| Ung Thư Tiền Liệt Tuyến – Prostate Cancer [Nếu] phát hiện ung thư tiền liệt tuyến kịp thời, bệnh chưa di căn, và nhờ phương pháp giải phẫu cắt bỏ toàn bộ tiền liệt tuyến, túi hứng tinh và ống phóng tinh thì [cơ hội chữa lành] hẳn 100%. Ðây là một trong những phẫu thuật lớn - đại phẫu - của ngành giải phẫu niếu đạo. [Nếu] phát hiện trễ hay khi bướu đã di căn đến xương, đến phổi thì [cơ hội chữa lành thấp hơn]. |
|
Home
|
Sau dây là trích do?n c?a bài vi?t v? ung thu ti?n li?t tuy?n (prostate cancer) c?a Bác Si Tôn Th?t H?a thu?c Đ?i H?c Y Khoa Wuerzburg t?i Đ?c. Xin luu ư: Nh?ng tin t?c v? ung thu ti?n li?t tuy?n này du?c dùng v?i m?c dích thông tin mà thôi và không th? thay th? ư ki?n chuyên môn c?a bác si di?u tr?. Hi?u qu? c?a vi?c di?u tr? tùy thu?c vào m?i tru?ng h?p, t́nh tr?ng tâm lư, s?c kh?e c?a b?nh nhân và kinh nghi?m c?a bác si. Ngu?i dàn ông trên 50 tu?i thu?ng b? b?nh bu?u ti?n li?t tuy?n. Bu?u, nói chung có 2 lo?i: 1. Bu?u hi?n, do s? ph́ c?a tuy?n - Prostata Adenom & benigne Prostatahyperplasie (BPH). 2. Bu?u d?, gây nên b?i s? phát tri?n t? bào ung thu - Prostata Krebs ? Prostatacarcinom. [N?u] phát hi?n ung thu ti?n li?t tuy?n k?p th?i, b?nh chua di can, và nh? phuong pháp gi?i ph?u c?t b? toàn b? ti?n li?t tuy?n, túi h?ng tinh và ?ng phóng tinh th́ [co h?i ch?a lành] h?n 100%. Đây là m?t trong nh?ng ph?u thu?t l?n - d?i ph?u - c?a ngành gi?i ph?u ni?u d?o. [N?u] phát hi?n tr? hay khi bu?u dă di can d?n xuong, d?n ph?i th́ [co h?i ch?a lành th?p hon]. [Các] tri?u ch?ng c?a b?nh ung thu ti?n li?t tuy?n nhu: són ti?u, dái r?t, dái dêm, dau bu?t khi di ti?u... là nguyên nhân d? các ông ph?i d?n bác si chuyên khoa [d?] khám v? ni?u d?o. Tuy nhiên di?m may m?n là ngu?i ta thu?ng g?p bu?u hi?n c?a ti?n li?t tuy?n thu?ng hon là bu?u d?, can b?nh ung thu. Tuy?n ti?n li?t n?m sau b?c dái (bàng quang), l?n b?ng trái cau, n?ng 30 grams, bao quanh ?ng d?n ti?u, ti?t m?t ch?t d?ch có v? ng?t, m?u tr?ng d?c nhu s?a kích thích s? s?ng d?ng c?a tinh trùng: tinh d?ch. Nhi?u th? h? dă di qua, dă bao nhiêu th?i gi? dă hao t?n trong b?y nhiêu l?n bàn căi v? m?m sinh ra b?nh c?a ti?n li?t tuy?n: bu?u hi?n hay bu?u d? d? t́m hi?u có ph?i là h?u qu? c?a tánh m?nh ho?c là y?u kém trong s? phát tri?n t́nh d?c. Tŕnh d? y h?c hi?n t?i chua t́m du?c câu tr? l?i chính xác. Theo con s? th?ng kê hàng nam v? s? ngu?i dàn ông ch?t v́ b?nh ung thu trên th? gi?i, th́ s? t? vong do ung thu ti?n li?t tuy?n gây ra t?i Hoa K? và Âu Châu và các nu?c k? ngh? du?c x?p vào hàng d?u. M?i nam trong nu?c Đ?c có thêm 168,000 ngu?i dàn ông m?c b?nh ung thu, trong dó có 31,600 [tru?ng h?p] m?c b?nh ung thu ti?n li?t tuy?n, chi?m v? trí s? m?t (18.8%); k? d?n là 27,900 tru?ng h?p ung thu ph?i (16.6%); ti?p theo là 24,600 tru?ng h?p ung thu ru?t già (14.6%). Và m?c dù không ph?i tr? ti?n thù lao và t?n phí khám nghi?m, ch? có 11% ngu?i dàn ông trên 45 tu?i t?i nu?c Đ?c t? nguy?n di d?n pḥng m?ch d? truy t?m ung thu ti?n li?t tuy?n theo th?ng kê c?a t?t c? các hăng b?o hi?m s?c kh?e. T?i Hoa K? th́ theo con s? th?ng kê vào nam 1999 có thêm 179,300 tru?ng h?p ung thu ti?n li?t tuy?n và s? t? vong do b?nh này gây ra là 37,000 ngu?i. Nh?ng cách truy t?m b?nh Sau ph?n khám nghi?m t?ng quát co th? b?nh nhân, bác si chuyên khoa ti?t ni?u s? ti?p t?c theo các phuong th?c sau dây d? truy t?m b?nh: 1. Digital Rectum Examination (DRE): Khám h?u môn. Bác si dùng ngón tay tr? có th? s? th?y b? m?t sau chi?m d?n 75% di?n tích chung c?a tuy?n, n?m ph?n cu?i c?a ru?t già: ph?n sinh b?nh th́ c?ng hon và r?t d? phát hi?n. Khi t́m th?y m?t d?u hi?u không b́nh thu?ng, b?nh nhân du?c g?i d?n nh?ng bác si chuyên khoa. Cách th?c khám gi?n ti?n và r? ti?n, nhung m?t khi mà ngón tay dă phát hi?n du?c c?c u c?a tuy?n th́ thu?ng thu?ng là b?nh du?c khám phá hoi ch?m. 2. Transrectal Ultrasound: Siêu âm qua ngă h?u môn d? t́m chính xác d? l?n, v? trí c?a bu?u giúp cho bác si sinh thi?t (biopsy) và l?y t? bào tuy?n d? khám nghi?m co th? b?nh lư h?c. Đây là m?t phuong pháp chính xác d? d?nh b?nh. 3. Đo lu?ng ch?t PSA (Prostate Specific Antigen): Ch?t PSA là m?t Glycoprotein, là m?t ch?t xúc tác (enzyme) do các t? bào ti?n li?t tuy?n ? tr?ng thái b́nh thu?ng, c?a t? bào bu?u hi?n và c? t? bào bu?u d? ti?t ra, du?c ḥa l?n vào tinh d?ch. Do dó chúng ta th?a hi?u n?ng d? c?a PSA tang lên trong máu trong nhi?u tru?ng h?p: bu?u hi?n, bu?u d?, viêm ti?n li?t tuy?n và ngay khi có d?t ?ng xông ti?u. V́ s? da d?ng c?a s? gia tang n?ng d? enzyme, dôi khi ch? s? PSA không chính xác d? d?nh b?nh ti?n li?t tuy?n. H?i Ung Thu Hoa K? - American Cancer Society khuy?n cáo nên khám h?u môn (DRE), do lu?ng PSA hàng nam cho các ông 50 tu?i tr? lên và cho nh?ng dàn ông 45-50 có kh? nang g?p b?nh cao hon và s?m hon, thí d? nhu y?u t? di truy?n trong gia d́nh: ông, cha, hay anh em ru?t th?t dă có mang b?nh ung thu ti?n li?t tuy?n. Ung thu ti?n li?t tuy?n có kh? nang ch?a lành r?t cao n?u b?nh du?c phát hi?n s?m, thu?ng thu?ng là chua có tri?u ch?ng v? du?ng ti?u ti?n. N?u có các tri?u ch?ng c?a b?nh r?i m?i di truy t?m b?nh th́ có th? bu?u dă l?n và lan di ch? khác, và vi?c ch?a tr? b?ng thu?c men hay gi?i ph?u s? không d?t h?n b?nh. Do dó t?t c? c? g?ng c?a y h?c làm th? nào d?nh b?nh càng s?m th́ kh? nang tr? d?t h?n b?nh càng cao. Tru?c th?i d?i c?a PSA th́ có d?n 33% tru?ng h?p t́m ra b?nh th́ dă quá mu?n. Nh?ng nam g?n dây, nh? d?nh lu?ng du?c PSA d?nh ra b?nh du?c s?m hon, ch? c̣n có 7% tru?ng h?p phát hi?n tr? (th?ng kê d?i h?c Manchen/Đ?c). Ngoài các cách truy t?m b?nh v?a nêu trên, bác si chuyên khoa có th? làm sinh thi?t (biopsy), k?t qu? thu?ng du?c bi?t ngay trong ngày (Same day diagnosis). N?u k?t qu? sinh thi?t là: *Duong tính: có t? bào ung thu, s? ch?a tr? du?c b?t d?u ngay. *Âm tính: n?u lu?ng PSA cho nh?ng l?n do k? ti?p không gi?m xu?ng th́ b?t bu?c làm l?i sinh thi?t tuy?n ti?n li?t. S? d?nh ra b?nh ung thu ti?n li?t tuy?n s? dua d?n cho ngu?i b?nh m?t s?c (shock) n?ng: 1. S? cái ch?t s? d?n do can b?nh nan y dua d?n, h?t thu?c ch?a. 2. Bi?n ch?ng không tránh kh?i sau cu?c gi?i ph?u: dái m? hay dái d?m, không k?m ch? du?c du?ng ti?u; ho?c li?t duong sau khi m?. Ngu?i m?c ph?i bu?u ung thu ch? trong th?i gian ng?n r?t d? roi vào c?nh tr?m c?m, m?t h?n thang b?ng cu?c s?ng, không mu?n phoi bày ra s? th?t ngay c? v?i v? hay ngu?i bà con thân thu?c. Nhi?u tru?ng h?p ph?i nh? các nhà tâm lư h?c giúp d? cho b?nh nhân thoát ra kh?i cái kh?ng ho?ng tinh th?n tru?c khi b?t d?u ch?a b?nh... Các cách ch?a tr? N?u bu?u chua di can: bu?u dang c̣n h?n ch?, dang c̣n trong giai do?n s?m, nh? gi?i ph?u l?y toàn b? m?m sinh b?nh ? giai do?n này th́ kh? nang d?t h?n b?nh r?t cao. N?u b?nh dă kéo dài trên hai nam: m?t khi mà b?nh dă phát tri?n th́ s? ch?a tr? ch? c̣n là t?m th?i và ch? d?i qua ngày. “Watchful waiting” - chú ư trong ch? d?i - nghia là dă d?nh ra du?c b?nh nhung không ch?a tr?, ch? cho d?n khi b?nh có tri?u ch?ng t?i ch? hay dă di can th́ cu?c s?ng c̣n l?i c?a ngu?i b?nh không quá 10 nam. 1. Phuong pháp gi?i ph?u: C?t b? ti?n li?t tuy?n theo du?ng m? b?ng là phuong pháp gi?i ph?u dă th?c hi?n 100 nam r?i. K? t? nam 1980, cách m? x? du?c hoàn thi?n hon theo s? phát tri?n c?a máy móc y t? và trang b? d?ng c? hi?n d?i, du?c x?p vào h?ng d?i ph?u cung ngành ti?t ni?u. Ngay c? cho nh?ng ngu?i tr? v?i nh?ng lo?i ung thu “tr?m tr?ng” có th? s?ng thêm ít nh?t là 10 nam. Sau cu?c gi?i ph?u cho dù có bác si khéo tay d?n dâu di n?a, b?nh nhân có th? s? b? r?i lo?n du?ng ti?u ho?c/và li?t duong. Nh?ng nam g?n dây c̣n có phuong pháp m? n?i soi, không có s?o m? l?n. Uu di?m là th?i gian n?m b?nh vi?n ng?n hon nhung th?i gian m? kéo dài 4 l?n nhi?u hon phuong pháp m? b?ng. Nhung h?u qu? nhu r?i lo?n du?ng ti?u, ch?ng li?t duong cung không th? tránh kh?i. Phuong pháp c̣n m?i, k?t qu? cung c̣n ph?i ch? th?i gian lâu n?a m?i d?nh giá du?c v? trí trung th?c c?a nó. S? k?t h?p m? n?i soi v?i ngu?i máy nhu trong d?a h?t m? tim h? dang c̣n trong th?i k? tri?n khai. 2. X? tr? (Radiation therapy) và Hóa tr? (Chemotherapy): Khi b?nh dă lan ra. * Kích thích t? tuy?n d?ch (Hormontherapy) + c?t b? d?ch hoàn: Kho?ng 40 nam, theo nghiên c?u khoa h?c y h?c dă bi?t rơ d?ch hoàn t?o kích thích t? (homone) sinh d?c, và chính testosterone là ngu?n g?c c?a ung thu ti?n li?t tuy?n. Chúng ta có th? k?t lu?n: * N?u không có kích thích t? testosterone th́ s? không có ung thu ti?n li?t tuy?n. * Nguyên nhân dua d?n ch?ng ung thu nói chung, chua có tr? l?i rơ r?t. Trên 50 tu?i là th?i di?m thu?ng phát sinh b?nh. Tu?i trung b́nh m?c b?nh là 72.3 tu?i. Tu?i s?ng c?a ngu?i dàn ông gia tang rơ r?t th́ s? b?nh nhân b? ung thu ti?n li?t tuy?n cung theo dà tang lên theo. Y h?c cung bi?t rơ là s? bài ti?t testosterone do tuy?n năo thùy di?u khi?n. Hăng thu?c Nh?t Takeda dă t́m du?c m?t lo?i thu?c ?c ch? ho?t d?ng c?a năo thùy d? ch?n d?ng s? ti?t ra kích thích t? testosterone t?c là làm ngung s? phát tri?n c?a bu?u làm gi?m thi?u r?i lo?n du?ng ti?u. Ngu?i ta cung c̣n ghi nh?n, khi dùng thu?c ph?n nhi?u là c?c bu?u s? nh? l?i giúp ích r?t nhi?u cho bác si gi?i ph?u. Lúc ban d?u v́ h?n ch? th?i gian có hi?u qu? c?a thu?c, thu?c ph?i chích hàng ngày; d?n d?n hăng thu?c bào ch? dă kéo dài du?c ho?t d?ng dài hon (depot) c?a thu?c, cho nên ch? c?n chích 1 tháng m?t l?n. Hi?n dang nghiên c?u d? ch? c?n chích 3 tháng 1 l?n. S? c?t b? hai d?ch hoàn dă th?c hi?n trên 40 nam, ch?n d?ng 100% s? bài ti?t testosterone, có k?t qu? nhanh hon là ph?i dùng thu?c nhu dă nêu trên. S? ti?n mua thu?c kích thích t? khá t?n kém, nên các hăng b?o hi?m s?c kh?e dang bàn căi là có nên ti?p t?c tr? ti?n thu?c hay là... c?t b? d?ch hoàn. Trên th? gi?i có c? tri?u ngu?i dang dùng thu?c này, m?t món l?i k?ch xù c?a hăng thu?c Takeda. V?n d? tâm linh c?a ngu?i b?nh là khi nhu?m b?nh th́ thu?ng kéo thêm vào ch?ng tr?m c?m, không giao ti?p v?i ngu?i thân, b?n bè. S? b?t ho?t d?ng và cô don gây nên s? xáo tr?n trong cu?c s?ng. Không ai hi?u rơ b?nh b?ng ngu?i bác si chuyên khoa, nhung không ai bi?t n?i kh? tâm hay dau d?n b?ng chính b?nh nhân. Làm th? nào d? tránh không g?p ph?i b?nh, th́ y h?c không th? tr? l?i du?c. M?t di?u nh?n xét chung: - Co th? n?ng n?, s?c vóc ph́ n?m, tr?ng lu?ng quá cao, th?c an nhi?u th?t, nhi?u m? và nh?t là lu?ng ru?u, thu?c lá là nh?ng môi tru?ng x?u, nói chung d? sinh b?nh t?t mà chính con ngu?i t? t́m d?n. - Trong cu?c s?ng v?i th?c an thanh d?m nhi?u vitamine: rau, qu?, giá, d?u nành... th́ m?m sinh b?nh ít hon, có kh? nang làm con ngu?i lánh xa du?c b?nh. - M?t di?m c?n ph?i nêu lên l?n n?a là y?u t? di truy?n: con cái hay là anh em, ru?t th?t c?a ngu?i m?c b?nh th́ kh? nang nhu?m b?nh nh?ng 2-3 l?n nhi?u hon và th?i di?m m?c ph?i b?nh nh?ng 10 nam s?m hon. Ngu?n g?c và d?ch t? h?c: - K? t? nam 1995, s? ngu?i m?c ph?i ung thu ti?n li?t tuy?n gia tang dáng s?. Nam 1979 t?i Hoa K?, ch? phát hi?n du?c có 64,000 tru?ng h?p, d?n nam 1999 th́ tang v?t lên d?n 244,000, tính ra có d?n 4 l?n nhi?u hon. - Đi?m ghi nh?n là nhóm ngu?i M? da den chi?m d?n 21% tru?ng h?p ung thu ti?n li?t tuy?n trong t?ng s? ngu?i dàn ông m?c các b?nh ung thu. - Ngu?i Á Châu chi?m t? s? m?c b?nh th?p nh?t: 1-7/100,000. Hong Kong 2.6 Nh?t B?n 3.8 Singapore 4.2 Th?y Đi?n 20.4 Th?y Si 22.5 Vi?t Nam: Trong th?i gian 10 nam c?ng tác t?i B?nh Vi?n Trung Uong Hu? và mi?n Trung Vi?t-Nam qua chuong tŕnh hu?n luy?n qu?c gia: Deutscher Akademischer Austausch Dienst (DAAD) - German Academic Exchange Servive - Office Allemand d' Exchanges Universitaires, dă t́m th?y nh?ng m?u nghi?m duong tính c?a ung thu ti?n li?t tuy?n; m?t th?ng kê chính xác chua th?c hi?n du?c. Chuong tŕnh h?p tác cu? Đ?c và Đ?i H?c Y Khoa Hu? cho nam 2004-2005 s? th?c hi?n là do lu?ng du?c n?ng d? PSA (Prostate Specific Antigen), trang b? máy móc hi?n d?i d? vi?c ch?n doán b?nh du?c s?m, dào t?o chuyên viên t?i ch? và dón nh?n bác si chuyên ngành gi?i ph?u ni?u d?o tu nghi?p t?i Đ?c. Tính ra ngu?i M? da den có kh? nang nhu?m b?nh 30 l?n nhi?u hon ngu?i Nh?t B?n và con cháu c?a Nh?t Hoàng vu?ng b?nh 10 l?n ít hon ngu?i dân Đ?c. M?t di?m dáng chú ư là con c?a Thiên Hoàng di dân d?n Hoa K? th́ ch? s? m?c b?nh ung thu ti?n li?t tuy?n cao hon d?ng huong c?a h? s?ng t?i d?o Phù Tang. Đi?m này dua d?n k?t lu?n là môi tru?ng và cách an u?ng ?nh hu?ng r?t l?n d?n s?c kh?e c?a con ngu?i. H?i Ung Thu Vi?t M? |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here