?a mày, d? h? có luong ti?n nuôi n?ng con cái, tao không có ti?n giúp h?, ch? còn cách này thôi. Ph?i làm g?p, tao ký l?nh tuy?n d?ng, và mu?n g?p m?t h? tru?c khi v? l?i Saigon.

- Tôi hi?u rõ và thi hành ngay.

Tôi may m?n có du?c Ð?i úy Hoàng Thanh Tùng m?t si quan C?nh sát tr?, nang d?ng và nhi?t tình, ch? b?n nam ngày sau v?a là h? so tuy?n m? và h? so xin tr? c?p t? tu?t dã làm xong.

Th?t tình dây là m?t cu?c tuy?n m? phi hành chánh, không h?p v?i di?u l? tuy?n m?, vì m?t s? các bà qu? ph? không bi?t d?c mà cung ch?ng bi?t vi?t m?t ch? nào c?, nhung nó l?i h?p v?i lòng nhân d?o, thuong ngu?i, và nh?t là lòng thuong m?n và lo l?ng cho thu?c c?p c?a Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan Tu L?nh CSQG.

Ð?c nh?t, ch? có Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan là ngu?i tuy?n m? n? nhân viên C?nh Sát nhu th? này.

Ngày nh?ng “N? C?nh sát viên” nh?n vi?c, Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan dã g?p h? trong m?t h?i tru?ng l?n c?a BCH/CSQG Th?a Thiên-Hu?.

H?i tru?ng dông kín v?i khan tang áo ch? c?a 150 qu? ph?, v?i tr? tho theo m? nh? nh?t là hai tháng tu?i, l?n nh?t là nam, mu?i tu?i. Quang c?nh du?m nét tang thuong, u bu?n. T?t c? im l?ng và ch? d?i Thi?u Tu?ng Loan lên ti?ng. V?i gi?ng nói B?c pha Hu?, ông chia bu?n cùng h?, gi?ng nói nh? nh? và bu?n bu?n, trong h?i tru?ng dã có ti?ng khóc nh?. Tôi quan sát ông, b?t ch?t th?y ông quay m?t di noi khác, dã có chút dòng l? trong m?t ông, th?t qu? xúc d?ng.

Cu?i cùng ông c?t ti?ng nói to hon:

- Ngày hôm nay tôi tuy?n quí bà vào l?c lu?ng C?nh sát, d? các bà, các cô, có d?ng luong nuôi n?ng các cháu, k? t? ngày hôm nay các cô, các bà là “N? C?nh Sát viên” c?a Ty Th?a Thiên-Hu?”.

Nhi?u ti?ng “cám on Ôn” trong dám dông, cùng v?i ti?ng khóc, có l? h? dã quá xúc d?ng tru?c t?m lòng nhân h?u c?a ông.

Ông ch?t d?n g?n m?t qu? ph? dang b?ng m?t hài nhi kho?ng hon 1 tháng tu?i, và h?i cô ta:

- Bây gi? bà là “N? C?nh Sát” r?i dó, bà mu?n làm gì?

- Thua ôn, cho em làm chi cung du?c, em di ch?, n?u an, d?n d?p nhà c?a.

Ông cu?i và nói l?n d? m?i ngu?i cùng nghe:

- C?nh sát không có vi?c di ch? n?u an. Thôi, các bà v?, h?ng tháng d?n g?p cái ông Trung úy tr? Liên Thành này mà lãnh luong. Ch?ng có vi?c gì cho các bà, các cô c?.

Tôi quá ho?ng, nói nh? v?i ông:

- Thi?u Tu?ng, ch?t em, 150 bà dó Thi?u Tu?ng, không ph?i ít dâu. Em ch?t ch?c.

- Thì Ð... c? mày, cho mày ch?t luôn !

M?i ngu?i ra v?, ông nói riêng v?i tôi:

- Mày c? g?ng lo cho h? dàng hoàng, s?c tao ch? có th? giúp h? d?n dó.

Thi?u Tu?ng, hon 40 nam trôi qua k? t? ngày dó, dã bao nhiêu d?i thay cho thân ph?n và n?i oan khiên nghi?t ngã c?a ông, 150 qu? ph? và hon 300 tr? tho lúc dó, nay dã hon 40 tu?i, m?t s? dã may m?n d?nh cu t?i HK, h? dã nên ngu?i, là K? su, là Bác si , là Lu?t su... Tôi dã có g?p h?, c? m? l?n con, h? nh?c tên Ông, Thi?u Tu?ng Loan, v?i s? kính tr?ng và lòng bi?t on ông: “Không có Thi?u Tu?ng Loan c?u m? con tôi, chúng tôi dã không có com an, áo m?c” - Ðó là l?i nói c?a nh?ng cô nhi qu? ph? nam xua, nh?ng ngu?i mà ông không c?n lu?t l?, th? t?c, tuy?n h? vào “N? C?nh Sát t?i gia”.

Ngoài ra, cung ph?i nói thêm v? vi?c Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan thành l?p Trung Tâm Phu?ng Hoàng t?i BCH/CSQG Th?a Thiên Hu?.

V?a khánh thành xong tr?i t? n?n Tình Thuong kho?ng 12 ti?ng, chua k?p th?, ông l?i bày trò choi khác, l?n này là Trung Tâm Phu?ng Hoàng, m?t danh t? nghe quá xa l? v?i chúng tôi.

Ð?u tiên, ông b?t d?i Trung Tâm Van Kh? dã có t? d?i M?t thám Pháp cho d?n M?u Thân 1968, ông mu?n dùng phòng này làm Trung Tâm Phu?ng Hoàng. Th? là ph?i m?t m?t ngày d?i di ch? khác. H? so van kh? v?a d?i di, thì ván ép, g?, dinh búa, máy l?nh ?p vào, và ông Tu?ng l?i làm Cai th?. Hai muoi tay C?nh sát viên có tay ngh? là th? m?c, còn tôi là th? 21, du?i quy?n ch? d?o c?a anh “Sáu Lèo” b?t d?u cua, d?c, dóng dinh nghe di?c c? tai, c?ng thêm anh “Sáu Lèo”, v?a dóng dinh v?a thét, ch? tr? lung tung, cu?i cùng m?t dêm m?t ngày không ng?, can phòng r?ng mênh mông dã b?c ph? ván ép, máy l?nh chuyên viên di?n cung dã b?t xong. Tôi nói v?i anh em:

- S?p ch?t , s?p ch?t, m?t quá...

- Ð... C? th?ng Trung úy con nói gì dó?

- Thì nói gì n?a, bóc l?t s?c lao d?ng quá xá, g?n m?t ngày, m?t dêm làm h?c hoi mà ông cai không cho an.

- Chúng m?y chua an sao? Ði an di.

Ông th?c tay vào túi qu?n r?i rút tay ra, y nhu trò choi nam l?p tu, l?p ba, túi r?ng, ông ch?ng có d?ng nào. M?t si quan c?p tá trong ban tham muu c?a ông dúi cho chúng tôi kho?ng b?y tám ngàn gì dó. Th?t ra chúng tôi dã thay nhau di an r?i, nhung mu?n t?ng ti?n anh “Sáu Lèo”, tích tr? d? t?i kéo nhau di nh?u.

Th? là Trung Tâm Phu?ng Hoàng c?p t?nh, có l? là d?u tiên du?c thành l?p t? M?u Thân 1968, do tôi làm T?ng thu ký, di?u hành Trung tâm Phu?ng Hoàng Th?a Thiên-Hu? t? cu?i tháng 2/1968 cho d?n 1975. Có m?t di?u mà nh?ng ai g?n gui và làm vi?c tr?c ti?p v?i Thi?u Tu?ng Loan m?i th?y rõ du?c b?n ch?t th?t s? c?a Ông ta: Ông là m?t ngu?i r?t tình c?m, d? xúc d?ng, b?n ch?t nhân h?u, thuong ngu?i, di?m d?c bi?t làm vi?c r?t t?n t?y, chi ti?t, và thông minh l? thu?ng.

Trung Tâm Phu?ng Hoàng v?a thành l?p xong, ngày hôm sau tôi dã ph?i ng?i nguyên ngày v?i ông, d? nghe ông gi?ng bài, d? nghe ông nói v? m?c dích, v? di?u hành, v? ph?i h?p v?i các co quan tình báo b?n c?a VNCH và ph?i h?p v?i co quan Tình báo Ð?ng Minh nhu th? nào trong chuong trình Phu?ng Hoàng, r?i thì cách th?c thi?t l?p h? so h? t?ng co s? d?ch v,v... và v.v... Ông gi?ng gi?i cho tôi nhu là m?t ông th?y trong tru?ng Tình báo. (S? nói chi ti?t v? Chuong trình Phu?ng Hoàng này sau)

Sau g?n m?t tháng ? Hu?, Thi?u tu?ng Loan và toàn BTM c?a ông v? l?i Sàigòn, còn nh? ngày tôi dua ông xu?ng phi tru?ng Phú Bài, ông d?n tôi hai vi?c:

1- Tr?i Tình Thuong là c? g?ng c?a l?c lu?ng CSQG chúng ta, nh?m giúp d? d?ng bào t? n?n Hu?. Giao l?i cho mày, nh? lo an ninh, giúp d? d?ng bào cho chu dáo.

2- Ðám 150 qu? ph? dó và dám tr?, mày g?ng lo cho h?. Tôi tr? l?i ông:

- D? thua Thi?u Tu?ng, em s? lo chu toàn, Thi?u Tu?ng an tâm.

T?i sân bay Phú Bài, tôi và ông d?ng c?nh máy bay d?i anh em C?nh sát ch?t hàng lên, g?m nh?ng v?t d?ng ông dem ra t? Sài Gòn, trong dó có 4 xe Jeep c?a các Si quan trong BTM và m?t chi?c c?a ông. Chi?c xe c?a ông là chi?c chót dua lên máy bay thì b?ng ông cho l?nh dem xe dó xu?ng l?i, tài x? lái xe l?i d?u g?n ông. Ông l?y chìa khóa xe trong tay viên tài x? và giao cho tôi:

- Cho mày, chi?c xe này d?y d? m?i th? trên xe, mày c?n d? làm vi?c. Ch? có chi?c máy truy?n tin Motorola trên xe mày tr? l?i cho tao vì khác t?n s? ? dây.

Tôi chua k?p nói câu gì, cho dù là hai ti?ng cám on thì ông v? vai tôi và di th?ng lên máy bay ch?ng thèm nhìn l?i.

Ngày 5 tháng 5 nam 1968, VC m? d?t II T?ng Công Kích vào Th? Ðô Saigòn, Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan dã cùng v?i các don v? can tru?ng C?nh Sát c?a ông, l?i xông pha tr?n m?c, chi?n d?u ngày dêm trên du?ng ph? Saigòn-Ch? L?n.

L?n này “Hùm Thiêng” dã b? sa co, Thi?u Tu?ng Loan dã c?m súng chi?n d?u bên c?nh nh?ng ngu?i lính C?nh sát can tru?ng c?a ông y nhu m?t khinh binh, thì ông b? d?ch b?n tr?ng thuong vào c? hai chân t?i ngay trên c?u Phan Thanh Gi?n Sàigon, ông dã ngã qu?

Ông dã ngã qu?, c? thân xác và c? cu?c d?i c?a m?t Anh Hùng Hào Ki?t, c?a m?t Chi?n si Không Quân VNCH và CSQG.

Nh?ng cay d?ng, nghi?t ngã nh?t c?a cu?c d?i b?t d?u d?n v?i ông ngay ngày dó, cung ch? vì t?m hình, t?m hình oan nghi?t mà gã th? ?nh Eddie Adams, phóng viên c?a hãng AP dã ch?p vào tru?c dó trong d?t I T?ng Công Kích c?a VC t?i Saigòn.

Eddie Adams và t?m hình c?a ông ta dã d?n ngã d?i c?a Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan m?t cách tàn b?o, oan khiên. Sau này ông ta dã gào thét, phân tr?n, h?i h?n, vì hành d?ng ông ta dã tung ra b?c hình oan nghi?t dó.

Ngày Thi?u Tu?ng Loan b? tr?ng thuong, ông du?c ch? sang Úc d? ch?a tr?, nhung công lu?n Úc ph?n d?i, ngu?i ta l?i hành h? ông, hành h? trên n?i dau d?n c? th? xác l?n tâm h?n ông, ngu?i ta l?i ch? ông sang b?nh vi?n Walter Reed Army Medical Center t?i Washington DC, Hoa K?. Ông cung l?i g?p s? quay lung ngo?nh m?t c?a nh?ng k? mà mà tru?c dó ông dã t?ng x? thân c?u h?, nh?ng công dân Hoa K? c?a m?t qu?c gia dân ch? và công b?ng nh?t th? gi?i, mà l?i d?i x? v?i ông nhu hành vi c?a nh?ng k? man r?, nhu nh?ng ngu?i dã c?n lòng nhân d?o, th?y ch?t v?n không c?u, tr?ng tr?n và b?n th?u nh?t chính là nh?ng dân bi?u trong qu?c h?i Hoa K?, h? cung ph?n d?i m?t k? dang b? thuong tr?m tr?ng c?n du?c ch?a tr? c?p th?i, l?i còn b? bàng và phu phàng hon n?a k? dó l?i là b?n bè, d?ng minh và là ân nhân c?a công dân c?a h? trong tr?n dánh M?u Thân.

Thi?u Tu?ng Loan b? t? ch?i ch?a tr?, tr? v? v?i dôi chân t?t nguy?n kh?p khi?ng.

Ông gi?i ngu, r?i kh?i d?i s?ng mà ông dã su?t d?i t?n t?y v?i t?m lòng ái qu?c không th? ch?i cãi, không th? ph? nh?n.

Ngày tháng còn l?i, ông d? h?t thì gi? giúp tr? m? côi.

Tôi dã vi?t nh?ng gì v? Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan, nh?ng gì tôi bi?t v? ông th?t quá ít và quá h?n h?p, vì th?i gian g?n ông và làm vi?c c?nh ông r?t ng?n, có m?t ngu?i r?t thân c?n v?i ông và cùng sát cánh v?i ông trong nh?ng gi? phút diêu linh và nguy nan nh?t c?a c?a t? qu?c, c?a dân t?c, nhu bi?n d?ng Mi?n Trung 1966, M?u Thân nam 1968, ngu?i dó là Ð?i tá Tr?n Minh Công, nguyên Tru?ng ty CSQG th? xã Ðà N?ng 1966, Tru?ng Ty CSQG qu?n II th? dô Saigòn 1968, và sau dó là Vi?n Tru?ng H?c Vi?n CSQG/VNCH. Tôi nhu?ng l?i d? Ð?i Tá Tr?n Minh Công nói v? Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan:

- Nhìn phong cách và di?n m?o c?a Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan, nhi?u ngu?i c? tu?ng l?m ông là m?t b?o Tu?ng, nhung nhi?u l?n tôi dã t?ng ch?ng ki?n Ông ng?i khóc m?t mình. Tìm hi?u ra m?i bi?t, ông là m?t ngu?i r?t gi?u tình c?m. Ông thuong yêu thu?c c?p và s?ng ch?t v?i ho: K? c? khi ông b?t g?p dàn em làm b?y, ông cung không n? ph?t h? mà ch? ran de d? h? c?i s?a. M?i khi thu?c c?p hy sinh t? tr?n, ông khóc thuong, nu?c m?t d?m d?. Có khi thu?ng c?p hi?u l?m ông, ông cung khóc. Ông k? l?: “Tao ph?c v? Qu?c gia, Dân t?c, ch? tao dâu ph?c v? cho cá nhân nào”.

Và:

- Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan là m?t v? tu?ng trí th?c trong hàng ngu tu?ng lãnh VNCH. Tu?ng Loan là m?t ngu?i r?t can d?m, m?t c?p ch? huy tài ba và là m?t v? anh hùng dân t?c. Ít có m?t v? tu?ng nào l?i cùng c?m súng chi?n d?u ngoài m?t tr?n nhu m?t ngu?i lính thu?ng.

N?u không có Tu?ng Loan xông pha b?o v? Th? Ðô Sàigòn trong d?p T?t M?u Thân, tôi nghi Sàigòn s? hoàn toàn không khác gì Hu?.

                        ***

Du?i dây là nh?ng nh?n xét và h?i h?n c?a Eddie Adams, nhi?p ?nh viên c?a hãng thông t?n AP, k? dã dua cu?c d?i c?a Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan vào khúc quanh nghi?t ngã:

- Tôi m?c d? d? h?i sang tr?ng d? lãnh gi?i thu?ng và ti?n thu?ng v? b?c hình dó t?i d?i h?i nhi?p ?nh Hòa Lan. Khi ban nh?c tr?i bài qu?c ca Hoa K?, tôi b?t khóc. Không ph?i tôi khóc vì sung su?ng mà khóc cho Tu?ng Loan. Cho t?i gi? phút dó, tôi v?n chua ý th?c du?c vi?c tôi dã làm. Khi ch?p t?m hình dó, tôi dã h?y ho?i d?i ông Tu?ng, vì ông b? dân chúng ? c? nu?c ông l?n Hoa K? lên án v? t?i gi?t tù binh chi?n tranh. Trong b?t c? cu?c chi?n nào, ngu?i ta cung v?n còn làm nhu v?y, nhung hi?m có ?nh viên nào ch?p du?c mà thôi. Và:

- Tu?ng Loan là m?t v? anh hùng c?a chính nghia. B?c hình tôi ch?p dã l?a d?i công lu?n... V?y mà m?i di?u nh?c nhã l?i d? trên d?u con ngu?i này .  

Sau này, khi Adams d?n tham Tu?ng Loan t?i thành ph? Springfield, VA, khi nh?c d?n t?m hình oan nghi?t nam xua, Thi?u Tu?ng Loan không h? nói m?t l?i oán trách Edie Adams, mà ông còn an ?i Adams: “Ông làm nhi?m v? c?a ông, tôi làm nhi?m v? c?a tôi. Ch? có th? thôi”.

Kh?ng Phu T? s?ng l?i cung ch? có th? nói du?c câu dó d?i v?i ngu?i dã h?y ho?i d?i mình, không th? nói hon du?c n?a. Ông dúng là m?t ngu?i luôn s?ng v?i m?t t?m lòng, m?t tâm h?n cao thu?ng. Adams xúc d?ng tru?c l?i nói cao thu?ng dó c?a tu?ng Loan, và k? t? dó h? tr? thành hai ngu?i b?n thân.

***

Nh?ng Dòng L? Khóc Thuong Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan

Ngày 14-07-1998 lúc 20 gi?, Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan vinh bi?t m?i ngu?i, vinh vi?n ra di, d? l?i phu nhân, 5 ngu?i con và 9 cháu n?i ngo?i. Ông hu?ng th? 68 tu?i.

Kính Thi?u Tu?ng,

Thi?u Tu?ng ra di vào ngày 14-07-1998, ngày hôm sau chúng tôi m?i nh?n du?c tin Thi?u Tu?ng dã di khu?t.

Ông dã d? l?i s? kính tr?ng và lòng bi?t on c?a r?t nhi?u anh em chúng tôi, nh?ng k? dã m?t th?i ph?c v? du?i quy?n ông. Ông dã d? l?i nh?ng ân tình, ân nghia trong lòng ngu?i dân Hu?, trong lòng x? Hu?, noi mà ông dã sinh, và dã l?n lên t?i dó, ông dã d? l?i n?i xúc d?ng và nh?ng ân nghia kh?c sâu trong lòng 150 qu? ph? và trên 300 cô nhi, khi ch?ng, cha c?a nh?ng ngu?i này, nh?ng chi?n h?u thu?c c?p c?a ông, dã hy sinh vì b?n ph?n và trách nhi?m c?a m?t nhân viên công l?c t?i Hu? vào M?u Thân 1968. Ông dã d? l?i nh?ng ti?ng khóc n?c n?, ngh?n ngào, c?a nhi?u ngàn ngu?i Hu? trong Tr?i T? N?n Tình Thuong, ngôi tr?i mà chính ông d?ng ra xây c?t cho d?ng bào t? n?n vào M?u Thân t?i Hu?, khi mà tháng 5 M?u Thân 1968 tôi báo cho h? bi?t thi?u tu?ng dã b? tr?ng thuong trong m?t tr?n dánh v?i VC t?i Sàigòn.

Tôi nh? và nh? rõ dã b?t g?p nh?ng gi?t nu?c m?t c?a ông khi ông nhìn th?y n?i co hàn c?a d?ng bào ông trong các tr?i t? t?i thành ph? Hu?, và dôi m?t ông dã d?, nét m?t th?t bu?n, khi ông g?p 150 qu? ph? và hon 300 tr? tho t?i h?i tru?ng BCH/CSQG Th?a Thiên-Hu? trong ngày d?u ông tuy?n h? làm “N? C?nh Sát T?i Gia” d? nh?ng ngu?i dó có com an áo m?c, d? trên 300 cô nhi kia cung nh? t?m lòng nhân d?c c?a ông mà chúng dã l?n khôn thành ngu?i luong thi?n h?u d?ng.

Thi?u tu?ng, ? cõi d?i này có m?y ai nh?n du?c nh?ng dòng l? ti?c thuong khi n?m xu?ng c?a nh?ng ngu?i không là thân nhân mình, Ch? có ông, Thi?u tu?ng Nguy?n Ng?c Loan, Tu L?nh CSQG /VNCH, 1966-1968.

Ông dã dem sinh m?ng và danh d? c?a d?i ông, dã hy sinh b?o v? T? Qu?c trong lúc nguy nan, b?o v? sinh m?ng cho d?ng bào du?c s?ng, d? r?i ông dã ph?i gánh ch?u nh?ng dau d?n v? th? xác và nh?ng oan khiên, nghi?t ngã mà mà ngu?i ta gán ép cho ông. Th?t quá b?t công, vô on và phu phàng d?i v?i ông, m?c d?u tôi còn nh? ông dã nói và dã d?n tôi: “H? nói gì thì k? h?, trách nhi?m và b?n ph?n c?a mình, mình ph?i làm” .

Kính Thi?u Tu?ng,

Xin ông an ngh?, cõi d?i phi?n mu?n này ông dã d?t b? ra di. Cái mà ông không th? dem theo du?c là lòng thuong ti?c s? kính tr?ng c?a r?t nhi?u chi?n h?u và d?ng bào d?i v?i ông, cái dó s? còn t?n t?i mãi mãi trong lòng m?i ngu?i.

Thi?u Tu?ng Nguy?n Ng?c Loan!

Vinh bi?t Thi?u Tu?ng...

Liên Thành