Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Chữ nghĩa XHCN
Nói đến tội ác CSVN, ai ai cũng liên tưởng đến những thiệt hại về sinh mạng, tài sản và nhân quyền do chúng gây ra. Thật ra, tội ác của chúng còn to lớn và tày trời hơn nhiều, khi chúng đầu độc cả thế hệ bằng chủ nghĩa ngoại lai và làm thui chột di sản văn hóa truyền thống của dân tộc, trong đó có ngôn ngữ Việt.
- Nhìn lại 50 năm công hàm Phạm Văn Ðồng
Ngày 4 tháng 9 năm 1958 Chính Phủ Trung Quốc ra tuyên cáo mở rộng lãnh hải của họ từ 3 hải lý thành 12 hải lý, áp dụng cho tất cả các lãnh thổ và hải đảo của Trung Quốc, trong đó họ bao gồm cả Tây Sa và Nam Sa (tức Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam). Mười ngày sau, ông Phạm Văn Ðồng, thủ tướng cộng sản Việt Nam, gửi công hàm cho Thủ Tướng Chu Ân Lai của Trung Quốc, tán thành tuyên cáo nói trên, mà không hề có lời phản bác nào trước việc Trung Quốc ngang nhiên xem Hoàng Sa và Trường Sa thuộc lãnh thổ của họ.
- Buôn Vịt Trời
Vịt trời là loại vịt hoang dã. Vịt sống ngoài đồng ruộng. Vịt bay trên trời. Không ai có thể làm chủ được vịt trời. Vì vậy, không ai bán vịt trời. Lại càng không ai mua vịt trời. Buôn vịt trời có nghĩa là người bán chuyển giao cho người mua một loại tài sản không do người bán làm chủ. Thế nhưng, trên bang giao giữa CSVN và CS Trung Quốc, đã có lần hai chế độ Cộng sản Á Châu này rủ nhau đi buôn vịt trời.
- Những sử liệu Tây Phương minh chứng chủ quyền của Việt Nam và quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa từ thời Pháp thuộc đến nay
"...Chúng tôi không rõ họ có thiết lập một cơ sở nào tại đó không; nhưng có điều chúng tôi biết chắc là Hoàng đế Gia Long đã chủ tâm thêm cái đóa hoa kì lạ đó vào vương miện của Ngài, vì vậy mà Ngài xét thấy đúng lúc phải thân chinh vượt biển để tiếp thâu quần đảo Hoàng Sa, và chính là vào năm 1816, mà Ngài đã long trọng treo tại đó lá cờ của xứ Ðàng Trong”.
- Hội luận về quá khứ và tương lai chính trị Việt Nam
Ðài truyền hình SBTN đã phổ biến một cuộc hội luận về “quá khứ hiện tại và tương lai chính trị của Việt Nam” do nhà báo Võ Long Triều tổ chức và điều hợp. Cuộc hội luận chia làm ba phần, mỗi phần được phát hình nhiều lần trong tuần, khởi sự từ ngày 17 tháng 9 năm 2008.
- Cộng Sản Việt Nam: Truyện dài học theo “bác”
Khoảng cách giữa Chỉ thị “Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh” năm 2003 và chỉ thị toàn dân phải “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” năm 2006 của đảng Cộng Sản Việt Nam chỉ có ba năm, nhưng sau tám năm thi hành thì chuyện học theo “Bác” đã tan theo mây khói vì cán bộ, đảng viên coi việc học tập là chuyện “nước chảy qua cầu” có làm cũng thế thôi.
- Ðường vào Tòa Bạch Ốc: Cái giá phải trả?
Ðứng trước 20,000 người ở Ðại Hội Ðảng Cộng Hòa tại St. Paul-Minneapolis, nhân vật chính trị nổi tiếng của Hoa Kỳ mở đầu bài diễn văn với câu “chắc các bạn đều đang thắc mắc tại sao tôi lại có mặt ở đây”. Không đợi câu trả lời, ông nói tiếp “tôi đến đây không với tư cách một người sinh hoạt đảng phái, mà đến để ủng hộ người tôi tin nước Mỹ cần cho bốn năm sắp đến”.
- Ðường vào Tòa Bạch Ốc: Cái giá phải trả?
Ðứng trước 20,000 người ở Ðại Hội Ðảng Cộng Hòa tại St. Paul-Minneapolis, nhân vật chính trị nổi tiếng của Hoa Kỳ mở đầu bài diễn văn với câu “chắc các bạn đều đang thắc mắc tại sao tôi lại có mặt ở đây”. Không đợi câu trả lời, ông nói tiếp “tôi đến đây không với tư cách một người sinh hoạt đảng phái, mà đến để ủng hộ người tôi tin nước Mỹ cần cho bốn năm sắp đến”.
- Nghĩ về chữ Hiếu trong truyền thống tôn giáo và văn hóa Việt Nam
Dân tộc Việt Nam tuy vốn là một quốc gia thấm nhuần giáo lý Khổng Mạnh và tư tưởng các tôn giáo khác từ thời kỳ lập quốc cho tới ngày nay, nhưng chúng ta có một bản sắc riêng, bản sắc Việt Nam. Nền văn minh nông nghiệp và hệ tư tưởng, triết lý đến từ Phương Bắc là Trung Quốc đã cố kết và nhào nặn dân tộc Việt Nam trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước mà trong đó gia đình là một cơ cấu căn bản rất cần thiết cho sự sống còn của dân tộc qua trường kỳ lịch sử.
- Hiện tình đất nước : Từ thời cơ vàng đến thảm họa đen của CSVN
''Thời cơ vàng” và “thảm họa đen” là 2 khái niệm của ông Nguyễn Trung thường dùng trên báo mạng Tia Sáng ở Hà Nội từ 3-4 năm nay.
- Liên ơi!
Liên ơi, em xứng đáng được mọi người kính phục. Chủ nghĩa cộng sản độc tài toàn trị đẻ ra đám lãnh đạo thối nát, đê hèn thì lý tưởng dân chủ pháp quyền, lý tưởng thời đại đẻ ra em. Lũ lãnh đạo dốt nát ươn hèn là hiện tại đen tối của dân tộc, còn em và tất cả các nhà dân chủ cùng hàng triệu bà con dân oan, giáo dân đang đứng lên mỗi ngày sẽ là tương lai của đất nước, em ạ.
- Liên ơi!
Liên ơi, em xứng đáng được mọi người kính phục. Chủ nghĩa cộng sản độc tài toàn trị đẻ ra đám lãnh đạo thối nát, đê hèn thì lý tưởng dân chủ pháp quyền, lý tưởng thời đại đẻ ra em. Lũ lãnh đạo dốt nát ươn hèn là hiện tại đen tối của dân tộc, còn em và tất cả các nhà dân chủ cùng hàng triệu bà con dân oan, giáo dân đang đứng lên mỗi ngày sẽ là tương lai của đất nước, em ạ.
- Hà Nội công khai đối đầu và đàn áp Công Giáo
Giáo dân Thái Hà tập hợp để cầu nguyện xin chúa làm thay đổi lòng người, xin Chúa khiến người ta trả đất để làm nơi thờ phượng Chúa. Giáo dân Thái Hà không biểu tình như gia đình liệt sĩ, như cán bộ cộng sản già hưu, như dân thường thấp cổ bé miệng khiếu oan đòi trả nhà trả đất. Giáo dân Thái Hà không làm xáo trộn xã hội, không phản đối chính quyền, không tố cáo nhân viên cao cấp của nhà nước. Thế mà chính quyền Hà Nội đã chọn sự đàn áp thẳng tay, một sự đối đầu thách thức. Một sự đe dọa bằng bạo lực. Tại sao?
- Hội luận về quá khứ và tương lai chính trị Việt Nam (tiếp theo)
Võ Long Triều: Tôi có một câu hỏi muốn đặt với nhà báo Bùi Tín. Mặc dù nhà báo Bùi Tín đã trình bày một cách rõ ràng rằng đây là một cuộc chiến tranh có tính cách ý thức hệ. Nhưng mà nếu tôi nhớ không lầm thì có một thời gian cộng sản đã kêu gọi hết các đảng phái gia nhập để thành lập một mặt trận cứu quốc gọi là “Việt Nam Cách Mạng Ðồng Minh Hội” rồi sau đó thừa dịp giết hết các nhà ái quốc không thuộc đảng cộng sản để nắm độc quyền, cướp công quần chúng để thực hiện chủ nghĩa cộng sản, cái đó có phải là thêm một bằng chứng cộng sản chủ mưu thực hiện sự bành trướng ý thức hệ cộng sản không?
- Chữ Hiếu trong truyền thống tôn giáo và văn hóa Việt Nam (tiếp theo)
Tử-Hạ (học trò của đức Khổng, họ là Bốc, tên là Thương) hỏi điều hiếu. Ðức Khổng nói rằng: Khi thờ cha mẹ, khó nhất là nét mặt hòa vui. Nếu kẻ đệ tử chỉ biết phục dịch làm thay việc khó nhọc cho phụ huynh, và có rượu cơm mời ngài xơi, những điều ấy có kể là hiếu đâu (21).
- ĐỪNG SẬP BẪY SATAN!
Ðêm hôm qua tôi không ngủ được. Năm giờ sáng vẫn còn ngồi trước màn hình vi tính. Tôi xem lại clip của bản tin VTV1 lên án Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt, đọc một số phát biểu đầy phẫn nộ người dân trên trang Web VTV, nghe toàn bộ lời phát biểu của TGM Kiệt, và thấy dâng lên một nỗi nhục... Nhục vì đài VTV1-đài truyền hình Việt Nam hay đài truyền hình Trung Ương Việt Nam là đài truyền hình quốc gia của Việt Nam (Wikipedia) - nghĩa là một đài đại diện cho dân tộc Việt Nam (trong đó có tôi), đã cắt xén lời TGM, một lời chứa chan lòng yêu nước, và biến nó thành một lời phủ nhận dân tộc mình.
- Từ biến cố Thái Hà-Tòa Khâm Sứ: ngày mai sẽ như thế nào?
Sau một chuỗi sự kiện đáng chú ý, liên quan đến việc đòi lại Tòa Khâm Sứ của Tổng Giáo Phận Hà Nội và đòi lại đất của Dòng Chúa Cứu Thế cũng như giáo xứ Thái Hà ở Thái Hà, cuối cùng, Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam - tổ chức lãnh đạo Công Giáo Việt Nam - đã chính thức nêu quan điểm của họ: “Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của người dân Việt Nam cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của chúng tôi, các giám mục thuộc Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam.
- Từ biến cố Thái Hà-Tòa Khâm Sứ: ngày mai sẽ như thế nào?
Sau một chuỗi sự kiện đáng chú ý, liên quan đến việc đòi lại Tòa Khâm Sứ của Tổng Giáo Phận Hà Nội và đòi lại đất của Dòng Chúa Cứu Thế cũng như giáo xứ Thái Hà ở Thái Hà, cuối cùng, Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam - tổ chức lãnh đạo Công Giáo Việt Nam - đã chính thức nêu quan điểm của họ: “Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của người dân Việt Nam cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của chúng tôi, các giám mục thuộc Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam.
- Vài nét về thầy Giáo Vũ Hùng: Bầy tỏ lòng yêu nước thì đi tù (Kết)
Ngày 15-1-2008, Hùng đứng đơn cùng ba đồng nghiệp (Nguyễn Văn May - Ðại Học Bách Khoa-Hà Nội, Nguyễn Thượng Long - trường trung học phổ thông Trần Hưng Ðạo, thị xã Hà Ðông, tỉnh-Hà Tây, Phan Văn Hùng - trường trung học phổ thông Quang Trung - thị xã Hà Ðông, tỉnh Hà Tây) viết thư ủng hộ các cuộc tuần hành, biểu tình yêu nước của học sinh, sinh viên tại đại sứ quán Trung Quốc (46 Hoàng Diệu Hà Nội) và tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại 39 Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, Sài Gòn, phản đối 34 năm ngày Hoàng Sa, Trường Sa rơi vào tay Tàu Cộng (19-1-1974, 19-1-2008).
- Phỏng vấn giáo sư Nguyễn Ngọc Bích: Hoạt động của bà Khúc Minh Thơ và Hội Gia đình Tù Nhân Chính trị Việt Nam cho chương trình H.O.
Trong những ngày gần đây, trước việc bà Khúc Minh Thơ đã đứng ra tổ chức Ngày Tù Nhân Chính Trị 2008 tại Dallas Ft Worth trong ba ngày 3, 4 và 5 tháng 10-2008, nhiều cá nhân và tổ chức đã cực lực phản bác việc làm này, thậm chí cho rằng bà Khúc Minh Thơ đã không có công lao gì trong công cuộc vận động cho các cựu tù nhân “cải tạo” được định cư tại Hoa Kỳ. Trong công cuộc vận động với chính phủ và giới hành pháp Hoa Kỳ trong nhiều năm, giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, một trí thức đã có nhiều đóng góp cho các hoạt động của Cộng Ðồng Người Việt Tỵ Nạn tại Hoa Kỳ, là người đã đồng hành với bà Khúc Minh Thơ, từ Washington DC, đã có nhã ý dành cho chúng tôi một cuộc phỏng vấn sau đây.
- Dân Chủ: Sóng Ngầm và Bảo Nổi
Vào nửa đêm rạng sáng ngày 19/09/2008, trên khu đất của họ đạo Thái Hà, có hai thanh niên lực lưỡng mang một chậu dầu mỡ, trộn lẫn mắm tôm, hắt lên bàn thờ Ðức Mẹ giữa lúc nghi thức cầu nguyện đang tiến hành.
- Đảng Cộng sản Việt Nam tiến hành Hội nghị giữa nhiệm kỳ
Gần đây, có những diễn biến cho thấy có sự thỏa hiệp với phía TQ, như ký kết hợp tác về kinh tế với Quảng Ðông. Như vậy phải chăng Trung Quốc cũng đang tiến hành thỏa hiệp để tạo điều kiện cho phe bảo thủ ở VN chiếm lại vị trí thượng phong? Muốn vậy, họ phải làm mờ nhạt vấn đề Hoàng Sa-Trường Sa và nói chung là quan hệ Việt Nam-Trung Quốc, một yếu tố có thể tạo ra sự đoàn kết giữa tất cả những người Việt Nam thuộc mọi phe phái.
- Đảng Cộng sản Việt Nam tiến hành Hội nghị giữa nhiệm kỳ
Gần đây, có những diễn biến cho thấy có sự thỏa hiệp với phía TQ, như ký kết hợp tác về kinh tế với Quảng Ðông. Như vậy phải chăng Trung Quốc cũng đang tiến hành thỏa hiệp để tạo điều kiện cho phe bảo thủ ở VN chiếm lại vị trí thượng phong? Muốn vậy, họ phải làm mờ nhạt vấn đề Hoàng Sa-Trường Sa và nói chung là quan hệ Việt Nam-Trung Quốc, một yếu tố có thể tạo ra sự đoàn kết giữa tất cả những người Việt Nam thuộc mọi phe phái.
- Hiện tình đất nước: Mini-đại hội - Cuộc sát phạt ở thượng đỉnh
Ở Hà Nội, 2 tuần nay, có những cuộc họp kín, không công bố, được canh phòng rất cẩn mật. Từ trong nước, có dự đoán rằng đảng CS đang chuẩn bị cuộc “Hội nghị đại biểu giữa nhiệm kỳ”, thường gọi tắt là “Ðại hội giữa nhiệm kỳ” sẽ diễn ra vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau.
- Căn bệnh “Kiêu ngạo cộng sản”
Dân gian ta vẫn thường nói: “Có tài, có tật”. Tức là có ý nói: những người có tài ba lỗi lạc hơn người khác, thì thường hay có tật kiêu ngạo, ỷ cậy vào tài năng của mình mà đâm ra ngạo mạn khinh thường người khác. Người cộng sản vốn tự cho mình là “những người tiến bộ, đi theo đúng đường lối phát triển của Lịch sử”, cho nên họ thường chê bai những người khác là “lạc hậu, phản tiến bộ v.v...”
- Độc hơn cả sữa có melamine
Gần như tất cả các quán cà phê ở Sài Gòn đều bán sữa tươi. Mỗi khi có khách gọi sữa tươi, chủ quán thường hỏi thêm: “Có cho cà phê không?” Dù ghiền hay không ghiền cà phê, thiên hạ vẫn gọi sữa tươi khi vào quán cà phê hoặc vì nó bổ, hoặc cho đỡ ngán bởi đã làm cả chục cữ cà phê trong ngày.
- Phản ứng của Ủy Ban Bảo Vệ Các Nhà Báo đối với vụ Ben Stocking bị hành hung
“Vụ hành hung nhà báo Stocking là một trường hợp bất thường. Nhưng điều mà chúng ta đã chứng kiến với chính phủ Việt Nam là từ khi được gia nhập WTO, các nhà báo Việt Nam đã bị hạn chế hơn trước, trong khi trước khi gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới, Việt Nam đã hứa sẽ có thái độ cởi mở đối với giới truyền thông, và nới rộng quyền tự do báo chí, điều đó đã không xảy ra.”
- Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng
Tòa Khâm Sứ và linh địa Thái Hà đã trở thành công viên. Hệ quả tốt xấu thế nào? Mọi sự chấm dứt tại đây hay còn phần nối tiếp? Tương lai sẽ trả lời. Nhưng trong những ngày mà sự việc như ‘đã rồi’ thì xuất hiện bức thư ‘Quan điểm của Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam về một số vấn đề trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay’.
- Lá thư của một cán bộ từng công tác nước ngoài gởi cấp lãnh đạo Cộng Sản Việt Nam
Buổi chiều ngày 19/9, sau cái hôm mà UBND Tp Hà Nội huy động lực lượng từ 4 giờ sáng để khẩn trương xây dựng công viên cây xanh trên khuôn viên Tòa Khâm Sứ cũ, lúc đó tôi vẫn còn ở California, xôn xao, căng thẳng, bức xúc từ công đồng người Việt, và tin tức từ bên nhà, đâu đâu cũng đồn thổi lên sắp xảy ra vụ Thiên An Môn thứ hai nhưng ở Hà Nội.
- Nghĩ về Nguyễn Chí Thiện
Bài này cũng không phải để tranh luận hay phản bác quan điểm của những người chống đối, bôi bác Nguyễn Chí Thiện. Có thể không chia sẻ nhưng tôi tôn trọng ý kiến của mọi người theo cách riêng của tôi. Vì thế, trong bài viết ngắn này tôi chỉ giới hạn vào mục tiêu duy nhất là trình bày những gì tôi biết về nhà thơ Nguyễn Chí Thiện.
- Bà Anna Nguyễn Thị Tịnh
- Không quân Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Bùi Tình
- Cựu SVSQ Cao Đức Thuần và Nguyễn Phước Hải
- Bạn Bạch Ngọc Hòa
- Ông Gioan Bosco Nguyễn Thượng Hiệp (Cảm Tạ)
- “The Oprah Winfrey Show” sẽ chấm dứt năm 2011
- Mùa Từ Thiện
Nói trắng ra là cộng đồng chúng ta vẫn còn nghèo, mà một phần lớn của cái nghèo đó là vì chúng ta đã và hiện vẫn còn đang “ăn cơm nhà” ở Hoa Kỳ, nhưng làm chuyện “vác ngà voi” ở Việt Nam.
- Mùa Từ Thiện
Nói trắng ra là cộng đồng chúng ta vẫn còn nghèo, mà một phần lớn của cái nghèo đó là vì chúng ta đã và hiện vẫn còn đang “ăn cơm nhà” ở Hoa Kỳ, nhưng làm chuyện “vác ngà voi” ở Việt Nam.
- Red Cross collecting holiday mail for troops
The American Red Cross Orange County Chapter is now collecting mail to send to the armed forces for Thanksgiving and Holiday season 2009. The Red Cross is attempting to put mail in the hands of military personnel and their families to thank them for their service.
- Supermodel search under way
Ford Models is looking for its next supermodel.
- High school counselor gets award
Huy Trần, a counselor at La Quinta High School in the Garden Grove Unified School District, is a recipient of the Yale University "Educator Award" for 2009.
- Diabetes attacking the very young in Việt Nam, experts warn
The incidence of diabetes among very young people in Việt Nam has increased significantly of late, and the country is among those with the fastest-growing rate of patients, an expert says.
- Fish sauce apparently not what it used to be
Around 90 percent of Phú Quốc fish sauce sold both locally and overseas is fake and of poor quality, the island’s fish sauce association said Sunday.
- Flight attendants accused of stealing passenger’s money
Việt Nam Airlines has suspended three flight attendants for allegedly stealing money from a passenger on a Sunday morning flight, the national carrier announced later the same day.
|
Nguyên Huy/Ngu?i Vi?t
Có l? không có m?t thôn xă nào ? Vi?t Nam l?i không có ít ra là m?t noi th? phu?ng. Noi ?y có th? là m?t mái chùa cong du?c xây d?ng t? nhi?u th? k? tru?c. Noi ?y cung là m?t ngôi d́nh làng nhu là m?t tr? s? c?a các quan viên trong làng v?a làm noi t? t? Thành Hoàng c?a làng, v?a là noi di?u hành m?i vi?c trong làng. Noi ?y cung có th? là m?t ngôi d?n khang trang hay m?t cái mi?u nh? d? tu?ng nh? d?n công d?c m?t nhân v?t l?ch s? hay m?t ngu?i dă có công giúp dân làng b?n d?a.
T?i nh?ng noi th? phu?ng này h́nh th?c tôn giáo ch? nhu m?t cái khung cái n?n cho s? sinh ho?t tinh th?n c?a ngu?i dân. C? th? nhu nh?ng ngôi chùa du?c xây d?ng t? nhi?u tram nam qua, d?u tích ki?n trúc h?u nhu c̣n du?c nguyên v?n dă là nh?ng h́nh ?nh thân thu?c ghi d?m nét trong tâm trí m?i ngu?i ngay t? tu?i ?u tho.
? Hà N?i vào nh?ng nam tru?c nam 1954 tru?c khi d?t nu?c b? chia dôi, m?i nam ngu?i dân Hà N?i l?i r?n ră lên v́ nh?ng ngày k? ni?m l?ch s? oai hùng t?i nh?ng noi th? phu?ng này. Ngay d?u nam, khi không khí T?t c̣n quy?n d?ng trong sinh ho?t c?a m?i ngu?i th́ ai n?y dă r? nhau di d? l? gi? tr?n Đ?ng Đa g?n Khuong Thu?ng ngo?i thành Hà N?i vào ngày Mùng Nam T?t. Trong trí nh? m? nh?t c?a ngu?i vi?t th́ gi? tr?n Đ?ng Đa thu?ng du?c t? ch?c t?i G̣ Đ?ng Đa khi dó là ngo?i thành Hà N?i. G̣ Đ?ng Đa là m?t cái g̣ l?n g?n Ngă Tu S?, làng Khuong Thu?ng.
Ngay t? sáng s?m noi G̣ Đ?ng Đa, chính quy?n s? t?i dă t?p trung các ch?c s?c d?a phuong t? t?p tru?c m?t cái mi?u khá l?n, t?c truy?n trong dó th? viên tu?ng T?u thua tr?n dă th?t c? t? t? noi dây là S?m Nghi Đ?ng. G̣ này, theo t?c truy?n, là m? c?a hàng v?n quân nhà Thanh dă b? quân c?a vua Quang Trung Nguy?n Hu? tiêu di?t.
Ngày gi? tr?n Đ?ng Đa thu?ng du?c dân chúng Hà N?i kéo v? tham d? r?t dông. Trên các ng? du?ng Hàng L?ng, Khâm Thiên, trai thanh gái l?ch sóng hàng di b? d?n noi hành l?, chuy?n tṛ râm ran, tíu tít rơ ra là m?t ngày H?i. Ngày gi? tr?n kéo dài su?t t? sáng d?n chi?u cho dân Hà N?i di d? l? cung là di tr?y h?i Xuân. Nhi?u nam chính quy?n d?a phuong dă t? ch?c linh d́nh các cu?c t? l? t?i G̣ Đ?ng Đa và thu?ng cho trai gái quanh vùng di?n l?i các tr?n dánh Hà H?i, Ng?c H?i c?a vua Quang Trung Nguy?n Hu?, di?n l?i c?nh tu?ng S?m Nghi Đ?ng, m?t danh tu?ng c?a nhà Thanh bên t?u thua tr?n h?t du?ng v? T?u ph?i th?t c? t? t? trên m?t cành cây da, nay cây da ?y v?n c̣n bên c?nh mi?u th?. Nay th́ theo nh?ng ngu?i dă v? tham quê cho bi?t th́ d?u nam không c̣n có gi? Tr?n Đ?ng Đa nhu tru?c và khu di tích l?ch s? này cung dă b? thâu nh? l?i.
Sau dó ch? trong hai tu?n l?, dân Hà N?i l?i nô n?c dón m?ng ngày k? ni?m Hai Bà t?i làng Đ?ng Nhân bên b? sông H?ng. Noi dây có d?n th? Hai Bà. T?c truy?n d?n th? Hai Bà có t? lâu l?m. Theo sách s? d? l?i, Đ?n du?c d?ng t? nam 1142 tri?u vua Lư Anh Tông. Đ?n nam 1819 v́ d?t bên b? sông H?ng l? nên dân làng Đ?ng Nhân dă d?i d?n vào phía trong là d?a di?m hi?n nay là ph? Đ?ng Nhân, qu?n Hai Bà thành ph? Hà N?i. Theo ngu?i dân d?a phuong th́ noi dây là noi mà xác Hai Bà dă t?p vào b? sau khi Hai Bà b? thua tr?n dă nh?y xu?ng sông Hát Giang (c̣n g?i là Hát Môn) mà t? v?n. Trong d?n th? có tu?ng Hai Bà, có bia k? l?i công d?c c?a Hai Bà dă có công dánh du?i quân nhà Đông Hán giành l?i d?c l?p cho d?t nu?c vào nam 39 sau công nguyên, lên làm vua du?c ba nam th́ b? tu?ng nhà Hán là Mă Vi?n sang dánh. Hai Bà v́ th? y?u không d?ch n?i b? quân Mă Vi?n du?i d?n sông Hát Giang th́ Hai Bà dă nh?y xu?ng sông t? v?n.
Tru?ng n? trung h?c Trung Vuong vào th?i gian này cung dă t? ch?c ngày l? Hai Bà nhung không t?i d?n Hai Bà ? làng Đ?ng Nhân mà thu?ng k? ni?m nhu m?t ngày h?i d? các n? sinh c?a tru?ng di?n l?i c?nh Hai Bà cu?i voi cùng quân lính dánh du?i Tô Đ?nh. Nh?ng n? sinh du?c tru?ng tuy?n ch?n dóng vai Hai Bà và các c?n tu?ng c?a Hai Bà thu?ng là nh?ng n? sinh xinh d?p, h?c gi?i, tính n?t doan trang. Cho d?n khi tru?ng Trung Vuong di cu vào Nam th́ l? h?i này cung v?n du?c nhà tru?ng t? ch?c linh d́nh. Sau nam 1975, các c?u n? sinh Trung Vuong dù t?n l?c kh?p các mi?n d?t t? do nhung v?n t? ch?c du?c nh?ng d?i h?i di?n l?i c?nh oai hùng c?a các b?c n? luu trong l?ch s?. Nay th́ nh?ng ngu?i du?c ch?n dóng vai Hai Bà và các tùy tu?ng là con em c?a các c?u n? sinh. Các em du?c ch?n này thu?ng là có thành tích xu?t s?c trong h?c v?n t?i d?a phuong hay là các hoa h?u c?a tru?ng noi các em h?c.
Nh?c l?i l?ch s? v? Hai Bà, th́ khi Mă Vi?n rút quân v? di qua biên gi?i Vi?t Trung, dă d?ng m?t c?t d?ng tr? trên kh?c “Đ?ng tr? chi?t, Giao Ch? Di?t” nghia là c?t d?ng tr? này d? th́ ngu?i Giao Ch? s? b? di?t d? trù y?m cái dân t?c anh hùng này. V́ th? nên ngu?i dân Giao Ch? (Vi?t Nam) ai di qua cung l?y m?t viên dá d?p vào chân c?t d?n n?i sau này d?ng dá cao lên l?p h?n c?t d?ng tr? c?a Mă Vi?n. Trong tho van c? c?a ta cung có câu “C?t d?ng Đông Hán t́m dâu th?y, ch? th?y Tây H? bóng nu?c guong” là d? ch? vào chuy?n Mă Vi?n d?ng c?t trù y?m dân Giao Ch? th́ không th?y mà ch? c̣n th?y nu?c Tây H? noi Hai Bà t? v?n sáng chói nhu guong cho ngàn d?i soi.
Trong thành ph? Hà N?i cung c̣n có nhi?u ph? có nh?ng d́nh mi?u cu nhu ? ph? Hàng Bu?m có d?n B?ch Mă th? tu?ng th?n B?ch Mă b?ng g? Tr?m, t?c truy?n B?ch Mă dă giúp vua Lư thái T? xây d?ng thành Thang Long t? thành c? Đ?i La du?c thành công, ? ph? Hàm Long có d?n Hàm Long th? m?t v? Ph? Đ?o Qu?c chính Ngô Long giúp vua Hùng Vuong d?i th? 18, ? ph? Ḥa Mă có d?n Ḥa Mă th? v? Thái Giám nhà Lê có công l?p ra ngôi làng này v.v... Nhung nói d?n nh?ng di tích mà m?i ngu?i dân Vi?t g?c Hà N?i dă in h?n t? tu?i ?u tho là hai noi, m?t là d?n Ng?c Son ngay gi?a h? Hoàn Ki?m trung tâm Hà N?i và hai là Chùa M?t C?t nay thu?c qu?n Ba Đ́nh Hà N?i. Ngoài ra cung c̣n m?t s? noi cung dă in h?n trong tu?i tr? Hà N?i tru?c nam 1954 nhu du?ng C? Ngu có chùa Tr?n Qu?c và d?n Quan Thánh.
Nói v? d?n Ng?c Son cung có th?i g?i là chùa Ng?c Son du?c d?ng trên m?t ḥn d?o h́nh tṛn n?i trong h? Hoàn Ki?m. Theo nh?ng tài li?u c̣n tr? trong d?n th́ trên d?o t? th?i nhà Tr?n dă có m?t ngôi chùa nh? nhung dă d? nát. Vào th?i nhà Lê, noi dây xây lên m?t cái dài d? cho vua ng? d?n câu cá. Đ?n cu?i d?i Lê noi dây d?ng lên ngôi d?n nh? th? Quan Thánh Đ? Quân sau du?c m?t ngu?i làng Nh? Khê d?n s?a sang l?i, xây thêm tam quan, d?ng gác chuông m? r?ng ra thành m?t ngôi chùa l?n là Ng?c Son. Sau dó chùa du?c hi?n cho h?i Hu?ng Thi?n và vào nam 1841, h?i này trùng tu, b? gác chuông, xây l?i các gian di?n chính khi?n quy mô to d?p hon. Vào nam 1865 m?t chi?c c?u g? du?c b?c lên n?i d?o vào b?. C?u du?c g?i là c?u Thê Húc. T? b? vào d?n, ngay d?u c?u là m?t tháp b?ng dá du?c d?ng lên mà d?nh là h́nh ng?n bút lông nên du?c g?i là Tháp Bút. Trên tháp có t?c ba ch? “T? Thanh Thiên” là “Vi?t lên tr?i xanh”. C?nh dó là m?t t?ng dá h́nh cái nghiên.
Phía d?u c?u vào d?n th́ có c?ng d?n xây nhu m?t cái l?u g?i là “Đ?c Nguy?t Lâu” (L?u L?y Trang). Nay th́ d?n có ba ngôi nhà chính là Bái Đu?ng ? ngoài cùng, gi?a là hai gian th? Đ?c Van Xuong, gian trong cùng th? Đ?c Tr?n Hung Đ?o. Tru?c m?t Bái Đu?ng là Tr?n Ba Đ́nh t?c là Đ́nh Ch?n Gió. Trong d?n la li?t nh?ng câu d?i c?a các danh si B?c Hà.
C̣n nh? vào T?t nam 1953 c?u Thê Húc dă b? s?p d? noi khúc c?u b?c vào d?t li?n v́ s? ngu?i di l? Giao Th?a t?i d?n Ng?c Son quá dông khi?n ngu?i trên c?u không th? nhúc nhích du?c và c? ph?i d?ng hàng gi? ch? d?i khi?n c?u không ch?u n?i s?c n?ng. Giao Th?a nam dó có g?n c? tram ngu?i b? r?t xu?ng h? nhung cung may v́ g?n b?, nu?c không sâu l?m nên không có ai b? ch?t du?i. Cho măi d?n g?n sáng Mùng M?t T?t, ngu?i di l? Giao Th?a dă vào du?c trong d?n tru?c dó m?i l?n lu?t du?c thuy?n ch? vào b?.
C̣n chùa M?t C?t là m?t ki?n trúc khá d?c dáo thu?c qu?n Ba Đ́nh Hà N?i ngày nay. Tuong truy?n vào nam 1049, vua Lư Thái Tông n?m m?ng th?y Ph?t Bà Quan Âm ng?i trên toà sen và vua du?c d?t lên dó. T?nh d?y vua dem vi?c ?y h?i các quan. Có su ông Thi?n Tu? khuyên vua nên làm chùa theo h́nh th?c nhu m?t dóa sen r?i chu tang s? d?n t?ng kinh c?u dàn cho vua s?ng lâu kéo dài cơi phúc. Vua thu?n nên chùa khi xây xong cung c̣n du?c g?i là chùa Diên H?u (kéo dài cơi phúc).
Ki?n trúc c?a chùa M?t C?t Diên H?u d?c dáo ? ch? ngôi chùa nh? du?c d?ng trên m?t tr? dá gi?a m?t h? sen. Tr? dá có du?ng kính 1,2 mét và cao 4 mét không k? ph?n ch́m du?i d?t. Tr? d? m?t h? th?ng ki?n trúc là m?t ngôi chùa vuông v?n m?i b? 3 mét, cao ch?ng 1,5mét. C? h? th?ng ki?n trúc này trông nhu m?t dóa hoa sen n? trên cành sen th?ng d?ng. Đu?ng vào chùa là m?t c?u thang b?ng g?ch b?c t? b? lên th?ng vào Ph?t Đài. Trên c?a Ph?t Đài có ba d?i t? “Liên Hoa Đài”. Trong di?n th? có d?t Tu?ng Quan Âm.
Chùa M?t C?t thu?ng du?c xem nhu m?t bi?u tu?ng c?a Hà N?i nên khi quân Pháp rút di vào tháng 10 nam 1954 dă cho ngu?i d?t ḿn phá d?.
Ngu?i Hà N?i ? l?i trong ch? d? m?i “Dân Ch? C?ng Ḥa” c?a ông H? Chí Minh b?ng th?y Hà N?i cung d? v? tan hoang trong m?i n?p s?ng, sinh ho?t ch?ng khác ǵ ngôi chùa M?t C?t dă b? phá d?. Sau dó ít nam th́ nhà c?m quy?n Hà N?i cung cho xây c?t l?i theo ki?n trúc cu.
T?i Vi?t Nam cung có nhi?u noi khác d?ng chùa M?t C?t. Nhu ? Ninh B́nh, thôn Yên Thành cung có m?t chùa g?i là chùa Nh?t Tr? du?c xây d?ng t? nam 995 du?i tri?u vua Lê Đ?i Hành. Chùa nay ch? c̣n l?i m?t tr? dá h́nh 8 c?nh cao 3,6 mét. Trên d?nh c?t có ch?m h́nh bông sen n?. Nghe nói vào nam 1944 chùa dă du?c dân chúng trùng tu s?a ch?a.
Ngoài ra t?i Th? Đ?c cung có m?t ngôi chùa du?c g?i là “Nam Thiên Nh?t Tr?” trên du?ng Nguy?n Du trong th? tr?n Th? Đ?c. Chùa này do Ḥa Thu?ng Thích Trí Dung d?ng vào nam 1959 do ki?n trúc su Nguy?n Gia Đ?c thi?t k? có Đài Liên Hoa ph?ng theo Liên Hoa Đài c?a chùa M?t C?t Hà N?i. Trong chùa có nhi?u pho tu?ng Ph?t nhu Ph?t Thích Ca ? chính di?n, tu?ng Ph?t A Di Đà, tu?ng Ph?t Di L?c. Chùa cung c̣n có tháp Nam Thiên v?i ki?n trúc r?t d?p.
Tu?i tr? Vi?t Nam ? h?i ngo?i có du?c hoàn c?nh t?t d?p cho tuong lai s? nghi?p c?a ḿnh, nhung cung có m?t thi?t tḥi là khá xa l? v?i quê huong d?t nu?c. H? s? không bao gi? có du?c nh?ng gi? phút tu?ng nh? d?n m?t cánh d?ng tro g?c r? vào Mùa Đông mà trên dó ? m?t vài noi ngu?i ta xúm dông xúm d? t? h?p nhau trong phiên ch? T?t d? c?m th?y nh?ng cái thiêng liêng vô h́nh vô ?nh dang tr? v?. H? cung không bao gi? có du?c nh?ng phút l?ng ḷng khi nghe ti?ng chuông chùa vào m?t bu?i chi?u yên tinh d? nh?n ra r?ng cu?c s?ng c̣n có m?t tâm linh. H? cung không th? có du?c nh?ng suy nghi v? cu?c s?ng tinh th?n v?ng ch?c c?a dân t?c dă dàn tr?i qua bao d?i v?i nh?ng mái d́nh, c?nh chùa, mi?u m?o, d?n dài và nh?ng di tích l?ch s? ngay noi ḿnh du?c sanh ra và l?n lên. Nh?ng di tích ?y không ch? là nh?ng ki?n trúc ghi l?i n?n n?p van minh c?a dân t?c mà ? dó nó c̣n là cái h?n c?a chúng ta, nh?t là vào lúc chúng ta ph?i duong d?u v?i gi?c ngo?i xâm dang xâm l?n d?t nu?c mà l?i du?c nh?ng “Lê Chiêu Th?ng” th?i d?i là c?ng s?n Vi?t Nam ti?p tay bán d?ng. (NH) |