Hình bên: Ngu?i th? dang son m?t c?a s?. Tình tr?ng xây c?t l?u x?y ra r?t ph? bi?n t?i Vi?t Nam mi?n là bi?t cách “chung chi” dù là m?t tòa nhà cao t?ng d?n m?t can nhà mà b? ngang ch? có 2 mét. (Hình: Hoàng Ðình Nam/AFP/Getty Images)

*Ch? k? cô th?, không ch?u chi là thi?t

SÀI GÒN 23-5 - M?t tòa nhà d? s? dùng làm ti?c cu?i cho c? ngàn ngu?i dã du?c xây d?ng không phép b? phanh phui trên báo. Không sao, nh? có th?n th? (B? Ch? Huy Quân Khu) nên “ch? d?u tu” dã “di?u ch?nh gi?y phép” mà không b? r?c r?i hay cu?ng ch? d?p b?. Nhung m?t ngu?i dân ch? s?a nhà có m?t chút mà không xin phép là l?p t?c b? d?a “cu?ng ch?” n?u không bi?t tìm “cò” d? dàn x?p.

H?i nam ngoái, báo chí Vi?t Nam nêu ra hàng lo?t nh?ng công trình d? s? ? Hà N?i dã xây d?ng “không phép” ho?c sai v?i thi?t k? v? trên d? án. Ch? d?u tu ch? xin xây có 7 t?ng nhung khi hoàn t?t l?i thành 15 t?ng.

Du lu?n r? lên m?t h?i r?i dâu l?i vào d?y, êm nhu m?t nu?c h? thu. Báo chí trong nu?c cung t?ng ti?t l? quá n?a các công trình xây d?ng ? Vi?t Nam là xây c?t “không phép”. Chuy?n này ch? có th? x?y ra n?u viên ch?c d?a phuong d? m?i ngành du?c h?i l? d?y d?.

Bài ký s? du?i dây c?a t? Ti?n Phong k? m?t ít s? ki?n dang di?n ra ? Sài Gòn cho th?y mu?n xây c?t “không phép” ch? c?n chung chi qua “cò” là xong ngay.

Ti?n Phong ngày 23 Tháng Nam 2008: “Sài Gòn là m?t trong nh?ng d?a phuong di d?u trong công tác ch?n ch?nh, tang cu?ng qu?n lý nhà nu?c trong linh v?c xây d?ng, nhung các khu dô th? ‘l?u’ ? vùng ven v?n m?c lên nhu n?m.”

Có ngu?i quá b?c xúc dã ph?n ?ng và b? côn d? chém gây thuong tích. Ai dã b?t dèn xanh và “ti?p tay” cho th?c tr?ng này?

Ch? “x?” ngu?i “thân cô th? cô”?

Theo nh?n d?nh c?a s? xây d?ng, phu?ng Tân Chánh Hi?p, qu?n 12 là m?t trong nh?ng d?a bàn “nóng” v?i hàng tram can nhà m?c lên không phép. Tuy nhiên, nói nhu v?y không có nghia ngu?i dân mu?n xây là du?c.

Ông N. ? t? 58A, khu ph? 4, phu?ng Tân Chánh Hi?p b?c xúc cho bi?t, can nhà ông xây d?ng không có gi?y phép dã b? ?y ban nhân dân phu?ng l?p biên b?n ngay t? lúc xây móng nên gia dình ông ch? d?ng vài cây xà g? s?t.

Và, ch? sau dó 5 gi? d?ng h?, chính quy?n d?a phuong l?i ti?p t?c l?p biên b?n và ra quy?t d?nh cu?ng ch?.

M?t tru?ng h?p khác là anh L. ? t? 58A khu ph? 4, phu?ng Tân Chánh Hi?p. Gi?a Tháng Mu?i Hai 2007, th?y nhà hàng xóm g?n dó kh?i công xây d?ng nhà v?i di?n tích kho?ng 20m2 n?i li?n v?i can nhà cu mà không b? h? h?n gì, mu?n “an theo”, anh L. bèn kêu th? t?i dào móng xây can nhà trên mi?ng d?t mua gi?y tay.

Ngay l?p t?c, nhân viên t? tr?t t? dô th? phu?ng d?n l?p biên b?n dình ch? xây d?ng và ph?i n?p ph?t vi ph?m 200 nghìn d?ng.

Trong khi dó, can nhà kia v?n du?c xây d?ng bình thu?ng (có ghi hình). H?i chuy?n thì ch? nhà này cho bi?t do ngu?i nhà quen v?i bên tr?t t? dô th? nên... không b? gì.

Không ch? tru?ng h?p trên, hàng ch?c can nhà xây trái phép cùng th?i di?m v?i anh L. v?n không b? x? lý. Chính tình tr?ng xây d?ng trái phép và s? “phân bi?t d?i x?” dã khi?n nhi?u ngu?i dân d?a phuong vô cùng b?c xúc. Nhi?u ngu?i tình nguy?n d?n chúng tôi di và ch? tu?ng t?n t?ng tru?ng h?p.

M?t ngu?i dân quá b?c t?c th?m chí dã b? ti?n túi t? thuê th? ch?p ?nh t?ng can nhà xây trái phép mà ông bi?t r?i dánh s?, v? so d?. Ð?n nay, ngu?i dân này dã suu t?p và cung c?p cho chúng tôi g?n 100 t?m ?nh.

Xây nhà l?n, nhà bé ph?i nh? “cò” m?i xong!

S?m vai ngu?i san lùng d?t c?t nhà... trái phép, chúng tôi du?c m?t cò d?t t? gi?i thi?u tên Phu?c dua d?n nhi?u ngõ h?m trong các khu ph? 3, 4 c?a phu?ng Tân Chánh Hi?p và ch? cho xem hàng ch?c can nhà v?a “du?c” xây không phép qua bàn tay d?o di?n c?a Phu?c.

Gi? b?n d? quy ho?ch, chúng tôi tá h?a khi th?y có nhi?u can ngang nhiên m?c trong khu quy ho?ch làm công viên cây xanh.

Th?y chúng tôi tròn xoe m?t ng?c nhiên, Phu?c cu?i kh?y: “Xây nhà không phép trên d?t quy ho?ch, dang tranh ch?p, chua chuy?n m?c dích s? d?ng, to hay bé... n?u nh? d?n t?i em thì d? nhu tr? bàn tay”.

Chúng tôi không th? không tin b?i nh?ng can nhà mà Phu?c ch? có nh?ng can nhà b? ngang kho?ng 2m, có can xây d? s? nhu m?t bi?t th?.

Ðon c? nhu quán cà phê vu?n m?i khai truong ? ngay phía sau ?y Ban Nhân Dân phu?ng Tân Chánh Hi?p có di?n tích hon 1,000m2. Theo l?i cò Phu?c thì quán cà phê này du?c xây d?ng trên d?t nông nghi?p và tru?c kia v?n là chu?ng bò c?a m?t ngu?i dân d?a phuong.

Phu?c b?t mí: “Ð? h?p th?c hóa, tôi làm th? t?c xin phép xây tu?ng bao. Xây tu?ng xong tôi l?i cho th? xây ti?p 2 can nhà bên trong và cho thi?t k? c?u k? d? làm quán cà phê vu?n. Tôi lo gi?y phép xây tu?ng bao m?t 4 tri?u d?ng, khi xây hai can nhà bên trong m?t thêm vài tri?u d?ng n?a...”

Theo xác nh?n c?a ông Nguy?n Thi?n Vinh - t? tru?ng t? tr?t t? dô th? phu?ng Tân Chánh Hi?p thì dúng là quán cà phê này ch? xin phép xây tu?ng bao. Hai can nhà bên trong ch? quán t? c?i t?o t? chu?ng bò cu và không b? co quan ch?c nang l?p biên b?n x? lý.

T?i m?t khu vu?n mai thu?c khu ph? 3 có m?t can nhà b? ngang kho?ng 2m, màu son còn m?i. Ông Nguy?n Thi?n Vinh kh?ng d?nh can nhà trên không du?c c?p phép vì không d? chu?n (theo quy d?nh, chi?u ngang ph?i trên 3.3m m?i du?c c?p phép) còn ch? nhà xây “l?u” t? bao gi? thì phu?ng không bi?t.

G?n b?nh vi?n qu?n 12 có m?t can nhà b? th? nhu m?t bi?t th? chi?m g?n h?t m?t du?ng d? phòng. Theo ông Nguy?n Minh Tàu - ch? t?ch h?i d?ng nhân dân phu?ng thì ch? nhà xây d?ng trong l? gi?i con du?ng vì dã có công... hi?n d?t m? du?ng!

“N?u không nh? t?i tôi thì ông anh c? th? xây nhà di, d?m b?o làm bu?i sáng, bu?i trua s? b? l?p biên b?n x? lý ngay. Tui dâu ‘an h?t’ du?c mu?i m?y tri?u c?a ông mà ph?i chi cho ngu?i này, ngu?i n? m?i yên. M?y ?ng an com còn t?i tôi thì ch? ki?m chút cháo thôi” - cò Phu?c bày t?.