Trận chiến văn nghệ giữa hai miền Nam Bắc Việt Nam tại Pháp
Trong những kỳ báo trước chúng tôi đã trình bày một số sự việc liên quan đến vấn đề hoạt động cải lương tại Pháp, và bối cảnh văn nghệ lúc bấy giờ chẳng khác gì một trận chiến văn nghệ đang diễn ra tại nơi có hòa đàm Paris. Thật vậy, đầu Tháng Hai 1969, tức trước Tết Kỷ Dậu khoảng hai tuần đoàn Thanh Minh Thanh Nga đến Paris, dầu rằng chỉ trình diễn cải lương thuần túy dân tộc nhưng lại khiến cho đoàn văn công Bắc Việt phải rút lui bởi khán giả thích xem cải lương hơn.

Home

Ngành Mai

 

Trong nh?ng k? báo tru?c chúng tôi dã trình bày m?t s? s? vi?c liên quan d?n v?n d? ho?t d?ng c?i luong t?i Pháp, và b?i c?nh van ngh? lúc b?y gi? ch?ng khác gì m?t tr?n chi?n van ngh? dang di?n ra t?i noi có hòa dàm Paris.

Th?t v?y, d?u Tháng Hai 1969, t?c tru?c T?t K? D?u kho?ng hai tu?n doàn Thanh Minh Thanh Nga d?n Paris, d?u r?ng ch? trình di?n c?i luong thu?n túy dân t?c nhung l?i khi?n cho doàn van công B?c Vi?t ph?i rút lui b?i khán gi? thích xem c?i luong hon.

Ðu?c khích l?, chính ph? Vi?t Nam C?ng Hòa lúc b?y gi? dã quy?t d?nh cho doàn Kim Chung n?i gót Thanh Minh Thanh Nga, d?ng th?i d? c? ông Tôn Th?t Thi?n, t?ng tru?ng thông tin di Paris lãnh d?o các doàn c?i luong, vào th?i di?m mà Vi?t ki?u ? Pháp s?a so?n an T?t Nguyên Ðán.

Ông Tôn Th?t Thi?n v?a d?n Paris thì li?n du?c tin m?t doàn van ngh? th? hai c?a B?c Vi?t, do Th? Tru?ng Van Hóa Cù Huy C?n lãnh d?o cung d?n Pháp, và doàn van ngh? này khá hùng h?u v?i 57 nam n? ngh? si, t?c nhân s? b?ng 2 doàn c?i luong c?a mi?n Nam c?ng l?i. V?a d?n phi tru?ng Bourget, Cù Huy C?n ng? l?i c?m on chính ph? Pháp dã dành s? d? dãi cho các doàn van ngh? B?c Vi?t.

Lúc dó nh?c si Ph?m Duy dang là c? v?n van ngh? cho chính ph? Vi?t Nam C?ng Hòa cung có m?t t?i Pháp, ông cho bi?t doàn van công c?a B?c Vi?t sang l?n này v?i nhi?u hình th?c van ngh?, và c? Luu H?u Phu?c, Ð? Nhu?n cung có m?t trong doàn.

Th? là nu?c Pháp du?c coi nhu bãi chi?n tru?ng c?a van ngh? hai mi?n Nam B?c Vi?t Nam, và lúc có ngu?i dã lên ti?ng r?ng: Khách quan mà nói, van công thì hình th?c dâu có khác gì d?i nh?c h?i thì làm sao d?ch l?i c?i luong ch?! ? Sài Gòn c?i luong hát h?ng dêm dông d?o khán gi? di coi, trong khi dó thì d?i nh?c h?i cung nhi?u hình th?c van ngh?, nhung lâu lâu m?i có th?y t? ch?c m?t l?n, v?y mà bán vé cung “tr?n ai khoai c?”, b?u sô b? l? lã là thu?ng.

C?i luong thì coi nhu ch?c an r?i, nhung lúc b?y gi? n? ngh? si Thanh Nga cho hay c? hai doàn c?i luong dã g?p b?t ng? d?n “nh?c d?u” do b?i doàn van công B?c Vi?t dã trình di?n “phu?c thi?n” có nghia là hát mi?n phí cho Vi?t ki?u xem, ho?c là ch? bán vé sale t?i da, do dó mà c?i luong làm sao kh?i b? ?nh hu?ng v? con s? khán gi?.

Rõ ràng dây là tr?n chi?n van ngh? gi?a hai mi?n Nam B?c Vi?t Nam, và dào kép c?i luong dù mu?n dù không cung tr? thành chi?n si trên m?t tr?n van hóa, mà chính ph? Vi?t Nam C?ng Hòa tin tu?ng h? s? mang v? cho d?t nu?c s? th?ng l?i v? tâm lý chi?n v?y!

 

Cây d?n tranh 24 dây c?a Giáo Su Vinh B?o

 

Cây d?n “th?p l?c huy?n c?m”, t?c cây d?n tranh có 16 dây, v?n là c?a Tàu, mà nh?c si Hai Bi?u s?a dây l?i theo âm di?u c? nh?c Vi?t Nam, rao m? d?u cho ngh? si Tu Bé trong vai Ð?c K? ca bài Kim Ti?n B?n trong dia hát Guom L?c Y?m v?i l?i ca nhu sau: “Gi? dây thoát thân ta mau mu?n, phép th?n d?ng vân ta v? d?n Mi?u Môn. Cùng N? Oa nuong nuong giáp m?t, xin ngu?i ch? che m?i tránh kh?i tai nguy...” Ð?n lúc Ð?c K? b? th? hình ? pháp tru?ng thì ti?ng d?n tranh d?i sang dây “mùi” làm say mê ngu?i nghe. Cây d?n tranh r?t du?c ph? bi?n, gi?i n? thích h?c cây dàn này hon b?t c? lo?i dàn nào, th? hi?n qua m?i khóa dào t?o mà thí sinh ghi danh xin h?c.

Th? nhung, vào kho?ng 1970 trong bu?i trình t?u t?i tru?ng Qu?c Gia Âm Nh?c tru?c dông d?o khán gi? du?i quy?n ch? t?a c?a c? Qu?c V? Khanh Mai Th? Truy?n, Giáo Su Vinh B?o dã gi?i thi?u cây dàn tranh v?i nh?ng 24 dây. Theo nhu giáo su gi?i thích thì thêm nhi?u dây d? cho d? âm di?u và cung b?c.

Không bi?t gi? dây cây dàn “nh? th?p t? huy?n c?m” c?a Vi?t Nam kia có còn không, và giáo su dã có truy?n ngh? l?i cho h?c viên nào không, ai dã th?a k? du?c?

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here