Nguyên Huy/Ngu?i Vi?t

T? Seattle d?n, nhà tho Tr?n M?ng Tú xu?t hi?n ra m?t d?c gi? t?p truy?n ng?n và t?n van “Vu?n Mang C?t” cùng v?i t?p “Tho tuy?n 40 nam” c?a bà t?i nh?t báo Ngu?i Vi?t chi?u 7 Tháng Mu?i M?t, theo l?i m?i c?a nhà van Ph?m Xuân Ðài.

Hai cây bút n?i ti?ng, nhà van Ph?m Xuân Ðài và nhà tho Ð? Quí Toàn, Giáo Su Bùi Vinh Phúc, và m?t ngu?i gi?i thi?u chuong trình r?t van chuong là nhà van phái n? Bùi Bích Hà dã làm cho trên 100 d?c gi? d?ng huong t?ng yêu thích van tho Tr?n M?ng Tú thích thú theo dõi d?n su?t bu?i ra m?t sách này.

Trong con m?t “suu kh?o” c?a m?t nhà giáo d?y van chuong, Giáo Su Bùi Vinh Phúc th?y r?ng “v?i nh?ng bài vi?t du?i d?ng th?c ti?u lu?n (t?n van), Tr?n M?ng Tú dã n?i k?t du?c nh?ng m?nh v? cu?c d?i, dù không ph?i c?a ch? mà chuy?n d?n cho ngu?i d?c nh?ng suy tu, nh?ng g?n bó d? ngu?i d?c th?y là cái riêng cho m?i ngu?i d?c. Cu?c s?ng là s? g?n bó ch?ng ch?t v?i nhau nhu có nhà van dã nói r?ng ‘tôi là ngu?i khác’ và ‘ngu?i khác cung là tôi’. M?ng Tú dã th? hi?n du?c nhu v?y”.

Giáo Su Bùi Vinh Phúc cung có cái nhìn v? van chuong c?a Tr?n M?ng Tú tuong t? v?i hai nhà van nhà tho Ph?m Phú Minh và Ð? Quí Toàn r?ng “Ð?c M?ng Tú, chúng ta tìm ra nhau, kh?i di t? nh?ng n? cu?i, t? nh?ng ánh sáng c?a cu?c d?i qua nh?ng trang vi?t”.

Nhà tho Ð? Quí Toàn nói rõ hon v? cái “ánh sáng cu?c d?i” này. Theo ông dó là cái “b?n s?c” trong tho M?ng Tú. Cái b?n s?c dó bi?u l? qua ngôn ng? bình d? c?a nhà tho làm tho qua nh?ng s? vi?c di?n ra hàng ngày r?t quen thu?c. Cái b?n s?c bình d?, h?n nhiên, trong sáng c?a M?ng Tú không do rèn giua mà có mà nó có s?n trong tâm h?n c?a nhà tho này”.

Nhà van Ph?m Phú Minh trong ph?n gi?i thi?u c?a mình dã th?t lên “Ð?c Tr?n M?ng Tú dã g?p nhi?u b?t ng?”. Ông gi?i thích nhi?u câu tho c?a M?ng Tú ch? có 7 ch? nhung n?u vi?t ra cho d? ý có khi ph?i vi?t d?n ngàn ch?. Nhà tho M?ng Tú cung là m?t nhà tho phái n? làm tho b?ng th? “Hành” v?n là th? van tho ph?i có hoi tho hùng tráng, m?nh b?o không thích h?p cho phái n?. Nhung M?ng Tú dã có m?t bài “Hành” mà ý tho trong bài cung toát ra nh?ng dòng van th?t c?m khoái. Nhung nhìn chung thì tho Tr?n M?ng Tú thu?ng b?c l? tr?n v?n n? tính mà ti?ng “em” nhà tho v?n d?ng du?c trong h?u h?t tho c?a mình dã t?o ra du?c m?t th? gi?i dáng yêu. Nó b?y t? du?c s? nh? nh?, d?u dàng, êm th?m th? hi?n du?c t?t c? nh?ng gì là n? tính trong van hóa Vi?t Nam. Ngay c? nh?ng câu tho tu?ng là vuong t?c nhung th?c ra nhà tho dã “d?ng hóa thân xác v?i tình yêu”. B?n muoi nam làm tho, Tr?n M?ng Tú gi? nguyên v?n du?c s? tr? trung, h?n nhiên, thanh thoát. M?ng Tú dã kh?i cu?c hành trình t? dau kh? m?t mát trong chi?n tranh, nhung không là cái kh? dau s?u thuong bi l?y ch?t ch?ng d? di su?t do?n du?ng th? s?.

Nói v? s? h?n nhiên, trong sáng, ngu?i tho Ð? Quí Toàn còn t? ra r?t thú v? khi d?n gi?i t?ng bài tho “chân ch?t” nh?ng ngôn ng? trong cu?c d?i thu?ng dang di?n ra chung quanh. Theo nhà tho Ð? Quí Toàn thì tho M?ng Tú d?c lên nghe bi?t ngay là... M?ng Tú vì M?ng Tú dã có du?c cái b?n s?c riêng nhu trong tho Cao Bá Quát, H? Xuân Huong, Bà Huy?n Thanh Quan... Ð?c tho Tr?n M?ng Tú nhà tho Ð? Quí Toàn l?i nh? ngay d?n m?t nhà tho mà h?i còn nh? 11, 12 tu?i ông dã thu?c lòng. Ðó là tho c?a Tr?n Trung Phuong trong cu?n tho “Nh?ng V?n Tho Tuoi Sáng”. Nay thì r?t là thú v? khi du?c bi?t M?ng Tú chính là cháu ru?t c?a nhà tho “Nh?ng V?n Tho Trong Sáng” Tr?n Trung Phuong.

Bu?i ra m?t sách c?a Tr?n M?ng Tú còn làm cho ngu?i tham d? thích thú thêm khi ngh? si H?ng Vân di?n d?c t?n van “Tôi là ai” và Bùi Bích Hà d?c “Thu g?i ngu?i con gái ngày dính hôn” trong tác ph?m “Vu?n Mang C?t”. C? hai bài vi?t trên b?c l? du?c rõ cái ban khoan day d?t không ph?i ch? riêng m?t M?ng Tú mà chung c?a c? tri?u ngu?i v?n thu?ng xuyên th?y mình l?c lõng trên mi?n d?t quê huong và mi?n d?t mình coi là quê huong th? hai.

Cung may mà hai ngh? si Thanh Th?y và Ngô Qu?c Hùng dã làm nh? du?c tâm tu triu n?ng khi trình di?n qua nh?ng bài nh?c ph? tho M?ng Tú. Tho M?ng Tú dã du?c nhi?u nh?c si n?i danh ph? nh?c nhu Nam L?c, Hoàng Qu?c B?o, Anh B?ng, Phan Ni T?n v.v...

Tru?c khi ch?m d?t bu?i ra m?t sách, nhà tho Tr?n M?ng Tú dã dành ít phút d? trao d?i van chuong tho phú v?i ngu?i tham d? nhung h?u h?t d?u nhu d?ng ý v?i các di?n gi? vì ai n?y d?u có trong tay nh?ng tác ph?m c?a M?ng Tú b?y bán trong bu?i sinh ho?t này