Việt Nam: Tiền rách nửa giả nửa thật
Nhiều đứa trẻ bán vé số ở chợ Xuân Khánh (thành phố Cần Thơ) mặt méo xệch vì bị dính 50,000 đồng tiền rách nửa giả nửa thật. Ông Phó Kế - đại lý vé số trên đường Ngô Gia Tự (thành phố Long Xuyên), buồn xo vì bao tiền rách áng chừng 15 triệu đồng không biết xử lý ra sao. Tiền rách cứ vật vờ trôi nổi: Biết đổi ai, ai đổi, hay cứ để làm “rác” trong nhà? Có đường dây “đổi tiền rách lấy tiền lành” nhưng hoa hồng đến 50%!

Home
Quang Vinh (TTCN) LTS.- Nhi?u d?a tr? bán vé s? ? ch? Xuân Khánh (thành ph? C?n Tho) m?t méo x?ch v́ b? dính 50,000 d?ng ti?n rách n?a gi? n?a th?t. Ông Phó K? - d?i lư vé s? trên du?ng Ngô Gia T? (thành ph? Long Xuyên), bu?n xo v́ bao ti?n rách áng ch?ng 15 tri?u d?ng không bi?t x? lư ra sao. Ti?n rách c? v?t v? trôi n?i: Bi?t d?i ai, ai d?i, hay c? d? làm “rác” trong nhà? Có du?ng dây “d?i ti?n rách l?y ti?n lành” nhung hoa h?ng d?n 50%! Ti?n rách hi?n nay dang tr? thành m?t v?n d? “không l?n nhung cung ch?ng nh?” t?i nh?ng thành ph? l?n t?i Vi?t Nam, nh?t là thành ph? Sài G̣n. Nguyên nhân d?n d?n t́nh tr?ng này ra sao, chúng tôi xin di?m l?i bài báo cung trên t? Tu?i Tr? Ch? Nh?t. s? ra tu?n này: L?N QU?N TI?N RÁCH Sáng s?a xe du?i d?c c?u Hoàng Di?u (thành ph? Long Xuyên), tay d?y d?u nh?t anh nh?n t? b?c 20,000 d?ng c?a khách bóp thành c?c den x́ r?i nhét vào túi. Đ?i di?n, ông bán thu?c lá cung vo tṛn t? 5,000 d?ng lim dim ngoáy l? tai, ch?c ch?c l?i dí mui ng?i nhu ch?ng màng gi? cho ti?n ngay ng?n, ph?ng phiu. Bà hàng xôi v?a th?i m?t x?p ti?n hai tram d?ng chi chít ch? cho cô bé h?c sinh ti?u thu. Cô bé dùng d?ng r?i quay qua mua vé s?. Nh?ng ngu?i bán s? d?o có l? “h?ng” ti?n rách nhi?u nh?t! Cô Nguy?n Thanh Tuy?n - ngu?i ph? vi?c cho d?i lư vé s? 68 trên du?ng Lư T? Tr?ng (thành ph? C?n Tho), ôm m?t thùng ti?n trên gác xu?ng nói v?i tôi: “Ti?n rách dó!” Trong d?ng h? lô này có nh?ng d?ng ti?n c̣n nguyên v?n nhung ngo?n ngoèo ch? vi?t, h́nh ?nh, s? di?n tho?i... Tôi chú ư d?n x?p ti?n gi?y lo?i 500 d?ng b? vi?t chi chít “tu li?u” c?a m?t thí sinh nào dó dă mang vào pḥng thi. Nhi?u gi?y b?c v? r?ng v? r?n và c? nh?ng l?i t́nh t? yêu duong, h?n ḥ làm v?y b?n d?ng ti?n nguyên v?n. C̣n ti?n rách thôi d? ki?u: Rách góc, quéo mép, l?ng l?, phai màu, nhàu nát... d?u tích c?a m?t th?i l?u b?u qua tay bao ngu?i noi ph? th?. Bà Hai L. - ch? d?i lư vé s?, than: Ngu?i bán d?o mu?n bán du?c nhi?u vé s? th́ ph?i nh?n ti?n do, ti?n nát, và cung là ngu?i hay so ư d? b? “dính” ti?n rách nhi?u nh?t. Bà ch? tôi d?n d?i lư vé s? Phuong Nhi ? ch? Xuân Khánh có nhi?u ngu?i bán d?o dang d?i nh?n vé s? k? kèo ti?n rách ti?n nguyên. Ch? H?ng có m?t t? 50,000 d?ng v?a b? dính ph?m m?c không d?i du?c thành vé s? dành c?m di mua rau g?o c?u may. D́ Mu?i, 57 tu?i, bán vé s? d?o ch?c nam nay, cung b? “dính” m?t t? ti?n rách, th? ra: “X?i oi! Th?ng qu? mua 25 t? vé s? mà dua gi?y 100,000 d?ng, tu?ng trúng mánh ai ng? ti?n có ch?! ch? d?i lư không nh?n!” D́ Mu?i c̣n khoe: “? nhà c̣n m?t b?c ti?n rách nhi?u l?n d?nh d?i nhung v?n không xong”. D́ Mu?i l?n tu?i nh? d? v?n hay m?t c?nh giác, lúc th́ b? ti?n gi?, lúc ôm xô ti?n ch?. Lâu ngày d́ nhét b?c ti?n rách d?u giu?ng nhu ngu?i suu t?p ti?n... Nói v?y ch? d́ cung có l?n d?n ngân hàng trên du?ng Ḥa B́nh (C?n Tho) d? d?i ti?n rách nhung cô nhân viên l?c d?u: “Ti?n rách góc, ti?n th?ng l? mu?n d?i ph?i làm don”. Kh?, có vài ch?c ngàn mà ph?i làm don, mà d́ nghèo ch? nghia nên dành ôm “c?a n?” v? nhà t́m cách “luu thông”. D́ nói: “Ti?n rách nhi?u coi nhu xong, c̣n ti?n có m?c v?n có cách cho ngu?i khác xài nhu mua rau cá, mua bán ve chai, g?i xe... ch? dem vào ngân hàng ngu?i ta t?ch thu luôn” (!) Nói d?n d?i ti?n, cô Sáu H?ng d?ng c?nh bên th?y tôi deo gi? x? th?t lung ch?t nh? ra: “Đúng r?i! Th?ng cha d?i ti?n d?o, gi?ng h?t chú mày - d?p trai, cung deo gi? - lâu lâu xu?t hi?n rao d?i ti?n ? ch? Xuân Khánh. Th?ng ch? v?a di v?a c?m x?p ti?n gio lên r?i rao: “Ti?n dây! Ti?n rách d?i ti?n lành dây! M?t tram ngàn d?i nam muoi ngàn dây!” D́ Mu?i nghe m?ng ra m?t, v́ có ngu?i d?i ti?n d?o c̣n hon chôn ch?t ? g?i giu?ng. M?y ngày sau, tôi tr? l?i ch? Xuân Khánh, bà con cung xác nh?n có m?t ngu?i thu?ng xuyên d?n d?i ti?n d?o nhung lăi su?t c?t c? 50%! H? b?o: “Th?ng Tu d?i ti?n m?m mép d?o qu?o, nó khôn tr?i th?n. Ai ch? ti?n nó phân lo?i ki?m tra h?t nhu ngân hàng, ti?n không d?i du?c nó th?ng th?ng t? ch?i, ti?n c̣n d?i du?c nó ém giá phát m?t. Bà con “cóc ?i rau th?t” không mu?n ra ngân hàng phi?n toái nên d?i quách cho nó c̣n hon là b? xó. ? ch? An Cu, ch? Xuân Khánh ngu?i ta v?n không bi?t cái gă d?i ti?n d?o ?y dem ti?n rách di dâu, làm ǵ. H? ch? bi?t r?ng c? sáng sáng gă ?y l?i rao d?i ti?n, chi?u t?i l?i qu?y m?t túi ti?n rách ra ngân hàng th? thôi! Mà h?ng ch?ng t?i nó l?i x? ti?n rách, ti?n dính ch? ra l?a mua vé s? c?a ch? em cung nên”. Th? m?i bi?t có m?t ngh? d?i ti?n m?i toanh an nên làm ra! NGÂN HÀNG NG?I L?M AI OI! Sáng 17 Tháng Ba, tôi c?m x?p ti?n rách dă du?c phân lo?i vào Ngân Hàng Nông Nghi?p Và Phát Tri?n Nông Thôn thành ph? C?n Tho xin d?i ti?n. Cô nhân viên không mang bi?n tên nh́n m?t ḍ xét r?i ki?m tra x?p ti?n và l?c d?u: “Anh ph?i v? phân lo?i l?i, t? nào ra t? n?y, rách ra rách, ch? ra ch?, mà nhi?u nhu v?y t?i tui làm không xu? dâu!” Mang x?p ti?n t?i Ngân Hàng Đ?u Tu Phát Tri?n g?n dó, ch? tru?ng pḥng ngân qu? cung th?ng th?ng: “Ti?n anh m?t x?p 500,000 d?ng, nhi?u quá! T?i tui ch? uu tiên cho khách hàng có tài kho?n thôi, c̣n khách văng lai không kham n?i! Thông c?m nghen!” Ch? không gi?i thích hu?ng d?n ǵ thêm, làm tôi ch?t nh? l?i câu chuy?n d?i ti?n d?o c?a d́ Mu?i vé s? ? ch? Xuân Khánh nghe du?c h?i hôm. Đem chuy?n d?i ti?n t?i các ngân hàng thuong m?i và c? chuy?n d?i ti?n d?o ? ch? Xuân Khánh d?t lên bàn Giám Đ?c Ngân Hàng Nhà Nu?c Vi?t Nam chi nhánh C?n Tho - Hà H?ng Ng?c. Ông Ng?c chung h?ng: “Có chuy?n này sao? Anh ch? tui cho g?i tru?ng pḥng ti?n t? kho qui T? Ng?c Tuy?t d? h?i xem sao”. Ch? Tuy?t th?a nh?n th?i gian g?n dây có kho?ng ch?c ngu?i d?n ngân hàng nhà nu?c d?i ti?n, m?i l?n d?i 4-5 tri?u d?ng ti?n rách du?c can dán h?p l? m?t cách chuyên nghi?p. Có ngu?i d?n hai ba l?n trong tu?n, h? luôn né tránh d?i các d?ng ti?n b?i r?i, ti?n rách dôi rách ba, m?t s? xêri v́ s? b? phát hi?n l?t t?y. Có ngu?i c?m m?t tri?u ti?n rách vào d?i, v?a ra kh?i ngân hàng dă ph?ng tay trên 200,000 d?ng ti?n l?i. Khi nghe câu chuy?n có ngu?i d?i ti?n d?o lăi su?t 50%, ch? Tuy?t m?i ng? ngu?i c?m on và c̣n h?a s? d? ư d?n nhóm ngu?i l?i d?ng ch? truong nhà nu?c d? an ti?n “c̣” m?t cách quá m?c này. Ch? hoài nghi: “Có l? Tháng Hai v?a qua, 34 tri?u d?ng ti?n rách d?i cho khách văng lai dă roi vào tay nh?ng ngu?i thu gom an ti?n huê h?ng cao h?t r?i?” Trong Tháng Ba, c? h? th?ng trên 73 ngân hàng thuong m?i, tín d?ng c?a thành ph? C?n Tho dă tham gia d?i trên 13 t? ti?n rách các lo?i cho khách hàng. Cái ngh? d?i ti?n rách xem ra dang vào th?i làm an!? Đó là chuy?n ? C?n Tho, c̣n ? An Giang? Chúng tôi dă t́m g?p ông Phó K?, ch? d?i lư vé s? trên du?ng Ngô Gia T?. Nh?c d?n chuy?n ti?n rách, ông phân tr?n: “M?t nam b?n hàng dem ti?n d?n d?i vé s? c? tram t? d?ng trong dó có ch?c tri?u ti?n rách”. Nói r?i ông bung ra m?t d?ng 15 tri?u d?ng ti?n rách dă du?c can dán dóng c?c ph?ng phiu d? lên bàn nói: “Đ?y chú xem! Ti?n tui phân lo?i x?p dán theo qui d?nh ch?ng khác ǵ nhu m?t nhân viên ngân hàng không an luong. ?y v?y mà các ngân hàng thuong m?i d?u dua ra 1001 lư do d? t? ch?i không d?i!” Đó là s? ti?n nhàu rách, m?t th?t, dính m?c, quéo cong mà ngân hàng cho là không h?p l?. S? ti?n này h?ng nam ông ôm gi? trên 40 tri?u d?ng. Hi?n nay ? ngoài dă có nh?ng du?ng dây d?i ti?n liên k?t gi?a nhân viên ngân hàng và “c̣” d?i ti?n an hoa h?ng c?a các d?i lư vé s?, các doanh nghi?p (10%-20%). Trong khi ti?n không h?p lư theo qui d?nh c?a ngân hàng nhà nu?c khi d?i ch? t?n l? phí 4%. Có l? ngân hàng s? khó, s? kh? khi ph?i phân lo?i làm b?ng kê th? t?c phi?n ph?c, t?n th?i gian nên dă thoái thác t? ch?i ông (!?)Ông K? cho bi?t m?i ngày ông nh?n trên 1.5 tri?u d?ng ti?n rách t? khách hàng, t? ngu?i bán vé s? nên v? lâu dài ông s? d?u tranh t?i cùng d? d?i du?c ti?n rách m?t cách d? dàng, thông thoáng. Ông nói: “Không d?i du?c th́ công ty x? s? tr? ti?n rách l?i cho tui, tui tr? l?i cho d?i lư bán l?, d?i lư bán l? l?i chèn nhét ti?n rách vào c?c ti?n d? l?a nhau ho?c dua ra luu thông ti?p th́ d?ng ti?n s? ngày m?t rách thêm!” Tôi tranh th? g?p ông Tô Thi?n H?u - Giám Đ?c Công Ty X? S? Ki?n Thi?t An Giang. Ông H?u nói: “Tui d? ngh? ngân hàng và các t? ch?c tín d?ng kho b?c nên nh?t quán và làm m?nh hon n?a công tác tuyên truy?n cho ngu?i dân bi?t v? ch? truong, cách th?c d?i ti?n rách d? lành m?nh hóa d?ng ti?n Vi?t Nam. Ngân hàng nào hi?n nay cung nói s?n sàng d?i ti?n cho dân nhung th?c t? v?n quá nhiêu khê, chính v́ v?y m?i n?y sinh chuy?n c̣ d?i ti?n nhu hi?n nay!” Sau dây là m?t vài di?u ki?n d? d?i ti?n rách: - Phí t?i da ch? có 4%. - Theo Quy?t Đ?nh 1344 c?a Ngân Hàng Nhà Nu?c, ti?n không d? tiêu chu?n luu thông (ti?n rách, nát, cu, b? hu h?ng...) d?u du?c d?i n?u dáp ?ng các yêu c?u sau: * Đ?i v?i ti?n b?ng ch?t li?u cotton (có các m?nh giá t? 200 d?ng d?n 100,000 d?ng): - T? ti?n ph?i c̣n t?i thi?u 3/4 di?n tích c?a t? ti?n cùng lo?i. - N?u là hai m?nh r?i dán l?i th́ cung ph?i c̣n t?i thi?u 3/4 di?n tích t? ti?n. Hai m?nh ráp l?i ph?i t?o ra b? c?c h́nh ?nh c?a t? ti?n cùng lo?i, không d?i n?u hai m?nh ráp l?i có cùng bên c?a t? ti?n. * Vi?c d?i ti?n không d? tiêu chu?n luu thông có thu phí và không thu phí: - Đ?i v?i ti?n b? hu h?ng do quá tŕnh luu thông (cu nát, b?n, nhàu...) th́ không thu phí, không gi?i h?n s? lu?ng và không c?n ph?i làm don. - Đ?i v?i ti?n b? hu h?ng do quá tŕnh b?o qu?n nhu b? chu?t m?i c?n, b? c?t góc, hu h?ng do hóa ch?t nhu axit, vi?t v? lên t? ti?n... th́ có thu phí v?i m?c thu t?i da là 4% s? ti?n d?i và ph?i có don. T.TU.
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here