Gia Lai, (NV) - Trong hai tu?n qua, t?i Vi?t Nam có hàng ch?c v? v? n? mà t?ng s? n? c?a m?i v? thu?ng t? hàng ch?c d?n hàng tram t? d?ng. T?t c? các v? v? n? này d?u liên quan d?n s? y?u kém c?a h? th?ng ngân hàng t?i Vi?t Nam. Do h? th?ng này có nhi?u d?u hi?u b?t ?n, dân chúng Vi?t Nam dã d?n v?n cho m?t s? cá nhân vay. Nh?ng cá nhân này l?i dem ti?n dã vay cho vay l?i ki?m l?i. Do v?y, v? n? x?y ra hàng lo?t theo ki?u dây chuy?n, khi?n nhi?u ngu?i phá s?n.

Ch? trong vài ngày qua, t?i Vi?t Nam có thêm hai v? v? n? l?n. Vào lúc này, thành ph? Pleiku, t?nh Gia Lai dang xôn xao vì m?t v? v? n? có liên quan t?i hàng tram ngu?i. Cu?i tu?n tru?c, hàng tram ngu?i dã kéo d?n m?t can nhà trên du?ng Lê H?ng Phong, thu?c thành ph? Pleiku, t?nh Gia Lai d? giành gi?t bàn, gh?, giu?ng, t?, n?i niêu, xoong ch?o,... nh?m gi?m b?t thi?t h?i khi ch? can nhà này tuyên b? v? n?.

T? Ti?n Phong tu?ng thu?t, ch? n? l?c l?i kh?p nhà, l?y m?i th? có th? bán du?c. Có ngu?i v?a l?c l?i, v?a ch?i b?i, có ngu?i ngo ngác, th?n th? vì chính h? cung tr? thành con n? sau v? v? n? này, do dã t?ng vay c?a ngu?i khác r?i cho ch? nhà vay l?i.

Ch? can nhà k? trên là m?t ph? n? tên Phan Th? H?ng, 41 tu?i. Ông Ðoàn Vinh Dung, ch?ng bà H?ng, xác nh?n bà H?ng dã v? n?. T?ng s? n? c?a bà H?ng lên t?i hon 200 t? d?ng. Nhi?u ngu?i vay c?a ngu?i khác d? cho bà H?ng vay l?i, sau dó, bà H?ng ti?p t?c dem s? ti?n này cho nh?ng ngu?i khác vay d? hu?ng chênh l?ch lãi. Ch?ng bà H?ng dã n?p cho công an hai biên nh?n, trong dó, xác d?nh bà Ph?m Th? Én, 40 tu?i, ng? ? phu?ng H?i Phú, thành ph? Pleiku và ông Mai Quý Th?, 38 tu?i, ng? ? phu?ng Th? Quang, thành ph? Ðà N?ng dã vay c?a bà H?ng 136 t? d?ng.

Theo t? Ti?n Phong, bà H?ng dã d?n t? thú v?i công an t?nh Gia Lai, dây cung là m?t cách d? tr?n s? truy lùng c?a các ch? n?.

Theo m?t s? ch? n?, bà H?ng làm công vi?c vay và cho vay l?i kho?ng 10 nam nay. Vì bà H?ng ch?u tr? lãi cao nên nhi?u ngu?i dã vay c?a ngu?i khác d? cho bà H?ng vay l?i. Có ngu?i mang c? nhà di th? ch?p d? l?y ti?n cho bà H?ng vay. Trong s? các ch? n?, có khá nhi?u ngu?i là cán b?, công ch?c c?a t?nh Gia Lai.

Theo ch?ng bà H?ng, hai con n? l?n nh?t c?a bà H?ng, góp ph?n d?y bà H?ng d?n ch? v? n? là Mai Quí Th?, ng? t?i phu?ng Th? Quang, thành ph? Ðà N?ng, dang d?u tu vào m?t d? án l?n t?i t?nh Kon Tum và bà Ph?m Th? Én, v? c?a m?t cán b? công an t?nh Gia Lai. C? hai d?u dã b? tr?n.

Cung vào cu?i tu?n tru?c, t?i thành ph? Quy Nhon, công an t?nh Bình Ð?nh dã kh?i t? và t?m giam bà Tr?n Th? Ng?c Hà, 35 tu?i. Theo công an t?nh Bình Ð?nh, bà Hà nguyên là nhân viên m?t công ty vi?n thông có chi nhánh t?i Bình Ð?nh và thu?ng t? nh?n là d?i lý c?a nhi?u công ty khác, chuyên kinh doanh d?u nh?t, d?u an, b?t ng?t ? Sài Gòn. Bà Hà dã khuy?n d? nhi?u ngu?i góp v?n mua hàng c?a nh?ng công ty này nh?m ki?m l?i v?i m?c “thu?ng” và m?c lãi su?t cao hon lãi su?t ngân hàng nhi?u l?n. Sau khi v? n?, bà Hà b? xem là ch? muu trong m?t v? l?a d?o hon 60 t? d?ng c?a nhi?u ngu?i.

Trong n?a nam qua, các bi?n pháp “si?t ch?t ti?n t?” mà Ngân Hàng Nhà Nu?c Vi?t Nam d? ra t? h?i d?u nam, nh?m ki?m ch? l?m phát, dã không d?t du?c m?c tiêu mà chính ph? CSVN mong mu?n. T? l? l?m phát v?n tang, chua bi?t bao gi? m?i d?ng, d?ng Vi?t Nam liên t?c m?t giá, USD tr? nên khan hi?m và t? giá USD/d?ng Vi?t Nam thay d?i liên t?c. Nh?ng y?u t? này khi?n dân chúng c?m th?y b?t an nên nhi?u ngu?i dã rút ti?n ra kh?i ngân hàng. Do thi?u ti?n m?t, các ngân hàng thuong m?i dã thi nhau nâng lãi su?t d?i v?i ti?n g?i ti?t ki?m d? m?i g?i dân chúng g?i ti?n tr? l?i (m?c ph? bi?n dang là 17%-18%/nam), cung vì v?y, lãi su?t d?i v?i các kho?n mà ngân hàng cho vay dã v?t lên 21%/nam song v?n r?t khó d? vay, chua k? d?ng Vi?t Nam l?i dang m?t giá, r?i t? giá USD do Ngân Hàng Nhà Nu?c Vi?t Nam ?n d?nh, th?p hon nhi?u so v?i t? giá USD trên th? tru?ng nên các doanh nghi?p c?n ngo?i t? ph?i mua (c?a th? tru?ng t? do) m?c, bán (cho Ngân Hàng Nhà Nu?c) r?,... và d?y ho?t d?ng c?a t?t c? các doanh nghi?p d?n ch? b? t?c.

H?i cu?i tháng 6, UBND thành ph? Sài Gòn ph?i d?ng ra t? ch?c m?t cu?c h?p gi?a ông Nguy?n Van Giàu, th?ng d?c Ngân Hàng Nhà Nu?c, v?i d?i di?n các ngân hàng và d?i di?n doanh gi?i ? Sài Gòn nh?m “cùng bàn các gi?i pháp tháo g? vu?ng m?c”. T?i cu?c h?p hôm 27 tháng 6, d?i di?n nhi?u doanh nghi?p cho bi?t, do càng ngày càng khó vay ti?n ngân hàng, t?t c? các doanh nghi?p (b?t k? quy mô: l?n v?a hay nh?) d?u dang thi?u v?n. Bên c?nh dó, do lãi su?t cho vay d?t ng?t tang v?t (t? 11% lên... 21%/nam), g?n nhu t?t c? doanh nghi?p d?u dang d?i di?n v?i nguy co phá s?n vì trong th?c t?, r?t ít doanh nghi?p d?t l?i nhu?n ? m?c trên 20%/nam (hi?u qu? kinh doanh không d? trang tr?i c? v?n vay l?n lãi cho vay).

Tru?c tình c?nh bi dát c?a doanh gi?i, ông Nguy?n Van Giàu, Th?ng Ð?c Ngân Hàng Nhà Nu?c ch? “xin chia s? khó khan c?a các doanh nghi?p” và kh?ng d?nh “dó là khó khan chung, các bên c?n... b?t tay nhau d? vu?t qua”.

Ông Giàu h?a: “Ngân Hàng Trung Uong s? ti?p t?c can thi?p d? di?u ch?nh t? giá, khi c?n s? s? d?ng ngu?n ngo?i t? d? tr? c?a qu?c gia”. Ông Giàu hy v?ng: “Sau khi ki?m soát du?c l?m phát, s? gi?m lãi su?t cho vay”.

B?t k? các tuyên b? c?a chính ph? CSVN, t? gi?a nam ngoái d?n nay t? l? l?m phát ti?p t?c tang d?u d?n, t? m?t con s? thành hai con s? và dã quá 20%. (G.Ð)