Home
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ: Miền Ðông, Trung Tây vẫn khổ vì bão tuyết
- Pennsylvania: 40 năm tù, được thả ra vẫn chưa rõ tội trạng
- Phân nửa số dân biểu Pháp tẩy chay bài diễn văn của Chủ Tịch Trung Quốc đọc trước Quốc Hội Pháp
- Phó Chủ Tịch Ủy Ban Olympic Quốc Tế bị tống giam vì tội tham nhũng
- Tiểu bang Washington: Quận Pierce công nhận cờ vàng VNCH là biểu tượng của cộng đồng người Việt
- Siêu cầu thủ Zidane khai trước tòa là đã từng sử dụng doping
- THƯ CẢM ƠN BAN TỔ CHỨC DIỄN HÀNH TẾT GIÁP THÂN 2004
- Đánh thuế ngoại hối 10% vì nhầm lẫn?
Bộ Tài Chính CSVN vừa gửi một “công văn hỏa tốc” tới các đơn vị hải quan CSVN nói rằng “có sự nhầm lẫn về từ ngữ” trong văn bản hướng dẫn đánh thuế giá trị gia tăng một số hàng hóa nhập cảng.
- Ðảng viên đập nhau lỗ đầu vì cách phân chia gạo cứu đói
Ăn bớt ăn xén gạo cứu đói cho dân đã đành, hai đảng viên đảng CSVN ở tỉnh Hà Tĩnh đã mang thương tích đến phải nằm bệnh viện trong một trận ẩu đả chỉ vì tranh nhau một ít gạo cứu đói.
- Ðảng viên đập nhau lỗ đầu vì cách phân chia gạo cứu đói
Ăn bớt ăn xén gạo cứu đói cho dân đã đành, hai đảng viên đảng CSVN ở tỉnh Hà Tĩnh đã mang thương tích đến phải nằm bệnh viện trong một trận ẩu đả chỉ vì tranh nhau một ít gạo cứu đói.
- Đào tàn theo Xuân
Trường trung học Sa Pa, huyện Sapa đã đóng cửa suốt từ ngày 10 tháng 1 đến nay vì học sinh tự ý bỏ học, bất kể trường chưa cho nghỉ Tết. Bà Nguyễn Thị Luyến, hiệu trưởng trường này, kể: “Học sinh thi nhau bỏ học để trèo lên những đỉnh núi, chặt đào mang xuống thị trấn bán, giúp gia đình kiếm tiền tiêu Tết”.
- Đào tàn theo Xuân
Trường trung học Sa Pa, huyện Sapa đã đóng cửa suốt từ ngày 10 tháng 1 đến nay vì học sinh tự ý bỏ học, bất kể trường chưa cho nghỉ Tết. Bà Nguyễn Thị Luyến, hiệu trưởng trường này, kể: “Học sinh thi nhau bỏ học để trèo lên những đỉnh núi, chặt đào mang xuống thị trấn bán, giúp gia đình kiếm tiền tiêu Tết”.
- Chuyện ba làng từ tỉ phú xuống bần hàn - Kỳ 3
Không còn cách nào khác, xã đành giao cho bí thư chi bộ kiêm nhiệm luôn công việc của trưởng thôn. Tuy nhiên “thời thế, thế thời”, đám cán bộ “còi” này không dám xuống dân, càng không thể đi sâu sát trong quần chúng vì sợ... trúng gạch, trúng đá, trúng các món đặc sản “dân gian” vốn chỉ từ thắt lưng trở xuống mà dân dành cho hạng người chui từ trong lòng dân ra song lại không lọt vào trí dân, chỉ nghe theo lời đảng tặc và đám công an trị.
- Chuyện ba làng từ tỉ phú xuống bần hàn - Kỳ 3
Không còn cách nào khác, xã đành giao cho bí thư chi bộ kiêm nhiệm luôn công việc của trưởng thôn. Tuy nhiên “thời thế, thế thời”, đám cán bộ “còi” này không dám xuống dân, càng không thể đi sâu sát trong quần chúng vì sợ... trúng gạch, trúng đá, trúng các món đặc sản “dân gian” vốn chỉ từ thắt lưng trở xuống mà dân dành cho hạng người chui từ trong lòng dân ra song lại không lọt vào trí dân, chỉ nghe theo lời đảng tặc và đám công an trị.
- Tết, nước thiếu trầm trọng
Nhiều khu vực ở Sài Gòn đang thiếu nước trầm trọng. Theo tờ Sài Gòn Tiếp Thị, Tổng Công Ty Cấp Nước Sài Gòn vừa thừa nhận: “Áp lực nước trên toàn bộ mạng ống cấp nước đang giảm. Nhiều khu vực nước rất yếu (quận 7, quận 8, quận 9, quận 10, quận Gò Vấp, quận Bình Thạnh, quận Thủ Ðức, huyện Nhà Bè)”.
- Đã khánh thành nhưng cầu Rạch Miễu chưa thật sự thông
Cầu Rạch Miễu, bắc qua sông Tiền, nối tỉnh Tiền Giang và Bến Tre vừa được khánh thành hôm 19 tháng 1 sau sáu năm thi công.
- Đã khánh thành nhưng cầu Rạch Miễu chưa thật sự thông
Cầu Rạch Miễu, bắc qua sông Tiền, nối tỉnh Tiền Giang và Bến Tre vừa được khánh thành hôm 19 tháng 1 sau sáu năm thi công.
- Vụ Mục Sư Nguyễn Thị Hồng: Xác định “không phạm tội” nhưng vẫn kêu án ba năm tù
Mục Sư Nguyễn Hồng Quang vừa có bài tường thuật về vụ tòa án Sài Gòn xử bà Nguyễn Thị Hồng - một nữ mục sư của Hội thánh Tin Lành Mennonite, Việt Nam - hôm 14 tháng 1.Vụ bắt, truy tố, xét xử, kết án mục sư Nguyễn Thị Hồng đang thu hút sự chú ý không chỉ của các hãng thông tấn nước ngoài mà còn kích thích sự quan tâm của đại diện cơ quan ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam.
- Vụ Mục Sư Nguyễn Thị Hồng: Xác định “không phạm tội” nhưng vẫn kêu án ba năm tù
Mục Sư Nguyễn Hồng Quang vừa có bài tường thuật về vụ tòa án Sài Gòn xử bà Nguyễn Thị Hồng - một nữ mục sư của Hội thánh Tin Lành Mennonite, Việt Nam - hôm 14 tháng 1.Vụ bắt, truy tố, xét xử, kết án mục sư Nguyễn Thị Hồng đang thu hút sự chú ý không chỉ của các hãng thông tấn nước ngoài mà còn kích thích sự quan tâm của đại diện cơ quan ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam.
- Mua trâu, bò bị bệnh phát cho nông dân “xoá đói, giảm nghèo” khiến dịch bùng phát
Dịch “lở mồm, long móng” trên trâu, bò đã bùng phát tại Kontum. Tờ Tuổi Trẻ cho biết, cho đến chiều 20 tháng 1, trên toàn tỉnh Kontum có ít nhất 54 con bò mắc dịch này. Các viên chức có trách nhiệm ở Kontum cho biết, dịch “lở mồm, long móng” đã lan ra 6 trong số 9 thị xã và huyện của Kontum.
- Chuyện ba làng từ tỉ phú xuống bần hàn - Kỳ 4
Ông Hà Hữu, giáo viên về hưu, người được tặng “Huy hiệu 30 năm tuổi Ðảng”, phát biểu đầy bức xúc: “Qua đợt bầu trưởng thôn và đại hội phụ nữ, tôi thấy vai trò lãnh đạo của Ðảng bộ đã bị lu mờ. Dân coi thường cán bộ, không tin Ðảng. Giữa Ðảng với dân không còn như cá với nước, mà là như cá với thớt. Chính xác hơn là như cá gặp nước sôi, giãy lên đành đạch”.
- Không cứu, chỉ cướp
Tối ngày 20 tháng 1, một chiếc xe vận tải mang biển kiểm soát số 29Z - 0495, chở gỗ tràm đi theo hướng từ Bắc vào Nam, đã đâm trực diện một chiếc xe vận tải chở trái cây, mang biển kiểm soát số 34L - 2265, chạy theo hướng từ Nam ra Bắc, trên quốc lộ 1A, đoạn đi ngang qua xã Kỳ Ðồng, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.
- Diễn văn TT Obama bị báo CSVN cắt xén
Báo chí truyền thông CSVN và Trung Quốc cắt xén, bỏ bớt các câu nói đả kích Cộng Sản, và những điều “nhạy cảm” trong bài diễn văn nhậm chức tổng thống Hoa Kỳ của ông Obama.
- Diễn văn TT Obama bị báo CSVN cắt xén
Báo chí truyền thông CSVN và Trung Quốc cắt xén, bỏ bớt các câu nói đả kích Cộng Sản, và những điều “nhạy cảm” trong bài diễn văn nhậm chức tổng thống Hoa Kỳ của ông Obama.
- Chuyện vỉa hè: Nhà thờ họ của thủ tướng và trưởng phòng cảnh sát giao thông Kiên Giang
Vừa đến làm việc tại Phú Quốc hồi giữa tuần, nhớ một người bạn cũ làm cho công an tỉnh Kiên Giang nên điện thoại nói chuyện. Câu chuyện của anh ấy làm tôi quyết định phải gác công việc ở Phú Quốc lại, bắt một chuyến tàu đi hơn hai giờ trên biển để đến thị xã Rạch Giá, thủ phủ của tỉnh Kiên Giang. Những gì tôi nghe thấy không phí công sức của mình.
- Chuyện vỉa hè: Nhà thờ họ của thủ tướng và trưởng phòng cảnh sát giao thông Kiên Giang
Vừa đến làm việc tại Phú Quốc hồi giữa tuần, nhớ một người bạn cũ làm cho công an tỉnh Kiên Giang nên điện thoại nói chuyện. Câu chuyện của anh ấy làm tôi quyết định phải gác công việc ở Phú Quốc lại, bắt một chuyến tàu đi hơn hai giờ trên biển để đến thị xã Rạch Giá, thủ phủ của tỉnh Kiên Giang. Những gì tôi nghe thấy không phí công sức của mình.
- Phóng sự ảnh: Mai không nở, một năm mới nặng trĩu âu lo đang đến
Tết đã cận kề nhưng sự chộn rộn, chuẩn bị cho việc đón chào một năm mới ở Cần Thơ thua xa mọi năm.
- Phóng sự ảnh: Mai không nở, một năm mới nặng trĩu âu lo đang đến
Tết đã cận kề nhưng sự chộn rộn, chuẩn bị cho việc đón chào một năm mới ở Cần Thơ thua xa mọi năm.
- Nước: dù thiếu hay thừa thì dân vẫn sợ
Dù đã giáp Tết, nước sạch vẫn thiếu trầm trọng. Theo tờ Tuổi Trẻ, có nơi như Nhà Bè, giá một khối nước sạch đã vọt lên đến 50,000 đồng/mét khối.
- Nước: dù thiếu hay thừa thì dân vẫn sợ
Dù đã giáp Tết, nước sạch vẫn thiếu trầm trọng. Theo tờ Tuổi Trẻ, có nơi như Nhà Bè, giá một khối nước sạch đã vọt lên đến 50,000 đồng/mét khối.
- Thế nào chúng tôi cũng về
Dù Tết đã cận kề song ở “chợ lao động” thuộc khu vực cầu Mai Ðộng, Hà Nội, nơi mà người nghèo từ các tỉnh miền Bắc đổ về để tìm những công việc tạm bợ hầu có chút tiền nuôi thân, nuôi gia đình vẫn còn khá đông người nghèo nấn ná, hy vọng có thể kiếm được ít tiền.
- Thế nào chúng tôi cũng về
Dù Tết đã cận kề song ở “chợ lao động” thuộc khu vực cầu Mai Ðộng, Hà Nội, nơi mà người nghèo từ các tỉnh miền Bắc đổ về để tìm những công việc tạm bợ hầu có chút tiền nuôi thân, nuôi gia đình vẫn còn khá đông người nghèo nấn ná, hy vọng có thể kiếm được ít tiền.
- Lừa gạt du khách nước ngoài trở thành phổ biến tại phi trường Nội Bài
Lừa gạt du khách nước ngoài đang trở thành phổ biến. Việc lừa gạt diễn ra dưới nhiều hình thức: Giả dạng nhân viên các công ty du lịch mà du khách nước ngoài đã chọn mua tour để đón họ rồi đòi “phí hướng dẫn”, sau đó đưa về các khách sạn khác, hoặc lái xe chạy vòng vòng để lấy phí vận chuyển cao hơn bình thường gấp nhiều lần...
- Lừa gạt du khách nước ngoài trở thành phổ biến tại phi trường Nội Bài
Lừa gạt du khách nước ngoài đang trở thành phổ biến. Việc lừa gạt diễn ra dưới nhiều hình thức: Giả dạng nhân viên các công ty du lịch mà du khách nước ngoài đã chọn mua tour để đón họ rồi đòi “phí hướng dẫn”, sau đó đưa về các khách sạn khác, hoặc lái xe chạy vòng vòng để lấy phí vận chuyển cao hơn bình thường gấp nhiều lần...
- Dùng dùi cui trị bút lông vì “buôn bán chữ trái phép”
Sau Sài Gòn, trong vòng mươi năm qua, hình ảnh các “ông đồ”, bày “mực tàu, giấy đỏ” trên vỉa hè quanh khu vực Văn Miếu - Quốc Tử Giám, thuộc phường Quốc Tử Giám, quận Ba Ðình, Hà Nội, để cho chữ (cả chữ Hán Nôm, lẫn chữ Quốc ngữ viết theo lối thư pháp) đã hồi sinh trong lòng Hà Nội.
- Dùng dùi cui trị bút lông vì “buôn bán chữ trái phép”
Sau Sài Gòn, trong vòng mươi năm qua, hình ảnh các “ông đồ”, bày “mực tàu, giấy đỏ” trên vỉa hè quanh khu vực Văn Miếu - Quốc Tử Giám, thuộc phường Quốc Tử Giám, quận Ba Ðình, Hà Nội, để cho chữ (cả chữ Hán Nôm, lẫn chữ Quốc ngữ viết theo lối thư pháp) đã hồi sinh trong lòng Hà Nội.
- Nhà giáo vận động dân chủ tuyệt thực trong tù
Giáo viên Vũ Hùng, người bị nghi treo biểu ngữ chống tham nhũng và kêu gọi dân chủ ở Hà Nội đã bị đánh đập trong tù nên đã tuyệt thực nhiều ngày.
- Sa mạc Sahara xưa kia đầy cá sấu
Các hóa thạch mới tìm thấy ở sa mạc Sahara hiện nay cho thấy nơi đây từng là một khu đầm lầy rất lớn và là nơi sinh sống của gần một chục loại cá sấu khác nhau, cũng có thể rất thông minh, theo tin từ các nhà nghiên cứu hôm Thứ Năm.
- Họ đáng sợ lắm
Ðó là phản ứng của hai người tôi quen về Trung Quốc và người Hoa. Một là một người Việt sống ở Âu Châu, một là một phóng viên người Anh của đài BBC. Họ không có gì chung nhau cả, nhưng họ đều cảm thấy người Hoa và Trung Quốc đáng sợ.
- Họ đáng sợ lắm
Ðó là phản ứng của hai người tôi quen về Trung Quốc và người Hoa. Một là một người Việt sống ở Âu Châu, một là một phóng viên người Anh của đài BBC. Họ không có gì chung nhau cả, nhưng họ đều cảm thấy người Hoa và Trung Quốc đáng sợ.
- Phát quà, mời cơm người vô gia cư nhân lễ Thanksgiving
Một bữa ăn và phát quà cho người “homeless” và bệnh nhân tâm thần diễn ra chiều Thứ Sáu tại Star Performing Art Center, Fountain Valley, do Hiệp Hội Thương Gia Việt Mỹ VABN (Vietnames-American Bussiness Network) tổ chức.
- Hội thảo giữa sở cảnh sát Westminster và cộng đồng Little Saigon
Một buổi hội thảo thiết thực giữa Sở Cảnh Sát Westminster và cộng đồng Little Saigon sẽ được tổ chức vào ngày Thứ Tư, 25 Tháng Mười Một, 2009, từ lúc 2 đến 4 giờ chiều tại phòng sinh hoạt nhật báo Viễn Ðông, 14891 Moran St., Westminster.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
Bài và h́nh: Tr?n Ti?n Dung
Trong ngày dua ông Táo v? Tr?i, chúng tôi tách kh?i ḍng ngu?i Sài G̣n b?n r?n chu?n b? dón T?t K? S?u d? di tham Nghia Trang Quân Đ?i Biên Ḥa.
T? ngoài nh́n vào, dù nghia trang này không c̣n thu?c quy?n qu?n lư c?a b? d?i nhung v?n c̣n nguyên các xí nghi?p, các co s? kinh doanh l?n n?m choán m?t ti?n nghia trang. Sau hon 30 nam m?i ch?m d?t th?i k? du?c ngu?i dân g?i là: quân qu?n nghia trang, có l? di?u này ph?n nào giúp bà con, thân nhân c?a g?n hai muoi ngàn ngu?i lính VNCH n?m l?i noi dây và du lu?n b?t di n?i u u?t.
Chúng tôi t?p vào m?t cái quán x?p x?, g?n ch? d?t b?c tu?ng “Thuong ti?c” tru?c kia d? mua ít d? cúng. Sau nhi?u nam, th?i ti?t bu?i sáng ? Sài G̣n l?i tr? l?nh.
Đi qua chân ng?n d?i noi d?t dài t? si, chúng tôi không c̣n th?y nh?ng t?m bi?n d? c?m ch?p h́nh, c?m tham quan... cái c?m giác b? de d?a cung v́ th? mà voi di. Chúng tôi qu?o trái, di v? phía khu chôn c?t t?p trung nh?ng ngu?i lính VNCH hy sinh tru?c dây. Xua kia, t? ngoài xa l? nh́n vào, v?n th?y nh?ng hàng m? n?m uy nghi trên d?i, c̣n hôm nay, d?n t?n noi th́ h́nh ?nh d?u tiên mà ngu?i ta b?t g?p là b?c tu?ng xây b?ng g?ch l?c màu xanh, m?c meo, bên trên có thêm rào k?m gai vây kín toàn b? khu m?.
Đ? d?n du?c v?i t?ng ph?n m?, ngu?i ta ph?i di qua m?t cái c?ng. Phía tru?c van pḥng ban qu?n lư nghia trang, chúng tôi th?y có nh?ng t?m b?ng, ghi nh?ng qui d?nh dành cho ngu?i tham vi?ng nghia trang và trên m?i t?m b?ng nhu v?y d?u có hàng ch? tr?ng d? là: Nghia Trang - Nhân Dân B́nh An. Đây là tên g?i m?i c?a Nghia Trang Quân Đ?i Biên Ḥa.
Câu chuy?n bên m? t? si Phan L. Giang
Vào khu v?c nghia trang, tru?c m?t chúng tôi là dài tu?ng ni?m uy nghi và hoang ph?. Theo cách nh́n thông thu?ng, nh?ng c?nh gi?ng nhu ph? tích này có th? làm nhi?u ngu?i dau ḷng nhung có l? chính s? dau ḷng xuyên nam tháng dó, cung là di?u mà hàng ch?c ngàn vong linh noi này mu?n nh?c nh? nh?ng ngu?i Vi?t dang s?ng và con cháu h? r?ng, dù phiêu gi?t noi nào, s? b́nh an mà h? du?c hu?ng cung là n?i d?t do?n c?a nh?ng hy v?ng t? chính m?i m?ch d?t c?a nghia trang này.
Chúng tôi di theo con du?ng tr?i nh?a nh?, có do?n c? d?i ph? kín nhung v?n c̣n nguyên l?p nh?a du?ng xua kia. Chu vi c?a nh?ng con du?ng này ôm h?t c? ng?n d?i và phân chia nghia trang thành t?ng khu m? th?ng hàng, ? m?i khu m?, tuy nam chôn c?t có khác nhau nhung nh?ng ph?n m? v?n c? nhu m?t doàn quân có quân k?, uy nghiêm gi?a m?t không gian l? loi, don d?c.
Trong lúc xúc c?m, D. - ngu?i b?n di cùng tôi nói: “Ḿnh t́m ngôi m? nào cúng di”. C? hai chúng tôi d?u không có thân nhân n?m l?i noi này. Tru?c m?t chúng tôi là nh?ng hàng m? có cái v?a du?c s?a sang, quét vôi, xây m?i, làm c?... có cái v?n là nh?ng núm xi mang den th?m, tróc l?, có cái ch? c̣n là n?m d?t, tro tro màu c? héo... Chúng tôi th?t không bi?t ch?n ngôi m? nào d? cúng v́ d?t ? dây, s?i dá ? dây, t?t c? ch?ng nhu dang nén ch?t l?i trong hoi l?nh hiu qu?nh.
M?t ít tia sáng y?u ?t c?a bu?i s?m Tháng Ch?p gi?ng nhu nh?ng bàn tay d?u dàng và m? r?ng ḷng cham sóc cho t?ng g̣ d?t và nh?ng m?ng xi mang c?a nh?ng ngôi m? b? b? quên ? dây.
M?t ph?n các ngôi m? ch? chúng tôi d?ng d?u du?c quét m?i cùng m?t màu vôi tr?ng. Màu vôi m?i n?i b?t du?i nh?ng tán cây bàng, nh?ng tán cây bàng nhu nh?ng t?m b?t quân trang c?a ngu?i lính dă khu?t dang t?a bóng mát cho d?t, cho c? và cho c? nh?ng côn trùng bé nh? dang theo mùa v? s?ng c?n k? bên nh?ng ngôi m?.
D. c?m d? cúng di theo tôi, chúng tôi di v? phía m?t ngu?i dàn ông trung niên dang cúng m? anh trai c?a ḿnh. Ngu?i lính có tên trên m? bia là h? si Phan L. Giang, ti?u doàn 1 Th?y Quân L?c Chi?n, hy sinh nam 1969. Ngu?i dàn ông này cho bi?t ông là con trai duy nh?t c̣n l?i trong gia d́nh. Vài nam nay ông thay cha m? d?n cúng m? ngu?i anh. Ông nói: “N?u c̣n s?ng, nam nay anh tôi cung d?ng tu?i r?i. Tôi c̣n m?t ngu?i anh, lính su doàn 5, ch?t tr?n, m?t xác 1965”. Ông không nói ǵ thêm, ch? l?y chai nu?c u?ng tu?i d?u quanh ph?n m? ngu?i anh. D. - ngu?i b?n di cùng tôi nói v?i ông: “Tôi cung có ngu?i anh ch?t tr?n, m?t xác ? Long Khánh nam 1972. Anh tôi ch?t khi m?i hai muoi tu?i. Anh c̣n du?c m?t n?m m? mà cúng m?i nam cung an ?i hon tôi r?i”. Ngu?i dàn ông quay l?i nói: “...Th́ bi?t v?y nhung m?i l?n d?n dây n?ng n?, u u?t l?m ông oi”.
D. quay sang ch? cho tôi th?y ngôi m? sát ch? tôi d?ng, trên m? bia có ghi ḍng ch? vô danh. Không ch?n ch?, D. l?ng l? m? gói d? cúng ra. Khi mùi nhang tr?m b?c lên, tôi có c?m giác th?t l? trong ngu?i. Có r?t nhi?u ngôi m? vô danh. V́ sao nh?ng ngôi m? ? dây l?i tr? nên vô danh? Khó tin là nh?ng ngu?i lính chôn c?t ? dây l?i không có danh tánh! S? ác li?t c?a chi?n tranh là nguyên nhân, th?i gian làm phai m? bia m?, hay v́ có ngu?i mu?n xóa di? Có khi chính s? s? hăi c?a c? hai phe th?ng và thua dă t?o ra s? vong ân v?i nh?ng ngu?i lính dă hi?n dâng s? s?ng làm minh ch?ng cho t́nh yêu và nghia v? d?i v?i qu?c gia và dân t?c, m?t b?n ph?n cao c? c?a m?i công dân du?i m?i ch? d? xă h?i...
M?t ngu?i gi? m?
Lúc cúi xu?ng th?p nhang cho n?m m? vô danh, chúng tôi th?y bên góc bia m? có m?t ch? Út. Ch? Út ghi b?ng son d? này cung th?y ? các ngôi m? khác quanh dó dă khi?n chúng tôi thoáng có th?c m?c.
Tru?c khi r?i di, tôi nghe D. nói v?i ngôi m? vô danh: “Tôi cung có m?t ngu?i anh di lính ch?t không t́m du?c xác, nay có d?p ghé tham anh, coi nhu anh là anh tôi. Mong anh phù h? cho tôi nghen!” Chúng tôi di kh?i hàng m? chôn nh?ng ngu?i lính hy sinh nam 1968 và 1969 mà da ph?n là lính Th?y Quân L?c Chi?n và Bi?t Đ?ng Quân. Chúng tôi d? d?nh di m?t ṿng cho bi?t h?t nghia trang. Khi di v? phía m?t gia d́nh kho?ng g?n mu?i ngu?i dang quây qu?n sum h?p bên m? thân nhân th́ chúng tôi nghe ti?ng g?i t? phía xa... M?t ngu?i dàn ông d?i nón v?i di nhanh v? phía chúng tôi, g?p chúng tôi, ông ta h?i ngay là chúng tôi t́m m? thân nhân tên ǵ, ch?t nam nào. Chúng tôi tr? l?i ông là chúng tôi t́m th?y thân nhân ḿnh r?i và cám on ông. Ông chua ch?u di, c̣n chúng tôi th́ nghi ch?c ông là ngu?i trong ban qu?n lư nên không mu?n d? chúng tôi quanh qu?n lâu trong nghia trang này.
Ngu?i dàn ông nói: “Tôi th?y m?y anh di ḷng ṿng, tôi tu?ng các anh t́m không du?c m?. Tôi tên là Út, ngu?i gi? m? ? khu này”. Trong m?t thoáng tôi nh? d?n ch? Út trên nh?ng bia m?, tôi h?i ph?i ông là ngu?i ghi tên Út trên bia m? không. Ông g?t d?u. Chúng tôi b?ng nhiên cung g?t d?u v?i ông. Khi chúng tôi h?i tham, ông k? ông tên là Nguy?n Ng?c ?n, c̣n g?i là Út ?n. Tru?c dây ông là lính su doàn 18, ti?u doàn 234, b? thuong n?ng r?i gi?i ngu nam 1971. Sau nam 1977 ông xin vào gi? m? ? nghia trang này. Ông nói v?i gi?ng xúc d?ng: “T?i gi? tôi v?n c̣n gi? g?n hai ngàn ngôi m?. Có m? có thân nhân d?n vi?ng m?i nam, có m? th́ dôi ba nam nhung t?i nh?t là có m? ba muoi m?y nam nay chua t?ng có ai d?n. Th?i cu?c ly tán kinh kh?ng quá m?y chú oi. V?i t?i tôi, dù có t? h?a, m? nào cung cham sóc nhu nhau nhung mà tránh sao du?c chuy?n ngu?i ngoài nh́n vào, có m? th́ tuom t?t, có m? th́ b? bê. T?i tôi ch? c? sao m?i nam d?n d?p c? rác s?ch s? là yên ḷng r?i. N?u m? có thân nhân cho ít ti?n công th́ coi nhu l?y dó bù qua công làm m? cho nh?ng m? không thân nhân khác”.
Ông thành th?t cho bi?t, m?i nam, vào d?p T?t, ông cung ki?m du?c b?n, nam tri?u d?ng. Chúng tôi không l? ǵ chuy?n nh?ng ngu?i ki?m thêm thu nh?p b?ng vi?c gi? m? ? các nghia trang Vi?t Nam nhung ? nghia trang d?c bi?t này, tru?ng h?p ông Út ?n, m?t c?u quân nhân VNCH t́nh nguy?n gi? m? cung có ư nghia nào dó. Dù sao cung c?m ph?c cái nghia t́nh c?a m?t c?u quân nhân nhu ông, dành tr?n ph?n d?i c̣n l?i d? cham sóc m? ph?n d?ng d?i.
Lúc chia tay ông, nh́n cái dáng r?n r?i nhung dă già c?a ông, có ǵ dó h?i thúc khi?n tôi ph?i nói: “Ông tin không, chính ngu?i lính vô danh mà chúng tôi cúng m? lúc năy dă khi?n cho g?p ông, ch? gi?a cái nghia trang mênh mông này, bi?t ông là ai mà ki?m. C?u cho ông kh?e d? cham sóc cho m?y ông ?y”. Ông g?t d?u nói: “C? tu?i này c̣n di dâu du?c, hon n?a dă có l?i h?a v?i m?y ?ng r?i. M?y ?ng linh l?m m?y chú c̣n tr? không hi?u h?t du?c dâu...”
Chuy?n t? quán bên nghia trang
Tr?i g?n v? trua, chúng tôi t́m vào m?t cái quán bên du?ng, d?i di?n v?i tu?ng nghia trang. Dù có v? m?i m? nhung quán v?n là ki?u quán thôn quê. Toàn b? khu v?c quanh nghia trang này có nhi?u co s? s?n xu?t và kinh doanh nhung nh?ng hàng quán ? dây d?u ch? d?t hàng vào d?p t?o m? và thanh minh. Đây là câu chuy?n mà ông ch? quán có tên là Bùi Van Tu, sinh nam 1956, tên thu?ng g?i là Tu xe xúc.
Ông Tu k?: “Nhà tôi là c? c?u ? ?p Trung Th?ng này. Tôi làm ngh? lái xe, thu?ng v?ng nhà, v? tôi cung là ngu?i gi? m? trong nghia trang, b? gi? hon sáu tram ngôi m?. Cách dây ch?ng hai muoi nam, dúng vào d?p t?o m?, v? tôi b? b?nh, n?m nhà thuong, tôi xin ngh? ch?y xe, v?a cham sóc v?, v?a thay v? gi?y m? m?y ?ng. V? tôi d?n d?ng lo cho b? mà b? m?y ?ng t?i l?m. Lúc gi?y m? tôi có vái, 'M?y ông linh thiêng th́ phù h? cho tôi m?nh kh?e làm d? an, m?i nam c? Tháng Ch?p, dù ? xa tôi cung v? gi?y m? các ông'. Tôi vái nhu v?y mà dâu ng? là m?y ch?c nam nay m?y ?ng khi?n y nhu v?y. Nói m?y chú không tin, ch? m?i nam c? t?i cu?i Tháng Mu?i M?t, d?u Tháng Ch?p là xe tôi b? hu. Ch? xe nghi tôi phá. Tôi nói v?i ch? xe, ‘Cái c?c s?t c?a ông cung là cái n?i com c?a tôi, tôi có mu?n phá cung không du?c’. R?i tôi k? cho ch? xe nghe chuy?n tôi h?a v?i m?y ?ng. Không ng? ch? xe tin, có nam, chua t?i Tháng Ch?p ch? xe bi?u tôi ngh? s?m d? v? gi?y m?. Có khi c̣n g?i tôi ti?n cúng m?y ?ng. Tôi cung có chuy?n này, k? thêm cho m?y chú nghe d? bi?t m?y ?ng linh d? s?. H?i thanh niên, b? truy b?t nghia v? quân s?, có d?t công an lùng rát quá, ban ngày di làm chui, t?i v? tr?n vào nghia d?a c?u li?n mi?ng xin m?y ?ng phù h? che ch?, tôi s? di Miên ch?t hon s? ma. Nh? v?y mà du?c yên thân t?i gi?”.
Hi?n t?i ông Tu không c̣n làm ngh? lái xe n?a, ngoài kho?n ti?n ki?m du?c t? quán cà phê m?i m?, m?i nam, vào d?p t?o m?, gia d́nh cung có m?t kho?n thu nh?p nh?t d?nh.
***
Chúng tôi r?i kh?i khu nghia trang và di d?n dài t? si. Ng?n d?i này dù không c̣n treo b?ng là khu v?c quân s? nhung v? hoang tàn ? dây l?nh r?n ngu?i. Đâu ai bi?t ch?c là bao lâu n?a, noi dây có b? nh?ng ngu?i dang phát cu?ng v́ ch?y theo l?i nhu?n làm ô nhi?m t?t c?.
Chúng tôi ghi l?i vài t?m h́nh và tin r?ng dù dài t? si này không có khói huong, không ti?ng kinh, không câu k?, t? b? tràn ng?p xác lá vàng, c? d?i và ti?ng r?n c?a gió, dù ngày qua và hôm nay, d?i có vô tâm d?n m?y di n?a th́ noi dây v?n ng? v?n nguyên ánh sáng. Ánh sáng t? nh?ng anh linh uy nghiêm.
S? chia r? c?a dân t?c t? cu?c chi?n kh?c li?t hon ba muoi nam tru?c v?n không th? kh?a l?p. Nhung trên h?t và cung là sau cùng, nh?ng ngu?i lính chôn c?t ? dây cung nhu t?t c? nh?ng ngu?i lính t? tr?n khác. H? măi măi v?n là nh?ng anh linh Vi?t Nam tuy?t d?i.
Trên du?ng v?, g?n t?i c?u Sài G̣n, tôi th?y m?t cô bé ng?i sau m?t chi?c xe hai bánh g?n máy do m?t ngu?i dàn bà c?m lái, hai tay cô bé gi? m?t b?ch nylon, trong dó có m?t con cá chép l?n. Cô c? s?c gi? cho nu?c d?ng sóng sánh trong khi mi?ng b?ch m? d? con cá chép có m?t kho?ng không gian nh? mà th?. Tôi doán h? là hai m? con dang trên du?ng d?n sông Sài G̣n d? th? cá chép trong ngày dua ông Táo v? Tr?i...
Đó là m?t con cá may m?n trong nh?ng ngày cu?i nam này, dó cung là con cá mà khi v? l?i v?i t? do, ch?c ch?n nó s? mang theo nh?ng u?c nguy?n v? m?t cu?c s?ng no d? và b́nh an cho ngu?i th? nó, m?t u?c mu?n don gi?n mà con ngu?i luôn l?p di, l?p l?i khi T?t d?n, Xuân v?. Dù nh?ng u?c nguy?n ?y luôn l?p di, l?p l?i nhung không có nghia là ai cung d?t du?c. Trong b?i c?nh suy thoái c?a xă h?i hi?n nay, s? ph?n c?a m?i công dân d?u b?p bênh nhu nhau. Tôi d?ng xe cùng hai m? con cô bé trên c?u Sài G̣n và nghe ngu?i m? v?a th? cá chép, v?a nói. “Đi di ông. Đi di ông!” Khi con cá roi t? trên c?u xu?ng nu?c, bà l?p l?i: “Đi di ông”... Sau h́nh ?nh con cá t? lúc ch?i v?i trong kho?ng không, r?i ch?m m?t nu?c, d?n lúc con cá con cá c?a qu?y r?i boi di, tôi nghe bà la l?n v?i gi?ng vui khôn t?: “Đi di ông, ông di r?i, ông di du?c r?i...” L?i bà g?i theo con cá chép l?p di l?p l?i nhu m?t câu kinh. Câu kinh không c̣n mang ư nghia xin di?u ǵ dó cho riêng bà và gia d́nh bà. Nó mang m?t mong mu?n mănh li?t, bên du?i ḍng sông Sài G̣n ô nhi?m và d?y rác kia: Con cá s? v? v?i b?n b? t? do. |