Nguy?n Xích

Giai ph?m Xuân Ngu?i Vi?t K? S?u 2009, mang l?i cho tôi khá nhi?u b?t ng? thích thú!

? tu cách ngu?i d?c, tôi không ch? d?i báo Xuân Ngu?i Vi?t nam nay có nhi?u “d?t bi?n”! B?i th?, khi th?y bìa xuân Ngu?i Vi?t là b?c tranh v? trâu d?c dáo c?a m?t h?a si chua tên tu?i, v?i tôi là b?t ng? thú v? th? nh?t.

Tôi bi?t báo Ngu?i Vi?t (NV) có r?t nhi?u h?a si tên tu?i. Chua k?, báo NV cung có r?t nhi?u h?a si thân h?u mà, ch? c?n NV ng? ý, h? s? s?n sàng cung c?p tác ph?m. V?y mà, cu?i cùng, NV dã ch?n b?c “Tr? em và trâu” c?a Nguy?n Hoàng Vi Di?u.

V?i game màu s?m, cho con trâu và sáng tuoi lên v?i nh?ng n? cu?i h?t khóe, cho con ngu?i (tr? em.) Tôi cung r?t thích khi th?y ngu?i trình bày bìa dã d? m?t kho?ng tr?ng c?n thi?t cho b?c tranh có co h?i du?c... “th?”; ch? không ph? g?n h?t di?n tích bìa. Tôi cho, cái “m?t b?ng” c?a bìa Xuân NV nam nay, khá x?ng h?p v?i ch? d? “Mùa xuân xây d?ng tuong lai.”

B?t ng? thích thú th? hai c?a tôi, là ru?t báo, dã du?c in trên gi?y... báo. Không ph?i gi?y láng, dày cui...

Và, c?m nh?n thích thú cu?i cùng c?a tôi, v?i báo Xuân Ngu?i Vi?t nam nay, v? phuong di?n hình th?c là, l?n d?u tiên, tôi th?y nhi?u tranh m?u c?a nh?ng h?a si n?i ti?ng nhu Tú Duyên, Nguy?n Trung, Nghiêu Ð?, Ðinh Cu?ng, H? H?u Th?, Nguy?n Ðình Thu?n... bên c?nh nh?ng b?c minh h?a r?t có nét c?a nh?ng h?a si c?ng tác v?i NV.

V? n?i dung báo Xuân Ngu?i Vi?t K? S?u, 2009 v?i tôi, cung là m?t thay d?i b?t ng? ý nghia. Tôi không bi?t nh?ng ngu?i trách nhi?m có b? ?nh hu?ng b?i kh?u hi?u “Change! Yes We Can!” c?a ông Ô Ba Muoi (ch? c?a Nguy?n Xuân Nghia) hay không mà, c?m nh?n d?u tiên c?a tôi là, nó dã không còn nhu m?t “mâm c? T?t... c? truy?n” n?a.

Tuy cung v?n “bài b?n,” ki?u m?t bài S? Táo Quân, dam bài tho ch? Hán (ai d?c?), dam bài suu t?m t?c l? ngày T?t. Ít bài “nam v?t nói chuy?n... chim.” M?t hay hai bài t? vi ta, t? vi tây, ph?n còn l?i là tho, van sáng tác, biên kh?o mà da s? là bài v? c?a các thân h?u g?n xa. Ð?ng th?i, không th? không có bài c?a các biên t?p viên, c?ng tác viên v?i t? báo...

Tôi không nói lo?i bài v? có tính cách “nghia tình,” “ph?i d?o” nhu v?y là không t?t. Nhung rõ ràng là nó không du?c cham chút, du?c quan tâm dúng m?c. Nó ch? nhu nh?ng mi?ng bánh chung d?t c?nh dia c? ki?u; dòn bánh tét chia ch? mi?n cu?ng v?i khoanh giò l?a, ho?c khúc ch? qu?. Nó d?y d? “b?n món an... choi” thi?t d?y; nhung nó không có v?.

Nhung thi?t may m?n và h?nh phúc cho tôi (và nhi?u d?c gi? khác, tôi tin v?y) là nam nay, giai ph?m Xuân Ngu?i Vi?t K? S?u 2009, tuy cung có nh?ng “món an choi c?n thi?t,” nhu s? táo quân, cung nam trâu nói chuy?n s?u, cung suu t?m dây dó, nhung du?ng nhu nó dã khiêm t?n hon, nó tr?m xu?ng, nó b?t ph?n l?n chi?m “ti?n tru?ng” d? nhu?ng ch? x?ng dáng cho nh?ng bài vi?t có tính cách tu li?u van h?c, nhu nh?ng bài liên quan t?i v? án Nhân Van Giai Ph?m, t?i Tú Duyên, t?i Phùng Quán... c?a các tác gi? Th?y Khuê, Vu B?i Trâm... Nh?ng bài liên quan t?i chính tr?, th?i cu?c c?a Nguy?n Xuân Nghia, Tr?n Kh?i Thanh Th?y, Y?n Tuy?t... Trích do?n v? “van hóa toàn c?u” c?a Nguy?n Hung Qu?c. Phi?m lu?n c?a Song Thao, Hoàng Mai Ð?t, H? Ðình Nghiêm, Duy Tâm. Ngh? thu?t c?m hoa c?a Nh?t B?n c?a Hoa Tím, bàn v? ru?u vang c?a Lê Van. Bút ký, suu kh?o c?a Van Quang, Tr?n Ti?n Dung, Nguy?n Tu?ng Thi?t, Nguy?n Công Khanh, Nguy?n Ð?t, Ngành Mai, Tri?u Giang, Tr?n Van Chi... bên c?nh tho van c?a nh?ng ngu?i có tên tu?i trên van dàn: Cung Tr?m Tu?ng, Võ Phi?n, Phan L?c Phúc, Tô Thùy Yên, Du t? Lê... l?p cu; và l?p m?i, nhu Miêng, C? Ngu, M?ch Nha, Lê Minh Hà, Nam Dao... (Nh?ng tác gi? này, hình nhu ch? m?i xu?t hi?n l?n d?u tiên, trên báo Xuân Ngu?i Vi?t?)

V?i cá nhân tôi, dây là lu?ng máu m?i, r?t sung mãn c?a dòng van h?c Vi?t Nam h?i ngo?i. S? có m?t, dóng góp c?a h?, không ch? ý nghia cho hi?n t?i mà, còn cho tuong lai n?a.

L?i n?a, tôi cung t? h?i, có c?n thi?t chang, ph?i dang t?t c? nh?ng bài vi?t, hay sáng tác c?a các biên t?p viên, phóng viên c?a t? báo, m?t khi nh?ng bài vi?t ?y, ch? thích h?p trên nh?ng trang báo xu?t b?n hàng ngày? T?i sao quý v? không dùng nh?ng kho?ng tr?ng dó, cho nh?ng bài nhu “Ma Me” c?a Thu T?, tranh v? c?a nh?ng ngu?i tr?, th?m chí, c?a các em thi?u nhi?

Tôi không ph?i là ngu?i làm báo, không ? v? trí c?a nh?ng ngu?i “ch? huy, lãnh d?o”. Nhung, ? cuong v? d?c gi?, tôi nghi, tôi du?c phép gio tay, d?t câu h?i; và, t? cho phép mình, hy v?ng!

Tru?c khi khép l?i ph?n c?m nghi c?a mình v? giai ph?m Xuân Ngu?i Vi?t K? S?u, 2009, tôi xin trân tr?ng g?i t?i quý báo, lòng bi?t on và l?i c?m t? chân thành c?a tôi. Vì, quý v?, cu?i cùng, dã mang d?n cho tôi và ch?c nhi?u ngu?i n?a m?t Mùa Xuân, b?t ng?, m?i m?, ý nghia, và, m?t tuong lai tru?c m?t.

Nguy?n Xích

(Anaheim, Dec. 2008.)