Nguyên Huy

HÌNH:  Phái doàn tri?n lãm c?a Oakland Museum dang trình bày nh?ng di v?t c?u tù nhân c?i t?o và thuy?n nhân d? trù có trong cu?c tri?n lãm.

LITTLE SAIGON - Chi?u t?i hôm Th? Tu v?a qua, m?t phái doàn c?a Vi?n B?o Tàng Oakland, ph?n hành th?c hi?n cu?c tri?n lãm “California th?i chi?n tranh Vi?t Nam” dã l?i m?t l?n n?a t?i v?i c?ng d?ng ngu?i Vi?t d? l?ng nghe ý ki?n v? cu?c tri?n lãm này, d?ng th?i trình bày và h?i ý ki?n c?ng d?ng ngu?i Vi?t v? m?t s? di v?t c?a nh?ng n?n nhân ngu?i Vi?t trong cu?c chi?n tranh Vi?t Nam v?a qua.

Ð?a di?m g?p g? là van phòng c?a T?ng H?i Sinh Viên Vi?t Nam Nam California n?m trên du?ng Western, th? xã Garden Grove. Gi?i ch?c ti?p xúc là hai d?i di?n trong t? ch?c c?ng d?ng Vi?t Nam Nam California c?a ông T? Ð?c Trí là Nguy?n T?n L?c và Ngô Chí Thi?ng. T?ng H?i Sinh Viên Vi?t Nam Nam California có anh Phú Nguy?n, m?t thành viên c?a ban ch?p hành. Phía báo chí có hai phóng viên c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t.

Phái doàn c?a Museum Oakland of California, ph?n hành th?c hi?n cu?c tri?n lãm có ba ngu?i là bà Marcia Eymann - ph? trách viên tri?n lãm, bà Barbara Henry - tru?ng ph? trách viên giáo d?c, và ông Ben Vu Tr?n - nghiên c?u gia. Ngoài ra còn có cô Bích Ng?c - master computer engeernering, m?t thi?n nguy?n trong ban c? v?n.

Phái doàn dã mang theo m?t s? di v?t c?a nh?ng ngu?i tù c?i t?o, c?a nh?ng “thuy?n nhân” trình bày cho m?i ngu?i và th?nh ý nh?ng ngu?i có m?t. Trong s? nh?ng di v?t này, chúng tôi th?y có m?t cu?n “S? Qu?n Ch?“c?a công an phu?ng thu?c nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam. Cu?n s? này có ghi chép khá d?y d? nh?ng hành vi, ho?t d?ng c?a ngu?i tù c?i t?o du?c tha v?. M?t chi?c mùng quân d?i Vi?t Nam C?ng Hòa phát còn nguyên v?n tuy dã cu, m?t vài d? v?t trang trí làm t? nh?ng m?nh nhôm c?a v? bom d?n mà ngu?i tù c?i t?o dã lén sáng t?o trong tù trong nh?ng gi? phút r?nh r?i hi?m hoi. M?t vài b? d? du?c c?p phát c?a thuy?n nhân trong các tr?i t? n?n...

Nh?n th?y s? di v?t này quá ít oi n?u nhu dem tri?n lãm d? nói lên nh?ng c?nh b? d?a dày c?a nh?ng ngu?i tù c?i t?o,chúng tôi có h?i ông Ben Tr?n thì du?c bi?t dây ch? là m?t ph?n trong s? nh?ng di v?t nói v? ngu?i tù c?i t?o. M?t ph?n khác s? mu?n t? phòng suu t?m b?o tàng thu?c t? ch?c c?a ông Vu Van L?c trên San Jose và dang còn ch? c?ng d?ng t? n?n C?ng S?n ngu?i Vi?t h?a g?i d?n cho mu?n.

Ti?p dó ông Ben Tr?n cung cho bi?t, trong th?i gian t? khi du?c tuy?n d?ng vào Tháng Giêng nam 2004, ông dã du?c ban c? v?n giúp cho nhi?u ý ki?n và dã m? hàng ch?c nh?ng cu?c ti?p xúc v?i c?ng d?ng Vi?t Nam t?i B?c California và nay thì Nam California d? xây d?ng cho dúng ý nghia c?a c?ng d?ng ngu?i Vi?t t? n?n t?i California trong cu?c tri?n lãm c?a Vi?n B?o Tàng Oakland v?i ch? d? “Nh?n xét v? California th?i chi?n tranh Vi?t Nam”. Ông Ben Tr?n cung cho bi?t là ph?n v? Vi?t Nam trong cu?c tri?n lãm này nay dã du?c ?n d?nh là 30% n?i dung cu?c tri?n lãm.

Tu?ng cung c?n ph?i nh?c l?i nh?ng khúc m?c trong s? hình thành cu?c tri?n lãm này. Vào nh?ng bu?i h?p d?u tiên d? th?c hi?n cu?c tri?n lãm, m?t nhân viên ngu?i M? g?c Vi?t, cô Mimi Nguy?n, sau du?c bi?t là cháu ru?t c?a c?u Ð? Ð?c Chung T?n Cang, dã b? du?i vi?c vì cô ch?ng d?i n?i dung cu?c tri?n lãm khi cô th?y cu?c tri?n lãm trong ph?n nói v? Vi?t Nam dã quá thiên v? phía C?ng S?n Vi?t Nam trong khi nh?ng ch?ng nhân c?a cu?c chi?n này là nh?ng c?u chi?n si Vi?t Nam C?ng Hòa, nh?ng c?u tù nhân c?i t?o, nh?ng ngu?i vu?t biên tìm t? do... thì d?y r?y ? California l?i không h? du?c h?i ý ki?n hay d? c?p d?n. Chuy?n v? l? ra báo chí Vi?t M? t?i B?c và Nam California lên ti?ng và Vi?n B?o Tàng Oakland dã ph?i duy?t xét l?i s? vi?c. K?t qu?, m?t ban c? v?n g?m nh?ng thi?n nguy?n viên trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t du?c Oakland Museum thành l?p. M?t nghiên c?u gia du?c tuy?n ch?n thay th? Mimi Nguy?n t? Ð?i H?c Berkeley và nhi?u cu?c ti?p xúc v?i c?ng d?ng t? n?n Vi?t Nam du?c m? ra d? l?ng nghe nh?ng ý ki?n dóng góp vào cu?c tri?n lãm cho dúng v?i s? th?c.

Chính vì nh?ng lý do dó mà phái doàn c?a Oakland Museum dã xu?ng g?p g? v?i c?ng d?ng ngu?i Vi?t ? Nam California hai l?n trong vòng m?t tháng nay.Ch? ti?c r?ng c? hai l?n này, phái doàn dã không du?c g?p nhi?u gi?i trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t ? Nam California, có th? vì tin t?c không du?c ph? bi?n r?ng và cung có th? nh?ng ngu?i du?c liên l?c mu?n h?n ch? vi?c g?p g? vì cho r?ng m?t cu?c tham dò ý ki?n mà dông ngu?i thu?ng không dua d?n k?t qu? nào (?)

Nhung theo cô Bích Ng?c - m?t thi?n nguy?n viên trong ban c? v?n (nay thì ban c? v?n cung không còn n?a vì dã dáo h?n) thì cu?c tri?n lãm này r?t quan tr?ng cho ngu?i Vi?t chúng ta. Cô cho bi?t: “Ðây là l?n d?u tiên có cu?c tri?n lãm v? ngu?i Vi?t chúng ta. Cu?c tri?n lãm này d? trù cho 70 ngàn h?c sinh trung h?c t?i tham d?. Cu?c tri?n lãm này s? du?c dem di kh?p nu?c M? trong m?t th?i gian khá dài. Do dó nó s? có ?nh hu?ng m?nh m? trong gi?i tr?, trong du lu?n Hoa K?. Vì th? ban c? v?n chúng tôi trong th?i gian v?a qua dã cùng nhau n? l?c tranh d?u v?i nh?ng ngu?i th?o chuong trình cu?c tri?n lãm. Nay thì n?i dung v? Vi?t Nam dã chi?m d?n 30% g?m 11 Panel. Nh?ng hình ?nh ngu?i chi?n si Quân L?c Vi?t Nam C?ng Hòa chi?n d?u cho t? do, hình ?nh nh?ng ngu?i H.O. c?u tù nhân chính tr? vuon lên trên vùng d?t t? n?n sau m?t th?i gian hàng ch?c nam trong ng?c tù c?i t?o... tru?c dây không có, nay thì dã du?c ghi vào trong cu?c tri?n lãm này. V? hình ?nh trong nu?c thì nh?ng vùng kinh t? m?i cho dân mi?n nam cung không có. Hành trình vu?t bi?n tìm t? do cung ch? loáng thoáng và cung không làm n?i b?t du?c ý nghia vì sao ngu?i ta di tìm t? do? Ðây ph?i nói là m?t cu?c chi?n d?u c?a b?n tr? chúng em, kiên trì, nh?n n?i thuy?t ph?c tranh d?u ch? không th? làm d? v?i h? du?c. B?i vì h? cung dang du?c nh?ng thành ph?n thiên t? thuy?t ph?c và nhu tru?c dó thì thành ph?n này dã thành công n?u nhu không x?y ra v? Mimi Nguy?n.”

Nguyên Huy

(Xin xem ti?p ngày mai: “S? tranh d?u c?a tu?i tr? Vi?t Nam và ngu?i Vi?t t? do trong cu?c tri?n lãm c?a Vi?n B?o Tàng Oakland.”)