Xây dựng nền tảng thiện

Xây dựng nền tảng thiện Làng Hombrechtikon ở phía Ðông Nam thành phố Zurich, có khoảng ba ngàn dân, trong đó nhiều người là di dân đời thứ nhất. Có hai gia đình người Việt Nam, có người từ Tiệp, từ Macedoine tới, cùng người Trung Hoa, Bangladesh, Ấn Ðộ, vân vân.
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Lao động và lạm phát Giới công nhân thợ thuyền ở Việt Nam đã đình công liên tiếp từ mấy năm qua, từ khi tỷ lệ lạm phát còn ở mức chịu đựng được, khoảng 6%, 7%. Nhưng hiện nay nhà nước cộng sản đã thú nhận tỷ lệ lạm phát lên tới 19% trong Tháng Hai 2008, người lao động nằm trong số người dân bị “đánh” đau nhất. Nhờ Tổ Quốc thu tiền? Khi các ông lớn ngồi bàn nhau “quyết sách” cứu vãn nền kinh tế mà họ lại phải khấn vái đến “Tổ Quốc” thì chúng ta thấy ngay có cái gì không ổn. Vì Tổ Quốc thường không lo những vụ đó. Giá gói xôi hay giá lít xăng tăng vọt lên, không thể khấn khứa Tổ Quốc mà giá xuống! Xe đò ngưng chạy, ngân hàng hết tiền hay là xí nghiệp đóng cửa, cũng không thể nài nỉ xin Tổ Quốc giúp gì được! Ðảng lúng túng chống lạm phát Một bạn đọc mới viết thư than phiền mục này “duy ý chí, không khách quan” khi bàn về nạn lạm phát ở Việt Nam ảnh hưởng tới đời sống người lao động ra sao. Vị độc giả hỏi, “chắc ông hiểu rõ thế nào là chu kỳ tăng trưởng và suy thoái của kinh tế?” Ý nói, lạm phát xẩy ra ở Việt Nam là chuyện tự nhiên trong một chu kỳ kinh tế, không nên đổ lỗi cho đảng Cộng Sản. Nhà nước hèn, dân phải can đảm Ngày 29 Tháng Tư tới, khi ngọn đuốc Thế Vận Olympic qua thành phố Sài Gòn, giới trẻ Việt Nam sẽ không để cho tòa Tổng Lãnh Sự Trung Quốc được yên. Mối hận Hoàng Sa chưa nguôi, các thanh niên sẽ nhân dịp này trình bày tội Bắc Kinh xâm chiếm các hòn đảo của nước ta trước ống kính của các đài truyền hình quốc tế. Ơn đức của Ðức Đạt Lai Lạt Ma Trong mấy tuần qua, thế giới nhìn về Ðức Ðạt Lai Lạt Ma, vị lãnh đạo tinh thần của người Tây Tạng. Trong lúc chính quyền Cộng Sản Bắc Kinh dùng những lời lẽ thậm tệ vu cáo và buộc tội ngài, trong lúc đồng bào của ngài còn bị đàn áp, ngài vẫn giữ đức từ bi vô úy vững như núi đá. Nhiều người cảm thấy chịu ơn con người hiện thân của từ bi và trí tuệ này. Ngài giúp chúng ta giữ vững niềm tin ở điều thiện. Loài người đáng sống hạnh phúc. Vì cái thiện sẽ chinh phục được cái ác, thành thật mạnh hơn dối trá, đạo đức sẽ thắng bạo lực. Cộng Sản Bắc Kinh rớt mặt nạ Cuối tháng trước, một chủ tiệm ở thành phố Sheffield, Anh Quốc treo một lá cờ Tây Tạng trong tủ kính cửa hàng, sau khi coi những hình ảnh tăng sĩ và người dân Tây Tạng bị công an, lính tráng Trung Quốc đàn áp. Ông chỉ muốn bày tỏ thiện cảm với một dân tộc nhỏ ở Á Châu đang bị đe dọa diệt chủng. Có hai thanh niên người Trung Hoa đến cửa tiệm lớn tiếng yêu cầu ông bỏ lá cờ đi, nhưng ông từ chối. Ðêm hôm đó, có người ném đá vào cửa hàng bán giường tủ này, tủ kính bị bể. Bao giờ thế giới hết dầu lửa? Giá xăng ở Mỹ đang lên trong khi Mùa Hè sắp tới, dân Mỹ sẽ lái xe nhiều hơn. Trên thị trường thế giới, giá dầu thô đã tăng gần một phần ba trong ba tháng đầu năm 2008; có lúc leo lên tới 115 đô la một thùng, mức cao kỷ lục. Nếu giá dầu cứ lên cao như thế, kinh tế toàn cầu sẽ bị ngưng trệ. Sài Gòn, 29 Tháng Tư Mươi ngày nữa là chúng ta biết dân Sài Gòn sẽ làm được gì không, khi ngọn đuốc thế vận đi qua thành phố ngày 29 Tháng Tư. Tin trên các mạng lưới cho thấy lòng người rất nôn nóng. Nguyễn Tấn Dũng chống biểu tình Chỉ có vài chục ngàn người ở thành phố Salt Lake, tiểu bang Utah. Nhưng cộng đồng người Việt tại đây cũng đứng chung với các nhóm người Miến Ðiện, Tây Tạng, Sudan và các môn đồ Pháp Luân Công tổ chức một cuộc biểu tình đón “Ngọn Ðuốc Nhân Quyền” tới tiểu bang Utah trong ngày Chúa Nhật 20 Tháng Tư vừa qua. Đảng Dân Chủ sẽ còn phân vân Hai nghị sĩ Hillary Clinton và Barack Obama sẽ còn vất vả chạy đua trong 6 tuần lễ nữa, qua những cuộc bầu sơ bộ ở 6 tiểu bang và 3 lãnh thổ nữa. Ngay sau khi nghe kết quả ở Pennsylvania, cả hai ứng cử viên đảng Dân Chủ còn mệt ngoài đã vội vã bay đi Indiana lo tranh giành hơn 80 đại biểu có quyền bỏ phiếu ở đại hội đảng vào Tháng Tám. 1975: Những gì thay đổi? Mỗi năm sắp đến ngày 30 Tháng Tư, nhiều người Việt Nam lại tự hỏi ngày lịch sử đó có ý nghĩa thế nào. Năm 1975, các lãnh tụ Cộng Sản vào Nam ăn mừng tuyên bố rằng đó là ngày “chiến thắng” của nhân dân Việt Nam. Sự thật ra sao? 1975: Những gì thay đổi? Mỗi năm sắp đến ngày 30 Tháng Tư, nhiều người Việt Nam lại tự hỏi ngày lịch sử đó có ý nghĩa thế nào. Năm 1975, các lãnh tụ Cộng Sản vào Nam ăn mừng tuyên bố rằng đó là ngày “chiến thắng” của nhân dân Việt Nam. Sự thật ra sao? Nhớ Bình Ngô Ðại Cáo Nhờ phương tiện Internet, ngày hôm qua người Việt ở khắp thế giới đã nhận được những hình ảnh những đồng bào biểu tình ở khu Chợ Ðồng Xuân, Hà Nội trước khi bảy người bị công an bắt về bót. Thông cảm với người Trung Quốc Ðầu thập niên 1980, hàng vạn sinh viên người Trung Hoa sang du học ở Mỹ và Canada. Tôi gặp anh Hà Vân Khoa khi anh được nhận vào chương trình Ph.D. ở Ðại Học McGill, Montréal. Trên 30 tuổi, cha mẹ anh từng bị đầy ải thời Cách Mạng Văn Hóa, Khoa phải bỏ học từ khi lên mười để đi làm ruộng. Ðặng Tiểu Bình thay đổi, Khoa tự học để được nhận vào đại học, anh học tiếng Anh qua đài BBC. Khoa thông minh, có tư cách hòa nhã, chững chạc, tinh thần cởi mở, thân thiện. Nhưng anh biết rất ít về lịch sử và văn hóa của chính nước Trung Hoa. Mối ám ảnh về mầu da Chỉ cần gây cho dư luận chú ý đến những cảnh Mục Sư Wright tuyên bố những câu nẩy lửa “chống Mỹ” là sẽ khích động được rất nhiều cử tri da trắng. Hiện nay còn khoảng 300 đại biểu đương nhiên được tham dự đại hội đảng Dân Chủ chưa quyết định sẽ chọn ai, nhưng nếu lo lắng về vấn đề này thì họ sẽ ngần ngại hơn khi chọn Nghị Sĩ Barack Obama. Không ai muốn đem mầu da vào cuộc tranh cử, nhưng rất khó gạt vấn đề đó ra khỏi đầu óc mọi người! Giải thoát khỏi cái đói Ðầu thập niên 1980, tôi tham dự một nhóm công dân người Canada tranh đấu cho nhân quyền, họ đang vận động chính phủ Canada can thiệp đòi Cộng Sản trả tự do cho nhà văn Doãn Quốc Sĩ ở Việt Nam. Tôi đã kể chuyện về Doãn Quốc Sĩ cho những bạn trẻ này nghe, về con người, về các sáng tác của ông. Làm Mẹ Nhiều người ví đất nước quê hương với mẹ. Nhưng ví như vậy là chưa thấy đúng giá trị của các bà mẹ. Người ta có thể hờn dỗi với quê hương, có người oán giận quê hương suốt đời, có người từ bỏ đi luôn không thương tiếc. Nhưng không mấy ai oán giận mẹ đến như vậy. Thực phẩm lên giá nhưng không thiếu Tuần trước ở Kabul, thủ đô Afghanistan có vụ cướp kho lương thực, giống như một vụ đánh cướp ngân hàng. Quân gian dùng súng ống, xe cộ, cướp được thức ăn rồi tẩu tán mất tích. Những vết nứt trong đảng Dân Chủ Bà Hillary Clinton và ông Barack Obama đang đua nhau coi ai chứng tỏ tinh thần đoàn kết cao hơn. Hai người đã đồng ý cùng đi vận động gây quỹ tranh cử tổng thống cho đảng Dân Chủ, ai trở thành ứng cử viên sẽ được dùng. Có phải là hai nghị sĩ đã thay đổi thái độ, bỗng trở nên thân thiện với nhau hay không? Chế độ đang rạn nứt Bắt tham nhũng là một hiện tượng lạ trong chế độ cộng sản. Ðó là những triệu chứng cho thấy trong đám lãnh tụ cao cấp của đảng có những xung khắc lớn, đến mức không thể hòa giải được. Cuộc tranh cử hòa nhã hơn Bà Hillary Clinton thắng lớn ở Kentucky, nhưng ông Obama được ở Oregon. Bây giờ ông này hơn bà nọ gần hai trăm phiếu đại biểu, vượt lên rất khó. Nhưng trong những ngày cuối cùng của cuộc tranh cử sơ bộ gay go hiếm có này, các ứng cử viên tổng thống đang giành nhau để thiên hạ coi ai là người tử tế hơn. Ðảng cướp ruộng đất Dân Việt Nam đang lo thóc gạo lên giá. Nhưng trong lúc đó thì chính các tờ báo điện tử của đảng Cộng Sản Việt Nam ngày hôm qua mới loan tin có hàng ngàn nông dân ở tỉnh Thái Bình đang bỏ ruộng! Người thì bỏ ruộng hoang không cầy cấy nữa, người thì trả lại ruộng đất cho hợp tác xã, vì “làm quần quật, mỗi ngày cũng chưa đủ tiền đong một bơ gạo.” Dân Việt Nam phải đòi lại ruộng đất Một độc giả từ trong nước email góp ý kiến với bài viết ngày hôm qua trong mục này, nhân trong đó nói về dự án sửa đổi Luật Ðất Ðai ở Việt Nam. Ông (hay bà) độc giả mắng rằng: “Các ông ở ngoài vớ vẩn, chả biết cóc gì cả. Các bác trong Ðảng sẽ đ... bao giờ sửa xong cái Luật Ðất Ðai đâu! Sửa để làm cái... gì chứ? Cứ để nó lung tung xèng như bây giờ thì các bác ấy có cơ hội tha hồ chấm mút, chia chác với nhau. Khó cai bệnh ghiền dầu lửa Ngày hôm qua, giá dầu thô giảm xuống dưới 129 đô la một thùng, thị trường chứng khoán có vẻ bớt lo cho nên tăng giá chút đỉnh. Lâu nay, mọi người vẫn lo ngại là nếu giá dầu cứ tiếp tục lên thì dân Mỹ sẽ bớt tiền tiêu thụ, vì phải dành tiền đổ xăng đi chơi trong Mùa Hè. Ai cũng biết, tiền tiêu thụ của dân chúng đóng góp hơn 2 phần ba vào hoạt động kinh tế ở Mỹ. Sau khi Nguyễn Tấn Dũng đổ Lạm phát ở Việt Nam đã lên tới trên 25%, tức là giá sinh hoạt tăng một phần tư trong vòng 12 tháng. Giá gạo còn lên mạnh hơn nữa, tăng 68% một năm. Ðối với dân nghèo, những gia đình phải dùng hơn nửa tiền thu nhập để đong gạo, thì họ đang chịu cảnh giá sinh hoạt tăng gấp rưỡi hoặc cao hơn. Ở những quốc gia bình thường, trước thảm cảnh kinh tế đó chính phủ sẽ phải từ chức hoặc bị lật đổ. Phải thay đổi cơ cấu Sau khi đọc tin tức về kinh tế Việt Nam đang tuột dốc, một người bạn kể câu chuyện tiếu lâm đang được người Hà Nội truyền tụng. Kể rằng trong bệnh viện Việt Ðức có một người muốn thay toàn thể não bộ để cải lão hoàn đồng. Bác sĩ giới thiệu bộ óc của một nhà khoa học lẫy lừng mới qua đời. Cả nhà bệnh nhân chê vì trông bộ não đã cũ vàng, các nếp gấp méo mó hết, không biết xài được bao lâu. Chắc vì lúc còn sống nhà khoa học suy nghĩ nhiều quá. Vi mô làm hại vĩ mô Trong bài báo cáo ông Nguyễn Tấn Dũng đọc trước quốc hội ở Hà Nội cuối tuần vừa qua, ông nhấn mạnh đến việc “ổn định kinh tế vĩ mô.” Ông cho biết “việc thực hiện chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 8,5% đến 9% là không hiện thực” (nghĩa là không thể thực hiện được) cho nên phải “điều chỉnh” xuống 7%. Ba chữ GDP được dùng trong bài diễn văn mà không cần giải thích ra tiếng Việt (chúng ta thường gọi là Tổng Sản Lượng Nội Ðịa) chứng tỏ người Việt Nam bây giờ đã quen với các thuật ngữ kinh tế quốc tế lắm rồi. Tranh cử, và hậu tranh cử Ngày hôm qua một cuộc tranh cử kết thúc và một cuộc tranh cử bắt đầu. Kết thúc là cuộc vận động tranh cử một số chức vụ ở Quận Cam, hai người Việt đã thắng cử vẻ vang là ông Chánh Án Nguyễn Trọng Nho và cô Giám Sát Janet Nguyễn. Trên bình diện toàn quốc, thì cuộc tranh cử gay go giữa hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa giành chức vị tổng thống Hoa Kỳ ngày hôm qua mới thực sự bắt đầu, giữa hai người chắc sẽ được hai đảng đưa ra tranh cử năm nay, các Nghị Sĩ John McCain và Barack Obama. Tại sao Obama thắng Clinton? Cả thế giới thích thú theo dõi cuộc tranh cử tổng thống Mỹ năm nay. Một màn mới kết thúc, nhiều người thắc mắc tại sao Nghị Sĩ Barack Obama qua mặt Nghị Sĩ Hillary Clinton trong cuộc tuyển chọn nội bộ của đảng Dân Chủ, mặc dù sáu tháng trước đây bà Clinton được coi như nắm chắc phần thắng. Tìm hiểu sự kiện đó, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn chế độ dân chủ ở nước này trong thực tế vận hành phức tạp như thế nào. Di sản của lịch sử Sáng hôm qua, khi cầu thủ Villa thuộc đội Tây Ban Nha đá cú đầu tiên thủng lưới đội Nga, khán giả coi trực tiếp trận đấu cùng ồ lên cổ võ, cũng như mọi cú làm bàn khác. Nhưng giữa những tiếng cười, tiếng la cổ võ Villa, có người tỏ ra thiên vị rõ rệt. Một ông bạn thở ra khoan khoái, “Nga Xô thua là đúng rồi!” Obama tổ chức họp mặt với tất cả cựu Tổng Thống Mỹ Tổng thống tân cử Barack Obama hôm 7 Tháng Một đã ca ngợi cuộc họp mặt hiếm hoi tại Phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc của tất các các cựu và đương kim tổng thống Hoa Kỳ là một biến cố đặc biệt, và nhân dịp này đã cảm ơn đương kim Tổng Thống George W.Bush, đã tổ chức cuộc họp mặt này. Obama tổ chức họp mặt với tất cả cựu Tổng Thống Mỹ Tổng thống tân cử Barack Obama hôm 7 Tháng Một đã ca ngợi cuộc họp mặt hiếm hoi tại Phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc của tất các các cựu và đương kim tổng thống Hoa Kỳ là một biến cố đặc biệt, và nhân dịp này đã cảm ơn đương kim Tổng Thống George W.Bush, đã tổ chức cuộc họp mặt này. Ngân sách 2009 có thể hụt tới 1,200 tỉ Theo những con số bi quan vừa được Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) công bố, mức thiếu hụt trong ngân sách liên bang sẽ lên tới một con số chưa từng thấy là 1,200 tỉ Mỹ kim cho tài khóa 2009. CSVN nói một đàng làm một nẻo Công bố cắt giảm chi tiêu hàng ngàn tỉ đồng, nhất là trong lãnh vực đầu tư, nhưng sự thật, không những không cắt giảm mà ngân sách tăng chi hơn trước. Điểm phim: The Curious Case of Benjamin Button “The Curious Case of Benjamin Button” là cuốn phim quái lạ phản khoa học, dựa theo tiểu thuyết của F. Scott Fritzgerald, xuất bản năm 1920, nói về một nhân vật khi chào đời là một ông già 80 tuổi và trẻ dần cho đến lúc chết là một bé sơ sanh. Ðây là giả thuyết của tác giả kể về trường hợp rất bất thường của Benjamin Button. Thơ: Ngày trắng lạnh Tranh chấp về người thay thế ông Obama ở Thượng Viện có triển vọng giải quyết Giới chức đảng Dân Chủ ở Thượng Viện Hoa Kỳ đang tìm cách giải quyết cuộc đối đầu hiện nay vốn đã không cho phép ông Roland Burris, người được Thống Ðốc Rod Blagojevich của tiểu bang Illinois đề cử, ngồi vào ghế bỏ trống của Tổng Thống Tân Cử Barack Obama. Thi bằng lái? Những thành phố nào tỉ lệ rớt cao nhất Quận Cam? Mỗi đợt thi lấy bằng lái xe đều khác nhau. Mỗi địa điểm thi làm phát sinh những yêu cầu khác nhau vì bạn sẽ gặp những giám khảo khác nhau và lái trên những đoạn đường khác nhau. Đó là chưa kể những ấn tượng có trước của giảm khảo về những loại ứng viên họ thường gặp sẽ ảnh hưởng đến yêu cầu và cách đánh giá của họ. Thi bằng lái? Những thành phố nào tỉ lệ rớt cao nhất Quận Cam? Mỗi đợt thi lấy bằng lái xe đều khác nhau. Mỗi địa điểm thi làm phát sinh những yêu cầu khác nhau vì bạn sẽ gặp những giám khảo khác nhau và lái trên những đoạn đường khác nhau. Đó là chưa kể những ấn tượng có trước của giảm khảo về những loại ứng viên họ thường gặp sẽ ảnh hưởng đến yêu cầu và cách đánh giá của họ. In search of an Hermès belt Times are tough, but don’t tell that to the young people of Việt Nam. They covet the latest technology and the biggest brands. It’s Việt Nam’s new bourgeoisie. In search of an Hermès belt Times are tough, but don’t tell that to the young people of Việt Nam. They covet the latest technology and the biggest brands. It’s Việt Nam’s new bourgeoisie. Taking your driving test? Analysis shows some DMV offices in Orange County are tougher than others. What's Going On Tổ chức thú y quốc tế khuyến cáo đề cao cảnh giác với cúm gia cầm Tổ chức thú y quốc tế vừa lên tiếng trong một cuộc họp báo hôm Thứ Tư, nhắc nhở các quốc gia đừng nên lơi lỏng với công tác chống cúm gia cầm. Macy’s ngưng kinh doanh 11 cửa hàng Thứ Năm 8 tháng Giêng, Macy’s cho biết sẽ đóng cửa 11 cửa hàng ở 9 tiểu bang khác nhau, ảnh hưởng 960 nhân viên, và giảm dự đoán tài chính cho tam cá nguyệt thứ tư sau mùa bán lễ trì trệ nhất của Macy’s tính từ nhiều năm nay.	Ngô Nhân D?ng Làng Hombrechtikon ? phía Ðông Nam thành ph? Zurich, có kho?ng ba ngàn dân, trong dó nhi?u ngu?i là di dân d?i th? nh?t. Có hai gia dình ngu?i Vi?t Nam, có ngu?i t? Ti?p, t? Macedoine t?i, cùng ngu?i Trung Hoa, Bangladesh, ?n Ð?, vân vân. Nhu m?i thành ph? Th?y Si khác, du?ng sá r?t s?ch s? không m?t c?m rác. Ngay c? trên bãi d?t tr?ng c? Mùa Xuân dang m?c xum xuê cung không th?y ai v?t rác. Gi?a hai tòa cao ?c, trông gi?ng nh?ng ngôi nhà t?p th? ? kh?p Âu Châu, m?t du?ng muong có nu?c ch?y du?i khe, nghe ti?ng nu?c ch?y c? tu?ng là c?ng thoát nu?c ph? th?i. Ð?n g?n nhìn xu?ng m?i th?y là m?t con su?i nh?, nu?c ch?y x?i x? ngày dêm, mà nu?c trong v?t. Tháng tru?c tôi d?n thành ph? du l?ch Moab ? ti?u bang Utah bên M?, bên c?nh khách s?n cung có m?t con su?i nu?c trong su?t nhu v?y; nhung lâu lâu l?i th?y trên m?t nu?c có m?t cái lon hay m?nh gi?y trôi lênh bênh. ? trong cái làng nh? ? Th?y Si này, du?i dòng su?i nh? tuy?t nhiên không th?y rác. C?nh tu?ng làm cho lòng du khách n?i lên m?t ni?m vui là m?t cái quán bên du?ng, góc du?ng Einwis và Ruti Strasse. Quán ch? là m?t cái qu?y g? dài, có che mái. Trên m?t qu?y bày nh?ng ch?u hoa dã uom s?n, cây dã n?y lá, m?m xanh và nh?ng n? hoa dang chúm chím, dúng th?i ti?t Tháng Nam. Hoa d? dó, bán cho nh?ng ngu?i dân làng mu?n trang trí ngôi nhà ho?c can “áp” (appartement) c?a h?. Nhung c?a hàng hoa này không th?y ai d?ng bán. Các ch?u hoa bán cùng m?t giá, và ? cu?i bàn có m?t cái h?p d?ng ti?n, trên có t?m b?ng vi?t, “Kasse” d? cho ngu?i mua bi?t ch? b? ti?n vào. Ði b? t?i m?t góc du?ng khác, l?i th?y m?t cái qu?y bán trái cây gi?ng nhu v?y, cung theo l?i khách t? ch?n l?y hoa qu? và t? tr? ti?n, không ai trông coi c?a hàng h?t! Vài ch?c nam tru?c, tôi có m?y anh ch? h?c trò ngu?i Mã Lai Á, h? k? ? nu?c h? cung có nh?ng vùng ngu?i dân quê “bán trái cây” ? nh?ng quán bên du?ng theo l?i dó. Các sinh viên Mã Lai g?c Hoa này r?t hãnh di?n v? c?nh tu?ng dó, h?c dem khoe tôi nh?ng b?c hình rõ ràng! Nhung dó là m?t vùng thôn dã hi?n hòa Á Châu; tôi không ng? ? m?t làng n?m phía B?c h? Zurich, m?t làng r?t nhi?u di dân m?i t?i cu ng?, n?m gi?a m?t Âu Châu công nghi?p hóa t? m?y tram nam, cung có c?nh tu?ng nhu v?y? T?i sao con ngu?i có th? s?ng v?i nhau m?t cách luong h?o, tín c?n nhau m?t cách t? nhiên nhu th?? B?i vì h? dã quen s?ng nhu th? t? lâu r?i! T?i sao ngu?i dân trong nh?ng cu xá 5 t?ng l?u này không ai v?t rác ra du?ng, không cai v?t m?t cái tàn thu?c ngoài ph?? Cung t?i ngu?i ta dã s?ng quen nhu th? r?i. Ðó là nh?ng l?i gi?i thích gi?n d? c?a anh Hi?n, ngu?i b?n tôi m?i t?i ? làng Hombrechtikon du?c ba nam nay. Hi?n du?c công ty ? Canada c? sang làm vi?c ? dây, và anh b?t d?u quy?n luy?n n?p s?ng thu?n h?u ? ngôi làng này m?c dù anh ch? m?i dang h?c ti?ng Ð?c. Nhung th? tu?ng tu?ng, trong làng này có r?t nhi?u di dân m?i t?i, nhu bao thành ph? l?n kh?p Âu Châu dã dón ti?p di dân t? kh?p th? gi?i? T?i sao ? nh?ng noi khác ngu?i ta th?o lu?n sôi n?i “v?n d? di dân” v?i bao h?u qu? kinh t?, xã h?i; mà ? dây ngu?i ta s?ng anh lành nhu v?y? Có ph?i vì lu?t pháp ? Th?y Si nghiêm kh?c hon ? noi khác? Có ph?i vì kinh t? Th?y Si t?t, không ai b? th?t nghi?p, không ai ch?u c?nh nghèo nàn bên c?nh nh?ng ngu?i giàu có xa x?? Trong hai ngày d?u ? dây tôi chua trông th?y m?t ngu?i c?nh sát nào (cho t?i khi tôi b? g?n cái gi?y ph?t vì d?u xe sai ch? cung không g?p h?). Dân ? dây cung r?t nhi?u ngu?i lao d?ng, s?ng trong nh?ng appartement ch?t ch?i, h? di làm b?ng xe buýt, xe l?a; mà c?nh giàu nghèo chênh l?ch r?t cao vì nu?c Th?y Si xua nay v?n có nh?ng ngu?i giàu b?c nh?t th? gi?i. Cu?i cùng, v?n ch? có th? gi?i thích nhu Hi?n nói, là ? dây ngu?i dân dã s?ng quen theo l?i tr?ng k? lu?t, s?ch s?, luong thi?n, tín c?n nhu v?y t? nhi?u d?i. Các th? h? tru?c dã d?t n?n móng cho m?t xã h?i nhu th?, h? t?o nên m?t m?nh d?t màu cho các th? h? sau t?i gieo h?t. Nh?ng di dân cung gi?ng nhu cây quýt, tr?ng ? d?t nào có mùi v? ? dó. V? l?i, trong m?t cái làng nh? này, cu?i cùng m?i ngu?i ai cung bi?t nhau. N?u ông bà d? cho con cái x? rác ngoài du?ng thì cu?i cùng ai cung bi?t! Mà chính ông bà cung s? gi? tr?t t?, v? sinh, vì mình dã d?y con an ? có k? lu?t, mình s? ph?i gi? k? lu?t ch? n?u không thì làm sao d?y du?c? Dam nam tru?c dây tôi dã s?ng c? tháng ? m?t xóm ngo?i ô ngoài thành ph? Bangkock, và thán ph?c tính luong thi?n c?a ngu?i dân Thái ? dó. Nh?ng ch?u hoa phong lan treo tru?c c?a nhà ngày dêm, không s? m?t. Chúng tôi di ch? mua rau mu?ng, mua na, s?u riêng, không nói du?c ti?ng Thái nên ngu?i bán hàng tính giá th? nào thì tr? giá dó. M?y ngày sau m?t ch? ngu?i Thái di ch? cùng chúng tôi, ch? mua m? rau mu?ng hay trái mãn c?u, h? cung bán dúng giá nhu b?a tru?c chúng tôi ph?i tr?. Nh?ng ph? n? bán rau, trái, ông già ch? qu?y bán t?p hóa không vì th?y khách l? mà dòi giá d?t hon. Qu? là nh?ng con ngu?i luong thi?n. Dân x? nào cung v?y, ngu?i ta b?t chu?c cách an ? c?a nhau, con cháu b?t chu?c ông bà cha m?. Không có gi?ng dân nào b?n tính x?u hon hay t?t hon dân nào. ? nhi?u x?, m?i ngu?i cung có quan ni?m v? s?ch s?, v? sinh, hi?n lành, luong thi?n trong cu?c s?ng c?a mình, nhung h? thi?u m?t ý th?c t? nhiên v? “c?a chung,” v? tr?t t? s?ch s? chung, không th?y nhu c?u b?o v? m?t b?u khí d?o lý chung. Có nh?ng cô gái an m?c sang tr?ng ng?i an trong m?t quán an l?ch s? nhung c? t? nhiên nh? mi?ng xuong trong mi?ng xu?ng sàn nhà. Ngu?i l?ch s?, tao nhã hon thì v?t mi?ng xuong ra ngoài du?ng cho m?y con chó t?i tranh nhau. Ngu?i ng?i trong quán hay khách qua du?ng không ai th?y th? là chu?ng m?t. Có nh?ng ngu?i quét l? du?ng tru?c nhà mình r?t s?ch s?, nhung khi th?y ai v?t cái tàn thu?c, hay cái h?p gi?y tru?c c?a thì l?y chân dá mi?ng rác dó xu?ng m?t du?ng, cho bàn dân thiên h? cùng ch?u d?ng, ch? không lu?m lên b? thùng rác giúp cho c? thành ph? s?ch s?. Ngu?i ta ch? lo cho riêng mình, cho gia dình mình, không c?m th?y có trách nhi?m b?o v? v? d?p và n?p s?ng an hòa c?a xã h?i chung quanh. Nhi?u ngu?i than dân Vi?t Nam bây gi? dang thi?u ý th?c v? công ích, ? trong nu?c cung nhu trong nhi?u c?ng d?ng ? h?i ngo?i. Tru?c nam 1975 h?c sinh ? mi?n Nam du?c h?c môn công dân giáo d?c, v? sau này hình nhu dã b?. M?t di?u l?, là trong ch? d? c?ng s?n thu?ng d? cao t?p th?, nhung ngu?i dân ph?n l?n l?i không màng t?i công ích. Có l? ch? d? chính tr? chú tr?ng t?i hình th?c nhi?u quá, d? cao các báo cáo thành tích nhi?u quá, lâu ngày t?p cho m?i ngu?i l?i s?ng ch? chú tr?ng d?n b? ngoài, gi? d?i. S?ng luong thi?n, s?ch s?, ai cung bi?t là t?t. Nhung nhu c?u tru?c m?t, n?i thúc bách hàng ngày ch? là làm sao báo cáo t?t, không b? công an m?i lên “làm vi?c,” cho nên m?i ngu?i quên d?n n?i dung c?a tinh th?n d?o d?c mà ch? chú ý d?n hình th?c bên ngoài mi?n sao cho du?c yên thân. Ngu?i ta m?t thói quen t? h?i xem luong tâm mình b?o mình ph?i làm gì. Tiêu chu?n quan tr?ng nh?t là làm th? nào qua m?t du?c công an, không b? len làm vi?c! Nói nhu v?y, các b?n công an l?i than r?ng “Cái gì các ông cung d? l?i t?i c?ng s?n!”. Nhung tìm nguyên nhân ? dâu bây gi?? Khi chúng ta có m?t nhóm ngu?i hô hào di xây d?ng thiên du?ng nhung l?i quy?t tâm dùng b?t c? th? do?n tàn ác, b?t nhân, gian d?i nào d? chi?m l?y chính quy?n và b?o v? quy?n hành cung du?c, thì r?t khó xây d?ng di?u thi?n trong xã h?i. Tôi dã d?c nh?ng bài do H? Chí Minh vi?t v? “d?o d?c cách m?ng.” Cu?i cùng, bao gi? ông cung d?n dò cán b?, d?ng viên m?t di?u, là ph?i d?t ích l?i c?a d?ng c?ng s?n lên trên h?t. Ðó là d?o d?c m?i c?a ông. Ð?ng là cái gì? Ai d?nh nghia dâu là “Ích l?i c?a Ð?ng?”. Ông H? không nói, nhung h?u qu? là ngu?i ta ch? c?n h?c vâng l?i các lãnh t?. Tiêu chu?n d?o lý c?n thi?t nh?t là vâng l?i c?p trên. Không ai dám phê phán c?p trên. Tôn th? lãnh t? nhu th?n thánh, n?u lãnh t? có làm b?y thì t?t c? có b?n ph?n ph?i che gi?u! L?i t? ch?c nhu v?y phù h?p v?i các d?ng bí m?t ki?u mafia. Nhung không ph?i là cách xây d?ng m?t qu?c gia mu?n s?ng luong h?o. Gieo nhân nào thì g?t qu? dó. Khi con ngu?i du?c hu?n luy?n ch? bi?t vâng l?i, r?i trong b?ng lúc nào cung nom n?p lo s? b? công an bu?c t?i, thì h? s? d?n d?n b? qua nh?ng quy t?c d?o lý khác, và ch? c?n bi?t “s? là d?.” Nhà van Nguy?n Tuân dã thú nh?n nhu v?y. Bài h?c cho chúng ta, khi mu?n xây d?ng nu?c Vi?t Nam trong tuong lai, là ph?i xây d?ng m?t n?n t?ng d?o lý khác. Ngu?i ta không th? xây d?ng di?u thi?n b?ng nh?ng phuong ti?n ác. Mu?n d?t nu?c, d?ng bào t?p s?ng luong h?o, chúng ta ph?i xây d?ng nh?ng n?n t?ng luong thi?n ngay t? nh?ng bu?c d?u tiên. Có nh?ng d?u hi?u cho th?y th? h? nh?ng ngu?i tr? tranh d?u cho m?t nu?c Vi?t Nam t? do dân ch? dang b?t d?u xây d?ng nh?ng n?n t?ng dó. Coi nh?ng “trang nhà” trên m?ng lu?i ? Vi?t Nam, chúng ta th?y nhu v?y. Th? nh?t là h? không t?o nên nh?ng t? ch?c bí m?t ki?u mafia. H? không có ban ám sát, không c?n b? máy tuyên truy?n d? nói d?i! H? sinh ho?t công khai, Hoàng H?i thì ai cung bi?t là Hoàng H?i, T? Phong T?n xung d? tên tu?i, khai rõ lý l?ch mình dã làm công an. Nguy?n Xuân Nghia, Lê Th? Công Nhân, làm gì thì nói ra không s? hãi. N?u không bi?t t? ch?c d?u tranh bí m?t thì nh?ng ngu?i dân ch? này làm sao t?o du?c s?c m?nh? S?c m?nh c?a l?i s?ng dân ch? t? do là s? th?t. Cho nên phuong pháp t?t nh?t là minh b?ch, công khai. T?p H?p Thanh Niên Dân Ch? là m?t thí d? khác. Vào d?c t?p chí Phía Tru?c c?a h? (www.phiatruoc.net) chúng ta th?y m?i ngu?i, m?i ho?t d?ng du?c trình bày công khai. Anh Nguy?n Ti?n Trung ? Pháp công khai vi?t thu phê phán chính quy?n c?ng s?n, r?i công khai v? nu?c. Anh Trung b? b?t di lính, ch? Nguy?n Trang Nhung t? Nh?t v? công khai ho?t d?ng d? dóng vai lãnh d?o t?p th? thay cho anh Trung. Các b?n thanh niên trong nu?c, ngoài nu?c, n?u d?ng ý v?i “N?p Suy Nghi” c?a t?p th? thì c? vào trang nhà c?a h? mà liên l?c, dóng góp. N?p nghi m?i mà h? d? cao g?m nh?ng quy t?c nhu Bao Dung, Tôn Tr?ng S? Khác Bi?t, Ð?i Tho?i, D?n Thân. M?c tiêu h? tranh d?u là dòi h?i cho ngu?i Vi?t Nam du?c t? do b?u c?, tranh c?, trong nh?ng th? th?c b? phi?u công bình. Chính phuong pháp d?u tranh cho t? do dân ch? ph?i là phuong pháp l?y di?u thi?n làm n?n t?ng. Ðó là cách t?t nh?t d? xây d?ng xã h?i tuong lai.
Powered By Nguoi-Viet Online