TH?M QUY?N, Trung Qu?c (AFP) - Trung Qu?c và các s? gi? c?a Ð?c Ð?t Lai L?t Ma d?ng ý s? ti?p t?c b? ng? cánh c?a d?i tho?i sau khi m? nh?ng cu?c th?o lu?n t?i Th?m Quy?n (Shenzhen) hôm Ch? Nh?t 4 Tháng Nam, theo báo cáo c?a co quan thông t?n nhà nu?c.

Cu?c h?p kín là cu?c h?p d?u tiên gi?a hai bên trong hon m?t nam nay và di?n ra sau khi các nhà lãnh d?o trên th? gi?i áp l?c Trung Qu?c m? l?i d?i tho?i sau nh?ng tu?n l? b?t ?n ch?t ngu?i t?i Tây T?ng, làm h?i cho công trình b?i d?p cho d?p Th? V?n H?i B?c Kinh c?a Trung Qu?c.

“Các viên ch?c c?a chính ph? trung uong Trung Qu?c và các d?i di?n c?a v? Ð?t Lai L?t Ma th? 14 d?ng ý s? m? m?t vòng ti?p xúc và tham kh?o n?a vào m?t th?i di?m thích h?p,” co quan thông t?n chính th?c Tân Hoa Xã c?a Trung Qu?c nói vào chi?u Ch? Nh?t.

Tuy nhiên, các viên ch?c Trung Qu?c gi? v?ng nh?ng di?u ki?n c?a Trung Qu?c dã du?c dua ra tru?c dây d? cu?c d?i tho?i di d?n thành công, nh?ng l?p tru?ng mà nhà lãnh d?o tinh th?n c?a Tây T?ng dã bác b?.

Tân Hoa Xã dã không báo cáo b?t c? s? d?ng ý quan tr?ng nào gi?a hai bên trong m?t ngày th?o lu?n hôm Ch? Nh?t.

Các viên ch?c Tây T?ng dã nói r?ng uu tiên hàng d?u c?a các s? gi? c?a Ð?c Ð?t Lai L?t Ma là ch?m d?t làn sóng dàn áp hi?n nay ? Tây T?ng.

Tru?c cu?c h?p, Ch? T?ch H? C?m Ðào dã bày t? hy v?ng r?ng có th? d?t du?c ti?n b? trong nh?ng cu?c th?o lu?n.

“Tôi hy v?ng vài k?t qu? tích c?c s? d?t du?c trong cu?c h?p,” ông H? C?m Ðào nói v?i các phóng viên Nh?t t?i B?c Kinh tru?c cu?c tham vi?ng c?a ông t?i Tokyo vào tu?n này.

Trung Qu?c dã liên ti?p cáo bu?c Ð?c Ð?t Lai L?t Ma là mu?n d?c l?p cho quê huong c?a ngài và gieo r?c s? b?t ?n m?i dây trong m?t n? l?c nh?m làm cho th? gi?i chú ý vào v?n d? Tây T?ng tru?c khi di?n ra Th? V?n H?i B?c Kinh vào Tháng Tám.

Ð?c Ð?t Lai L?t Ma, khôi nguyên gi?i Nobel Hòa Bình 1989, dã bác b? nh?ng l?i cáo bu?c này, nhung dã t? cáo Trung Qu?c v? nh?ng vi ph?m nhân quy?n d?i v?i ngu?i dân Tây T?ng và ti?p t?c thúc d?y d? Tây T?ng du?c hu?ng m?t n?n t? tr? r?ng rãi hon du?i s? cai tr? c?a Trung Qu?c.

Tình tr?ng b?t ?n t?i Tây T?ng dã kh?i s? vào ngày 10 Tháng Ba v?i nh?ng cu?c ph?n d?i ôn hòa ? Lhasa, d? dánh d?u m?t cu?c n?i d?y vào nam 1959 ch?ng l?i n?n cai tr? c?a Trung Qu?c.

B?t ?n dã leo thang thành b?o d?ng vào ngày 14 Tháng Ba ? Lhasa, sau dó lan r?ng t?i nh?ng vùng khác ? phía Tây Trung Qu?c, noi dông d?o dân cu Tây T?ng sinh s?ng.

Chính ph? luu vong Tây T?ng nói 203 ngu?i Tây T?ng dã b? gi?t ch?t và kho?ng 1,000 ngu?i dã b? thuong trong cu?c dàn áp.

Trung Qu?c nói h? dã hành d?ng v?i s? ki?m ch? và r?ng nh?ng ngu?i b?o d?ng Tây T?ng dã gi?t ch?t 21 ngu?i.

Cu?c h?p hôm Ch? Nh?t 4 Tháng Nam, dã di?n ra gi?a ông Sitar và Zhu Weiqun thu?c d?ng C?ng S?n c?m quy?n c?a Trung Qu?c và các d?c s? hàng d?u c?a Ð?c Ð?t Lai L?t Ma, Lodi Gyari và Kelsang Gyaltsen.

Trong cu?c h?p, hai ông Zhu và Sitar dã bênh v?c hành d?ng c?a nhà c?m quy?n Trung Qu?c trong vi?c d?p tr? b?t ?n nhu “hoàn toàn dúng,” Tân Hoa Xã nói.

Các nhà lãnh d?o luu vong c?a Tây T?ng dã tìm cách gi?m b?t nh?ng trông d?i cho nh?ng cu?c th?o lu?n, và nói uu tiên hàng d?u c?a h? là ch?m d?t cu?c kh?ng ho?ng hi?n nay t?i Tây T?ng.

“M?i quan tâm hi?n nay c?a chúng tôi là làm sao d? cu?c dàn áp ch?m d?t và m?i h?n ch? d?t lên ngu?i Tây T?ng du?c bãi b?,” theo l?i phát ngôn viên c?a chính ph? luu vong, ông Thubten Samphel, tuyên b? hôm Ch? Nh?t.

Quân d?i Trung Qu?c dã xâm chi?m Tây T?ng vào nam 1950 tru?c khi sáp nh?p vùng này m?t nam sau dó. Ð?c Ð?t Lai L?t Ma dã tr?n kh?i quê huong c?a ngài ti?p theo cu?c n?i d?y b?t thành vào nam 1959. (n.n.)