Bài và hình: Nguyên Huy/Ngu?i Vi?t

H?i Thân H?u Vi?t Nam g?m các anh ch? em làm vi?c trong công ty di?n l?c Edison, chi nhánh Nam California, v?a có cu?c h?p m?t T?t Niên và dón m?ng Xuân K? S?u 2009 vào chi?u t?i hôm Th? Sáu 16 Tháng Giêng v?a qua.

Cu?c h?p m?t dã di?n ra tung b?ng d?y m?u s?c Xuân Dân T?c v?i m?t cu?c tri?n lãm tranh Ðông H? ngay hành lang d?n vào h?i ti?c. Hàng ch?c b?c tranh Ðông H? kh? m?c b?n du?c g?n trên nh?ng b?ng l?n d?p ngay vào m?t quan khách khi ghi danh vào tham d?.

Phòng tri?n lãm không ch? ? noi hành lang ngoài c?a vào mà còn r?i rác phía bên trong, noi sân kh?u v?i bàn th? gia tiên trên dó hình ?nh hoa T?t, bánh chung, bánh d?y và mâm ngu qu? th? hi?n m?t hình tu?ng tín ngu?ng th?t dáng yêu c?a dân t?c Vi?t Nam. Khách tham d? nhìn lên bàn th? này là nghi ngay d?n cái tinh th?n nh? on t? tiên c?a ngu?i Vi?t. B?i trong nh?ng ngày Xuân, không có m?t gia dình nào l?i không có bàn th? cúng gia tiên. Và cung chính trên bàn th? này, khói huong thu?ng nghi ngút su?t ba ngày T?t, cung là hình ?nh T?t Vi?t Nam, nh?c nh? con cháu vui Xuân hu?ng T?t ph?i nh? d?n công on c?a tiên t? ông bà cha m?.

Nói v?i chúng tôi trong d?p này, ông Christopher Tr?n và cô Hoàng Lan, c?u và duong kim ch? t?ch H?i Thân H?u Vi?t Nam, cho bi?t: “Anh ch? em chúng tôi cùng làm vi?c trong chi nhánh công ty di?n l?c Edison ? Nam California hàng nam thu?ng có ngày vui Xuân dón T?t. Nam nào chúng tôi cung du?c các d?ng s? thu?c nhi?u dân t?c khác nhau d?n chung vui, nên nam nay chúng tôi quy?t d?nh nhân d?p này t? ch?c h?n m?t cu?c sinh ho?t d? v?a vui Xuân dón T?t v?i nhau l?i v?a gi?i thi?u du?c cho b?n d?ng s? bi?t v? truy?n th?ng sinh ho?t T?t c?a dân t?c mình. B?i vì qua nh?ng cu?c vui T?t, dân t?c mình dã th? hi?n ra du?c nhi?u truy?n th?ng l? nghia và tinh th?n hi?u th?o, g?n bó thuong yêu nhau”.

Bu?i t? ch?c này v?i ý nghia mà anh ch? em h?i Thân H?u Vi?t Nam trong công ty di?n l?c Edison ch? truong dã du?c công ty hoan nghênh và h? tr? cho cu?c t? ch?c.

K? v? cu?c tri?n lãm này, cô Hoàng Lan cho bi?t: “Ðã ph?i t?n công tìm d?n các thân h?u trong ngành h?a d? tìm bi?t v? tranh Ðông H?, m?t lo?i tranh d?c thù c?a dân t?c vào m?i d?p T?t xua khi mà k? ngh? in ?n còn thô so. L?i ph?i tìm d?n các b?c cao niên th?c gi? d? bi?t v? ý nghia c?a lo?i tranh này n?a. Cu?c tri?n lãm nam nay, chúng tôi dã suu t?p du?c g?n h?t các tranh dân gian Ðông H? d? v?a cho tu?i tr? Vi?t Nam sinh tru?ng noi x? ngu?i du?c bi?t và cung là d? cho các dân t?c khác hi?u thêm v? chúng ta”.

Trong ph?n gi?i thích du?c in trên m?t t?p sách nh?, ban t? ch?c dã cho bi?t v? tranh Ðông H? là “lo?i tranh mang tinh th?n T?t v?i nh?ng c?nh sinh ho?t thu?ng th?y trong dân chúng dã du?c các ngh? nhân làng Ðông H? ghi kh?c l?i và du?c in b?ng k? thu?t m?c b?n. Ðông H? là m?t làng quê Vi?t Nam. Nh?ng ngh? nhân trong làng này, và ch? có ? làng này, dã s?n xu?t nh?ng tranh dân gian trong d?p T?t và du?c m?i noi dón nh?n. Tranh Ðông H? là lo?i tranh dùng m?u s?c t? nhiên ít pha tr?n, v? nh?ng c?nh sinh ho?t dân gian trong d?p T?t và du?c bán trong các phiên ch? T?t ? mi?n quê. Do dó ngu?i dân quê Vi?t Nam r?t thích và thu?ng mua v? trang hoàng nhà c?a vào d?p T?t”.

Tranh Ðông H? có m?t l?ch s? dài d?n 500 nam, m?t th?i gian dã th?t truy?n vì nh?ng ti?n b? khoa h?c dã d?n t?n làng quê Vi?t Nam, nhung nay thì gi?i ngh? si sáng tác trong ngành h?a nhi?u ngu?i dã tìm v? ngh? thu?t truy?n th?ng và dang làm s?ng l?i lo?i tranh Ðông H?. Nh?ng c?nh trong tranh Ðông H? thu?ng là con l?n béo t?t dang cham lo dàn con, con gà tr?ng v?i b? lông mu?t mà, chi?c mào d? th?m, nh?ng chú chu?t dang ru?c chu?t Vinh Quy Bái T? hay nh?ng c?nh hái d?a mà cô gái quê dang t?c váy lên dón d? nh?ng trái d?a mà ngu?i b?n trai dang trèo hái ? trên cao tung xu?ng. C?nh nào cung toát lên v? thanh bình, no ?m mà ngu?i dân quê ch?t phác Vi?t Nam nào cung mo u?c trong nam m?i s? d?t du?c mà bao nam qua và cho d?n t?n bây gi? v?n chua du?c th?a nguy?n.

Bên c?nh cu?c tri?n lãm tranh Ðông H?, H?i Thân H?u Vi?t Nam còn m? ra c? m?t chuong trình van ngh? th?t d?c s?c nh?m gi?i thi?u nh?ng sinh ho?t truy?n th?ng trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t. Ðó là nh?ng vu khúc tuy?t di?u c?a ban vu L?c H?ng. Hai ti?t m?c du?c chú gi?i c?n k? c? trong t? tài li?u hu?ng d?n, c? trong khi trình di?n, dó là màn nh?c d?c dáo “Ca Trù” và vu khúc “Lên Ð?ng”. “Ca Trù” là m?t lo?i hình ngh? thu?t có t? th?i Lý, th? k? th? 11, còn g?i là “Hát ? Ðào”, m?t thú choi tao nhã c?a các nhà nho xua, c?c th?nh vào cu?i th? k? th? 19 mà nay còn l?i là du âm c?a nh?ng v?n tho Chu M?nh Trinh, Nguy?n Công Tr? và sau này là T?n Ðà Nguy?n Kh?c Hi?u.

Còn “Lên Ð?ng” là m?t thú tiêu khi?n c?a n? gi?i có hoi hu?ng tín ngu?ng da th?n giáo r?t du?c các bà các cô tham gia vào d?p T?t ngày xua. Trong nh?ng bu?i lên d?ng này, các bà các cô thu?ng du?c “Thánh” hi?n linh v? nh?p vào. Có Thánh là nh?ng nhân v?t l?ch s? nhu Thánh Tr?n Hung Ð?o. Có Thánh là nh?ng v? n? tu?ng l?ng danh th?i khuy?t s? hay các ông Hoàng bà Chúa noi thâm son cùng c?c dã t?ng phù h? cho dân trong vùng tai qua n?n kh?i hay du?c s?ng sung túc... Ðây là nh?ng phút “thoát t?c” c?a n? gi?i khi s?ng trong m?t xã h?i còn tr?ng nam khinh n?. Theo các nhà khoa h?c có nghiên c?u v? hi?n tu?ng lên d?ng thì thu?ng có k?t lu?n r?ng dó là nh?ng phút gi?i t?a du?c nh?ng u?n ?c mà các bà ph?i ch?u d?ng khi xã h?i quanh mình còn nghi “nh?t nam vi?t h?u, th?p n? vi?t vô”.

L?i còn s? tích bánh d?y bánh chung, hình ?nh ông Ð? vi?t câu d?i T?t n?a, t?t c? d?u du?c ban t? ch?c gi?i thích m?i l?n có cu?c trình di?n cho quan khách thu?ng ngo?n.

Qu? là m?t bu?i sinh ho?t T?t Niên mang du?c nhi?u ý nghia, hi?m th?y trong sinh ho?t c?ng d?ng c?a ngu?i Vi?t h?i ngo?i. (N.H.)