Hình 1: M?t s? thành viên chính c?a công ty phát hành phim Wave Releasing (t? trái qua): Kenneth Nguy?n, Hàm Tr?n, Timothy Linh Bùi, Stephane Gauger, Nguyen “Wyn” Tran. (Hình: Trung Ð?/Ngu?i Vi?t)

Hình 2: “Poster” c?a “Cú Và Chim Se S?” (Owl and the Sparrow), là phim d?u tiên trong lo?t phát hành c?a Wave Releasing. (Hình: owlandthesparrow.com)

Bài và hình: Trung Ð?/Ngu?i Vi?t

WESTMINSTER, California (NV) - L?n d?u tiên trong l?ch s? di?n ?nh ngu?i Vi?t t?i Hoa K?, m?t công ty phát hành phim c?a c?ng d?ng Vi?t Nam ra d?i, m? du?ng cho phim c?a ngu?i Vi?t s?n xu?t di vào h? th?ng r?p M?.

M?i dây, công ty phát hành phim Wave Releasing, g?m các thành viên tên tu?i trong ngành di?n ?nh Vi?t Nam t?i California, dã chính th?c thành hình.

Hàm Tr?n, giám d?c ti?p th?, cho bi?t, “Wave Releasing là hy v?ng và tuong lai c?a con du?ng chính danh cho phim Vi?t Nam di vào r?p M?.”

Hàm Tr?n t?ng là d?o di?n phim “Vu?t Sóng” (Journey from the Fall) n?i ti?ng trong c?ng d?ng Vi?t Nam. Hon hai nam qua, phim này cung du?c gi?i h?c gi? b?n x? quan tâm d?c bi?t. H?i d?u nam 2008, h?c khu Anaheim dã chính th?c dua “Vu?t Sóng” vào h?c trình chính th?c c?a t?t c? các tru?ng tr?c thu?c.

Wave Releasing do ngu?i Vi?t s? h?u, g?m các nhà d?u tu g?c Vi?t t?i California, d? tính m?i các thân h?u d?n d? bu?i ra m?t phim “Cú và Chim Se S?” (Owl and the Sparrow) vào dêm Th? Tu 14 Tháng Giêng, 2009 s?p t?i dây. Ðây cung là m?t bu?i gây qu?, do cô Ng?c T?nh Nguy?n, First Vietnamese American Bank, giúp Wave Releasing t? ch?c t?i r?p Regal Cinema ? góc du?ng Brookhurst & Chapman.

S? ki?n công ty này b?t d?u phát hành phim, dánh d?u m?t c?t m?c phát tri?n m?i cho n?n ngh? thu?t c?a ngu?i Vi?t h?i ngo?i.

Theo Hàm Tr?n d? d?nh, “Dân Bi?u Tr?n Thái Van, di?n viên Ki?u Chinh, ca si Nhu Loan, và nhi?u nhân v?t n?i ti?ng khác trong c?ng d?ng Vi?t Nam cung s? có m?t trong d?p này.”

T? Th? Sáu 16 Tháng Giêng, 2009 tr? di, “Cú và Chim Se S?” s? chi?u liên t?c t?i các r?p M?.

? San Jose, “Cú và Chim Se S?” s? có m?t t? 23 Tháng Giêng, 2009.

Và k? t? lúc ?y, phim c?a ngu?i Vi?t s?n xu?t s? có du?ng tr?c ti?p di vào các h? th?ng r?p M?, hoàn toàn khác v?i b?i c?nh tru?c dó.

“Xua nay, sau khi s?n xu?t phim, các nhà làm phim ngu?i Vi?t mình ph?i t? trang tr?i vi?c mua r?p, thuê gi? chi?u phim, t? lo hoàn toàn t? d?u t?i cu?i,” Hàm Tr?n k?.

Nh? l?i “Dòng Máu Anh Hùng,” là b? phim dã s?, tình c?m khá công phu và hay, “v?y mà su?t 2 nam không vô r?p M? du?c, các nhà s?n xu?t t? xoay x?, không k? nhi?u l?n chi?u không thu ti?n. Sau dó phim này ph?i bán d?t vào tay nhà phát hành phim b?n x?,” Hàm Tr?n cho ví d?.

Nay, d?o di?n tr? này th?a nh?n, nhóm di?n ?nh tr? g?c Vi?t dã l?y c?m h?ng và nuong theo thành công c?a Vu?t Sóng mà quy?t tâm g?y d?ng giang son phát hành phim riêng cho ngu?i Vi?t trên d?t M?.

M?t ph?n lý do khác, theo Hàm Tr?n gi?i thích, “Ngoài s? xa l?, ngu?i M? không c?m nh?n du?c cái hay c?a phim do ngu?i Vi?t s?n xu?t cho khán gi? Vi?t, các công ty di?n ?nh b?n x? còn không tin phim Vi?t Nam s? thành công, nghia là có d? khán gi?, nên h? s? không m?n mòi vi?c phát hành phim do ngu?i Vi?t d?ng.”

Giám d?c phát tri?n doanh v? Wave Releasing kh?ng d?nh, “Công ty s? nh?m vào gi?i thu?ng ngo?n di?n ?nh g?c Vi?t.”

Theo s? li?u khán gi? mà công ty phát hành phim nghiên c?u, thu th?p, có g?n n?a tri?u cu dân g?c Vi?t t?i ba vùng trong s? mu?i khu v?c mi?n Tây Hoa K? dông dân Vi?t Nam, là Los Angeles-Riverside-Orange County ? Nam California, San Francisco-Oakland-San Jose ? B?c California, và Seattle-Tacoma-Bremerton ? ti?u bang Washington.

Còn ? mi?n Ðông nu?c M?, ch? n?i vùng Washington D.C. và Boston trong s? tám khu v?c dông ngu?i Vi?t, dã có hon 70,000 d?ng huong. Ngoài ra, t?ng c?ng các thành ph? t?p trung dông dân Vi?t ? vùng Trung-Tây và phía Nam, bao g?m c? Houston, có không du?i m?t ph?n tu tri?u ngu?i Vi?t Nam.

Th? tru?ng di?n ?nh g?c Vi?t, hóa ra, khá mênh mông. Nhung trong tuong lai g?n, Wave Releasing s? di nh?ng bu?c kh?i th?y ? nh?ng th? tru?ng quen thu?c và g?n gui, m?t th?i gian tru?c khi ti?n xa hon.

Theo Stephane Gauger d? tính, “Ngoài Nam California, Wave Releasing cung s? phát hành phim ? San Jose. Tru?c m?t có th? bán du?c 10,000 vé ? vùng thung lung hoa vàng.”

Và nhu v?y, bên c?nh các nhà d?u tu , Stephane Gauger cho bi?t anh và Hàm Tr?n cùng di?u hành nhóm, nh?n th?y khó khan tru?c m?t không ph?i là th? tru?ng mà là ngu?n tài chánh d? phát tri?n nhanh và r?ng nhu ý nguy?n lâu dài c?a Wave Releasing.

Anh cho bi?t, giai do?n ban d?u c?a công ty kho?ng ba tháng, d?u tu d? d? phát hành phim kh?p nam thành ph? l?n có dông khán gi? Vi?t Nam. Sau dó s? b? thêm ti?n, chi?u phim nhi?u thành ph? khác. Stephane Gauger nói, “Tru?c m?t, s? chi?u cho các nhà d?u tu duy?t, sau ba tháng, h? s? duy?t chi ti?n chi?u thêm và d?u tu phát tri?n th? tru?ng.”

Tru?c khi d? phóng u?c mo phát tri?n n?n ngh? thu?t c?ng d?ng Vi?t Nam, Wave Releasing - g?m toàn nh?ng ngu?i có tay ngh? trong ngành di?n ?nh - dã nghiên c?u nhi?u tru?ng h?p và khuynh hu?ng su?t l?ch s? di?n ?nh M?.

“Nhu phim 'Do the Right Thing,' khi kh?i chi?u, ít ngu?i M? den di coi,” Hàm Tr?n k?, “Sau khi phim chi?u thành công, nhi?u ngu?i M? den ?ng h?. Và k? t? dó, nhi?u di?n viên và nhà s?n xu?t M? g?c Phi dã có ch? d?ng trong n?n di?n ?nh Hoa K?.”

Quay tr? l?i n?n di?n ?nh c?a ngu?i Vi?t h?i ngo?i, Hàm Tr?n nói r?ng các gi?i c?a “Owl and the Sparrow” dã b?t d?u m? du?ng tiên phong cho nh?ng phim Vi?t Nam khác.

Trong s? 14 gi?i nh?t ho?c d?c bi?t kh?p nu?c M? và Âu Châu, “Cú và Chim Se S?” dã s?m d?t du?c nhi?u gi?i xu?t s?c t?i các d?i h?i di?n ?nh nhu: Los Angeles Film Festival, Heartland Film Festival, Rotterdam Film Festival, San Francisco Intl. Asian American Film Festival, Asian Film Festival of Dallas, v.v...

Ð?o di?n Hàm Tr?n k?t lu?n: “N?u không so v?i m?t vài phim quá n?i b?t c?a M?, ngu?i Vi?t Nam làm phim hay không thua kém dân b?n x? là m?y. Chính vì v?y mà Wave Releasing mu?n có co h?i cho ngu?i Vi?t thu?ng th?c phim hay dúng kh?u v? Á Ðông.”

Ð? có m?t công ty phát hành phim lâu dài, dua phim Vi?t Nam vào th? tru?ng M? và phát tri?n n?n di?n ?nh h?i ngo?i, anh Stephane Gauger tâm s?, “Phim chi?u ra ph?i có l?i, d? d?u tu vào tuong lai, có thêm nhi?u phim hay.”

“Mu?n du?c nhu v?y, khán gi? Vi?t Nam, c?ng d?ng Vi?t Nam c?n ph?i h? tr?, giúp d? n?n ngh? thu?t c?a chính con em mình, b?ng cách không sao chép dia phim, không n?p phim t? Internet,” anh gi?i thích.

Khi “download” ho?c “copy” phim d? coi, theo giám d?c phát tri?n doanh v? c?a Wave Releasing, “Ðó cung chính là lúc khán gi? dã làm h?i n?n ngh? thu?t mà mình dang thu?ng th?c.”

V? ph?n nhà phát hành, Stephane Gauger cho bi?t, “Chúng tôi s? ph?i gi? k? dia phim, h?n ch? t?i da vi?c l?t phim ra kh?i lu?ng phát hành chính th?c.”

Ngoài d?o di?n Hàm Tr?n ph? trách ph?n phát tri?n th? tru?ng cho Wave Releasing, các thành viên tr? c?t c?a công ty phát hành phim là: Timothy Linh Bùi, t?ng giám d?c di?u hành, Stephane Gauger, giám d?c phát tri?n doanh v?, Nguyen “Wyn” Tran, giám d?c thuong m?i và phân ph?i, Kenneth Nguyen, giám d?c liên l?c b?o tr?. Bên c?nh các nhân v?t ch? ch?t, Wave Releasing còn có ngu?i c? v?n di?u ph?i r?p là Andy Gruenberg. (T.Ð.)