Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Tư bản hay Xã hội? Quan trọng nhất là dân chủ
Từ năm 1989 không còn ai đặt câu hỏi nên lựa chọn Chủ Nghĩa Tư Bản hay Chủ Nghĩa Xã Hội nữa. Cho tới mấy tuần nay, vấn đề đó lại được gợi lên. Nhưng, chúng ta sẽ thấy, đó là một vấn đề giả, một vấn đề giả từ cả trăm năm trước đây.
- Nông Đức Mạnh cầu học Kim Chính Nhật
Ðảng Cộng Sản Trung Quốc đang họp Trung Ương Ðảng mà một đề tài quan trọng nhất là cho phép nông dân mua bán tự do “quyền sử dụng” ruộng đất. Dự án mới cho phép người dân được mua bán quyền sử dụng này giữa các cá nhân hoặc các công ty, đồng thời được phép cầm cố ruộng, đất để gây vốn làm ăn.
- Khủng hoảng tài chánh: McCain, Obama chưa nói hết
Nghị Sĩ John McCain tố cáo các nhà tư bản Wall Street tham lam gây ra cuộc khủng hoảng tín dụng khiến người dân Mỹ đóng thuế phải chi hàng ngàn tỷ đô la giải cứu. Nghị Sĩ Barack Obama thì coi chính sách đảng Cộng Hòa vẫn theo đuổi nới lỏng những luật lệ giám sát thị trường là nguyên nhân gây nên cảnh rối loạn hiện nay.
- Mơ Hồ
Nhiều người đã đề nghị đảng Cộng Sản Việt Nam nên đổi tên; tên gì cũng được nhưng bỏ hai chữ Cộng Sản đi. Cả các đảng viên cộng sản cũng nhiều người đã đề nghị đổi tên đảng, mỗi người đưa ra những lý do rất đáng chú ý. Nhưng hiện giờ có nhiều biến cố mới khiến cho việc đổi tên này càng có lý do chính đáng hơn. Ðó là do tình trạng thế giới đang trải qua một cuộc khủng hoảng tài chánh!
- Nhà báo trong bàn tay công an
Hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải đã bị tuyên án sau khi bị bắt về tội tiết lộ những bí mật trong cuộc điều tra vụ PMU18 của công an cộng sản. Anh Nguyễn Việt Chiến can đảm nhất định từ chối không nhận mình đã làm điều gì sai, cho nên bị 24 tháng tù, án tương đối nhẹ so với những “tội” mà công an tố cáo. Nguyễn Văn Hải cũng can đảm theo cách khác, cho nên đã nhận tội, “80 phần trăm những cáo buộc,” theo nhận xét của Luật Sư Lê Quốc Quân ở Hà Nội.
- Trung Quốc lại “cải cách ruộng đất”
Tuần trước trong mục này đã báo tin Trung Ương Ðảng Cộng Sản Trung Quốc họp, và họ bàn chuyện cho phép nông dân mua, bán, cầm thế ruộng đất mà trên giấy tờ họ chỉ có “quyền sử dụng,” còn quyền sở hữu vẫn thuộc tay nhà nước.
- San sẻ tài sản ở nước Mỹ
Nghị Sĩ Barack Obama nói, rồi Nghị Sĩ John McCain nhắc lại, hai chữ trong tiếng Anh “wealth spreading” đã được lập đi lập lại nhiều lần trong hơn một tuần lễ. Hai chữ này có thể dịch sang tiếng Việt là “đem trải rộng (spread) tài sản (wealth) ra,” hoặc “phân bố, san sẻ, chia sớt tài sản,” nếu muốn quá khích dịch là “san bằng tài sản!” Tùy theo ý người dịch muốn, nó có nghĩa tốt hay xấu. Ngày hôm qua, bà Thống Ðốc Sarah Palin đã gắn cho ông Obama nhãn hiệu một “wealth spreader,” người đem chia tài sản (của quý vị cử tri yêu quý, những người đóng thuế!)
- ChứcTrách
Trong đời sống kinh tế, chữ TÍN là căn bản. Mình gửi tiền vào ngân hàng vì tin sẽ không bị mất. Ngân hàng cho mình vay, gọi là “tín dụng,” vì tin luật pháp sẽ buộc mình phải trả. Nếu có những thân chủ không trả được nợ, ngân hàng phải tin rằng đó là một số nhỏ.
- Giành quyền kiểm soát Thượng Viện Mỹ
Năm nay dân Mỹ sẽ bầu lại 435 vị dân biểu Hạ Viện và 35 nghị sĩ ở Thượng Viện. Phòng Thương Mại Hoa Kỳ (U.S. Chamber of Commerce) đã bỏ ra 35 triệu Mỹ kim vận động giúp một số ứng cử viên nghị sĩ, phần lớn thuộc đảng Cộng Hòa, chỉ có một người thuộc đảng Dân Chủ.
- Tuần lễ chót
Trong một tuần lễ nữa, dân chúng Mỹ sẽ biết ai là vị tổng thống trong 4 năm tới. Hiện nhiều người vẫn còn thấy hồi hộp, kể cả hai ứng cử viên. Ai cũng tự hỏi: Không biết những cuộc nghiên cứu dư luận có đáng tin hay không?
- Nước cờ chót của Nghị sĩ McCain
Ai cũng công nhận: Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2008 có tính cách lịch sử. Lúc đầu năm còn chưa biết ứng cử viên đảng Dân Chủ sẽ là một phụ nữ hay một người da đen, cả hai đều là chuyện lạ. Một người Mỹ da đen là ứng cử viên tổng thống của một trong hai đảng lớn phải coi là một hiện tượng không ngờ. Nếu Nghị Sĩ Barack Obama đắc cử cả thế giới phải kinh ngạc.
- Ði Mát Cơ Va quên U Minh Hạ đói
Ở nước Mỹ này, khi kinh tế suy sụp thì ông tổng thống lo bị dân chán ghét (79%) và đảng của ông cũng bị vạ lây, đại biểu Quốc Hội lo mất ghế và ứng cử viên tổng thống chật vật khi tranh cử. Ở nước Việt Nam thì khác. Lạm phát lên 25% tới 30%, nông dân ở Cà Mau bữa rau bữa cháo. Nhưng đảng cầm quyền chỉ lo bỏ tù nhà báo nay, cất chức nhà báo khác, Quốc Hội họp gật lấy gật để. Ông thủ tướng thong dong sang Trung Quốc rồi ông quốc trưởng sang Nga với cả một phái đoàn rình rang.
- Nghị Sĩ John McCain thu hẹp khoảng cách
Cuộc nghiên cứu dư luận của công ty Pew Research công bố hai ngày trước khi dân đi bỏ phiếu cho thấy Nghị Sĩ John McCain đã thu hẹp khoảng cách với Nghị Sĩ Barack Obama, trong cuộc tranh cử làm vị tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ.
- Thử Thách Tổng Thống Tân Cử Obama
Ít khi một vị tổng thống tân cử chưa làm lễ tuyên thệ nhậm chức đã được hỏi ý kiến ngay về chuyện tiền bạc, chi tiêu của nhà nước. Nhưng đương kim Bộ Trưởng Tài Chánh Henry Paulson đã nói rồi. Ông sẽ tham khảo ý kiến của người sắp nắm vận mạng tài chánh về việc sử dụng khoảng 537 tỷ đô la, số tiền còn lại trong ngân sách 700 tỷ mà chính phủ George W. Bush được phép dùng để giải cứu hệ thống tài chánh và ngân hàng của Mỹ. Tổng thống tân cử sẽ phải chỉ định ngay một bộ tham mưu kinh tế, tài chánh để làm việc với chính quyền đương nhiệm, trước ngày 20 Tháng Giêng năm 2009.
- Nước Mỹ luôn thay đổi
Có những người nghi ngờ sức mạnh của thể chế dân chủ. Họ hãy coi kết quả cuộc bầu cử ngày 4 tháng 11 năm 2008 ở Mỹ, đó là câu trả lời cho họ hết nghi ngờ. Nghị Sĩ Barack Obama nói đại ý như vậy khi mở đầu bài diễn văn ông đọc sau khi Nghị Sĩ John McCain tuyên bố chịu thua và chúc mừng đối thủ, vị tổng thống tân cử.
- Việt Nam cần thay đổi hơn Mỹ
Ngày 4 tháng 11, 2008 nước Mỹ đã thay đổi. Không phải chỉ thay mầu da của người lãnh đạo. Cũng không phải chỉ thay một đảng cầm quyền bằng đảng đối lập. Có những thay đổi sâu xa hơn trong xã hội, trong tâm lý người dân trong mấy năm qua.
- Cấm đánh vợ sau 9 giờ tối
Nhà văn Toni Morrison mới xuất bản một tiểu thuyết mới, kể chuyện mấy phụ nữ sống hồi thế kỷ 17, khi những người Âu Châu đầu tiên sang định cư ở miền Ðông Bắc Hoa kỳ bây giờ. Họ mang “ánh sáng văn minh” tới “tân thế giới,” nhiều sử gia viết như thế.
- G-20 lo chữa nền tài chánh thế giới
Nhóm G-7 mới họp hội nghị gần hai tháng trước bàn việc cùng nhau cứu nguy nền tài chánh thế giới. Họ cố ý lờ không mời Nga tham dự để thành một hội nghị G-8; vì lúc đó Nga mới “chơi lẻ” trong vụ tấn công Georgia. Bây giờ cuộc khủng hoảng tài chánh không còn tính cấp bách nữa; nhưng nhu cầu phối hợp giữa các quốc gia để đối phó với các vấn đề ngắn hạn cũng như dài hạn vẫn còn nguyên.
- Phép lạ của tự do dân chủ
Sống lâu cũng có điều hay, khi được thấy những chuyện mà mình tưởng cả đời không bao giờ xảy ra. Bà Ann Nixon Cooper năm nay 106 tuổi. Bà mới đi bỏ phiếu, bầu cho ông Barack Obama, 47 tuổi. Suốt 100 năm qua, người phụ nữ da đen này không ngờ có ngày được thấy một người gốc Phi Châu được bầu làm tổng thống Mỹ. Bà nhớ lại, trong cuộc đời suốt 100 năm có lúc bà muốn đi bỏ phiếu cũng không được.
- Dân Chủ là cách sống ổn định
Các chế độ cộng sản thường viện lẽ cần bảo vệ ổn định xã hội nên phải độc tài. Như thế nào gọi là ổn định? Nhìn vào cảnh những nông dân Việt Nam khiếu kiện về đất đai, những vụ đình công ngoài vòng pháp luật ở Hà Nội, Sài Gòn, Ðà Nẵng, Hải Phòng, không thấy gì ổn định.
- Thị trường xuống, tiền chạy đi đâu?
Sau hai ngày, mỗi ngày mất gần 500 điểm, hôm qua chỉ số Công Nghiệp Dow Jones (DJIA) đã lên trở lại, cũng tăng gần 500 điểm. Vì thị trường New York nghe tin tổng thống tân cử Barack Obama đang chuẩn bị mời ông Timothy J. Geithner làm bộ trưởng Bộ Tài Chánh (gọi là Bộ Ngân Khố).
- Tạ Ơn
Tuần này, trong khi người Mỹ cử hành lễ Tạ Ơn khắp nước, một người ngoại quốc cũng sẽ tạ ơn Thượng Ðế với tấm lòng chân thành nhất, đó là Salim Ahmed Hamdan. Anh ta sẽ cầu nguyện Thượng Ðế với một danh hiệu khác và qua một ngôn ngữ khác với đa số người Mỹ. Vì anh ta là người Yemen, nói tiếng Á Rập và theo Hồi Giáo.
- Quà tặng Lễ Tạ Ơn
Ngày Thứ Ba, chính phủ và ngân hàng trung ương Mỹ đã tặng cho dân món quà mừng Lễ Tạ Ơn trị giá 800 tỷ đô la. Tính từ Tháng Chín đến giờ, tổng số tiền mà chính phủ Mỹ đã hứa và đã dùng trong việc giải cứu thị trường tài chánh đã lên tới 4 ngàn tỷ đô la!
- “Những Ngày Cuối Cùng” của độc tài đảng trị
Ngày chót trong chuyến du lịch ở xứ Ai Cập vừa qua, chúng tôi được đi qua một nghĩa trang ở thủ đô Cairo. Khi nói đến nghĩa địa, chúng ta hình dung cảnh những nấm mồ. Nhưng ở đây chỉ thấy những cái “nhà,” có tường vách, có mái phẳng. Người Ai Cập để thi hài người chết dưới sàn nhà, cả gia đình “đoàn tụ” cùng một nơi, để những người còn sống có thể mang thực phẩm tới đó cùng “ăn chung” với những người quá cố, và cầu nguyện cùng với họ.
- Cuộc hội thảo hài hước
Người ta thường nghĩ mấy người cộng sản là những người “cù không cười.” Họ thiếu óc hài hước. Ðầu khô như đá, lưỡi cứng như gỗ, làm sao biết pha trò được?
- Nhục cả nước
Khi du lịch ở Cairo tôi gặp một thanh niên người Ðức ở cùng một khách sạn, cùng ngồi uống cà phê trong một quán vắng vẻ. Vì lý do xã giao bắt buộc, hai người phải chào hỏi nhau, và sau vài câu chuyện vãn, một câu hỏi tự nhiên là: “Anh ở nước nào tới đây?”
- Làm cách nào cứu Detroit?
Nghe chuyện “cứu trợ” mãi có lúc cũng chán, nhưng hai ngày qua, cả nước Mỹ lại phải nghe khi ba công ty xe hơi lớn tại thành phố Detroit trở lại thủ đô Washington ngả nón xin tiền, giống như những người đang đứng lắc chuông quyên tiền trước các thương xá cho mùa Lễ Giáng Sinh. Nhưng quý vị chủ tịch các đại công ty này không xin từng đồng một. Ba công ty đã trình những dự án để xin Quốc Hội chấp nhận cung cấp tổng cộng 34 tỷ Mỹ kim!
- Joseph Cao và một cộng đồng chuyển hóa
Joseph Cao nói thành thật, anh chưa bao giờ mơ đến chuyện trở thành một dân biểu liên bang! Một người Việt, mới 41 tuổi, mang thắng lợi về cho đảng Cộng Hòa tại một đơn vị đã bầu cho đảng Dân Chủ từ mấy chục năm nay. Giống như một phép lạ! Phép lạ này chỉ trong một chế độ tự do dân chủ mới xảy ra.
- Hồ thật, Hồ giả
Khi sử gia Trần Quốc Vựơng sang nghiên cứu ở Đại học Cornell bên Mỹ đầu thập niên 1990, trong lúc mạn đàm tôi hỏi ông mấy nghi vấn về nhân vật Hồ Chí Minh. Trần Quốc Vựơng nói chính ông và nhiều nhà nghiên cứu ở Hà Nội cũng không biết gì chắc chắn về hành trạng nhân vật này. Ông Hồ từng bị các cơ quan tình báo quốc tế theo dõi sát nhưng ông che giấu hành tung rất giỏi, đã đóng rất nhiều vai trò, đội nhiều tên, không ai biết chắc ông ta là người thế nào.
- Hiến Chương 08
Nhân kỷ niệm 60 năm ngày ra đời của bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền, hơn bốn trăm nhà trí thức Trung Hoa đã viết bản “Hiến Chương 08” (Linh Bát Hiến Chương) đòi thực hiện dân chủ và tôn trọng nhân quyền. Một số người đã bị bắt hoặc hỏi cung trước khi bản văn được công bố. Nhà văn Lưu Hiểu Ba (Liu Xiaobo) bị bắt từ ngày 8 Tháng Mười Hai, còn bị giam giữ.
- Obama tổ chức họp mặt với tất cả cựu Tổng Thống Mỹ
Tổng thống tân cử Barack Obama hôm 7 Tháng Một đã ca ngợi cuộc họp mặt hiếm hoi tại Phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc của tất các các cựu và đương kim tổng thống Hoa Kỳ là một biến cố đặc biệt, và nhân dịp này đã cảm ơn đương kim Tổng Thống George W.Bush, đã tổ chức cuộc họp mặt này.
- Obama tổ chức họp mặt với tất cả cựu Tổng Thống Mỹ
Tổng thống tân cử Barack Obama hôm 7 Tháng Một đã ca ngợi cuộc họp mặt hiếm hoi tại Phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc của tất các các cựu và đương kim tổng thống Hoa Kỳ là một biến cố đặc biệt, và nhân dịp này đã cảm ơn đương kim Tổng Thống George W.Bush, đã tổ chức cuộc họp mặt này.
- Ngân sách 2009 có thể hụt tới 1,200 tỉ
Theo những con số bi quan vừa được Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) công bố, mức thiếu hụt trong ngân sách liên bang sẽ lên tới một con số chưa từng thấy là 1,200 tỉ Mỹ kim cho tài khóa 2009.
- CSVN nói một đàng làm một nẻo
Công bố cắt giảm chi tiêu hàng ngàn tỉ đồng, nhất là trong lãnh vực đầu tư, nhưng sự thật, không những không cắt giảm mà ngân sách tăng chi hơn trước.
- Điểm phim: The Curious Case of Benjamin Button
“The Curious Case of Benjamin Button” là cuốn phim quái lạ phản khoa học, dựa theo tiểu thuyết của F. Scott Fritzgerald, xuất bản năm 1920, nói về một nhân vật khi chào đời là một ông già 80 tuổi và trẻ dần cho đến lúc chết là một bé sơ sanh. Ðây là giả thuyết của tác giả kể về trường hợp rất bất thường của Benjamin Button.
- Thơ: Ngày trắng lạnh
- Tranh chấp về người thay thế ông Obama ở Thượng Viện có triển vọng giải quyết
Giới chức đảng Dân Chủ ở Thượng Viện Hoa Kỳ đang tìm cách giải quyết cuộc đối đầu hiện nay vốn đã không cho phép ông Roland Burris, người được Thống Ðốc Rod Blagojevich của tiểu bang Illinois đề cử, ngồi vào ghế bỏ trống của Tổng Thống Tân Cử Barack Obama.
- Thi bằng lái? Những thành phố nào tỉ lệ rớt cao nhất Quận Cam?
Mỗi đợt thi lấy bằng lái xe đều khác nhau. Mỗi địa điểm thi làm phát sinh những yêu cầu khác nhau vì bạn sẽ gặp những giám khảo khác nhau và lái trên những đoạn đường khác nhau. Đó là chưa kể những ấn tượng có trước của giảm khảo về những loại ứng viên họ thường gặp sẽ ảnh hưởng đến yêu cầu và cách đánh giá của họ.
- Thi bằng lái? Những thành phố nào tỉ lệ rớt cao nhất Quận Cam?
Mỗi đợt thi lấy bằng lái xe đều khác nhau. Mỗi địa điểm thi làm phát sinh những yêu cầu khác nhau vì bạn sẽ gặp những giám khảo khác nhau và lái trên những đoạn đường khác nhau. Đó là chưa kể những ấn tượng có trước của giảm khảo về những loại ứng viên họ thường gặp sẽ ảnh hưởng đến yêu cầu và cách đánh giá của họ.
- In search of an Hermès belt
Times are tough, but don’t tell that to the young people of Việt Nam. They covet the latest technology and the biggest brands. It’s Việt Nam’s new bourgeoisie.
- In search of an Hermès belt
Times are tough, but don’t tell that to the young people of Việt Nam. They covet the latest technology and the biggest brands. It’s Việt Nam’s new bourgeoisie.
- Taking your driving test?
Analysis shows some DMV offices in Orange County are tougher than others.
- What's Going On
- Tổ chức thú y quốc tế khuyến cáo đề cao cảnh giác với cúm gia cầm
Tổ chức thú y quốc tế vừa lên tiếng trong một cuộc họp báo hôm Thứ Tư, nhắc nhở các quốc gia đừng nên lơi lỏng với công tác chống cúm gia cầm.
- Macy’s ngưng kinh doanh 11 cửa hàng
Thứ Năm 8 tháng Giêng, Macy’s cho biết sẽ đóng cửa 11 cửa hàng ở 9 tiểu bang khác nhau, ảnh hưởng 960 nhân viên, và giảm dự đoán tài chính cho tam cá nguyệt thứ tư sau mùa bán lễ trì trệ nhất của Macy’s tính từ nhiều năm nay.
|
Ngô Nhân D?ng
Trong cu?c tranh c? t?ng th?ng ? M? v?a r?i, dă có nhi?u l?n th?y các l?i nói và hành d?ng b?t nhă gi?a hai bên. Nhung n?u so sánh th́ nam nay là m?t nam tranh c? tuong d?i r?t “s?ch s?!” Có l? dó là do ?nh hu?ng c?a hai ?ng c? viên r?t d?ng d?n.
Trong Tháng Mu?i, trong dám dông t?p h?p nghe các ?ng c? viên d?ng C?ng Ḥa, khi nghe nh?c d?n tên Ngh? Si Barack Obama nhi?u ngu?i dă hô lên nh?ng ti?ng nhu “tên kh?ng b?!” Có ngu?i c̣n hét: “Gi?t nó di!” Sau vài l?n nhu v?y, Ngh? Si John McCain ph?i can thi?p. Ông dă lên ti?ng yêu c?u các ngu?i ?ng h? ông ph?i t? ra bi?t kính tr?ng ông Obama. Và chính ông nói nh?ng l?i khen ng?i tu cách d?ng d?n c?a d?i th? ông. Sau dó, nh?ng l?i l? l? măng dó dă gi?m di trông th?y. M?t trong hai ?ng c? viên s? là t?ng th?ng M?. Ph?i kính tr?ng l?a ch?n c?a dân t?c này.
Ngh? Si John McCain dă nói ngay t? d?u r?ng ông không cho phép ban v?n d?ng c?a ông nh?c nh? d?n m?i liên h? gi?a ông Obama và M?c Su Jemeriah Wright, m?t ngu?i da den. Ông Wright dă là m?c su c?a gia d́nh Obama trong 20 nam, và ông dă nhi?u l?n thuy?t gi?ng trong giáo du?ng v?i nh?ng l?i d? kích ngu?i da tr?ng k? th?, có khi d? kích c? nu?c M?. Ông Obama ch? tuyên b? t? v? th?y này trong sáu tháng g?n dây khi các l?i l? măng dó du?c ti?t l? cho c? nu?c bi?t. Nhung nh?c d?n M?c Su Jemeriah Wright v?i ông Obama là ng?m ng?m khêu lên v?n d? ch?ng t?c, da den da tr?ng trong cu?c b?u c? này. V́ v?y ông McCain c?m. Và ông gi? l?i h?a dó d?n phút cu?i cùng. Ông x?ng dáng là m?t ngu?i chính nhân quân t?.
Ông Obama cung cu x? l?ch s? nhu v?y. Khi bà th?ng d?c Sarah Palin n?i b?t lên nhu m?t ngôi sao m?i, báo chí soi mói t?i d?i s?ng c?a gia d́nh bà và khám phá ra cô con gái 17 tu?i c?a bà chua có ch?ng dă có thai. Nhi?u ngu?i ch?ng liên danh McCain-Palin nh?y vào khai thác tin gi?t gân dó, v́ bà Palin dang du?c gi?i thi?u nhu m?t ph? n? làm guong v? d?o d?c, tôn giáo. Ông Obama du?c h?i chuy?n này, ông không nói ǵ d?n ngu?i con gái c?a bà Palin c?. Ông ch? nh?c l?i r?ng chính bà m? ông cung mang b?u và sinh ra ông nam bà 18 tu?i. Th? là xong. T?t c? nh?ng ngu?i ?ng h? ông Obama không ai bàn d?n chuy?n dó n?a, mà các t? báo lá c?i cung buông tha cho cô gái và gia d́nh cô.
Đây là nh?ng s? ki?n có th?t, m?t ông m?c su thù h?n ngu?i da tr?ng và m?t cô gái không ch?ng mà ch?a, không ai vu oan hay b?a d?t ra h?t. Nhung hai ?ng c? viên t?ng th?ng M? dă t? ki?m ch? và khi?n da s? nh?ng ngu?i ?ng h? h? ph?i t? ki?m ch?. Có m?t kinh nghi?m trong cách cu x? ? d?i, là khi m?t ngu?i an ? du?ng hoàng th́ có th? khi?n cho ngu?i chung quanh cung an ? du?ng hoàng. Đ?c Kh?ng T? dă ví ngu?i quân t? nhu hoa thom, ? ch?n thôn dă có th? giúp cho phong t?c làng xóm tr? nên thu?n h?u.
Chúng ta bi?t không ph?i lúc nào các cu?c tranh c? ? M? cung du?ng hoàng t? t? nhu v?y. Ngay trong nam nay, m?t tu?n tru?c ngày b? phi?u có nh?ng “thông cáo” c?a m?t ban b?u c? gi? hi?u t?i ti?u bang Virginia g?i cho các c? tri báo tin r?ng nam nay các c? tri ghi danh v?i d?ng C?ng Ḥa di b?u ngày 4 tháng 11, c̣n các c? tri d?ng Dân Ch? b?u ngày 5 tháng 11! T?i thành ph? Philadelphia, có nh?ng truy?n don nói r?ng nh?ng ai dang b? c?nh sát ph?t v́ lái xe mà chua n?p ti?n có th? b? b?t khi t?i pḥng phi?u. Và c̣n nhi?u sáng ki?n khác n?y ra khi ngu?i ta mu?n “phe ḿnh” th?ng! Các ?ng c? viên ch?c không th? bi?t h?t nh?ng chuy?n này!
Ngh? Si John McCain dă t?ng là n?n nhân c?a nh?ng ḍn nho b?n. Nam 2000, ông th?ng l?n t?i ti?u bang New Hampshire trong cu?c b?u c? so b? khi?n tuong lai sáng h?n lên. Khi sang t?i ti?u bang South Carolina, tru?c khi dân b? phi?u có m?t t? ch?c loan tin d?n ông dă sinh m?t d?a con hoang, lai da den! Và l?n dó ông McCain dă thua, ph?i d?i 8 nam sau m?i có co h?i ?ng c? t?ng th?ng cho d?ng C?ng Ḥa. S? th?t là Ngh? Si John McCain có m?t con gái nuôi ngu?i Bangladesh, da nâu d?m. Bà Cindy và Ngh? Si McCain dă g?p em bé này trong tr?i m? côi do M? Teresa san sóc. Em dang b?nh n?ng cho nên h? dua em sang M? giúp ch?a b?nh, vào nam 1991. Sau dó, h? nh?n em làm con nuôi và cô bé Bridget McCain này du?c di theo b? trong cu?c v?n d?ng tranh c?! Bây gi? 17 tu?i, chính cô dă yêu c?u ban v?n d?ng c?a b? không du?c dùng các th? do?n nho b?n trong nam 2008 này!
Khi loài ngu?i s?ng chung v?i nhau, có nhi?u cách cu x? c?a chúng ta làm g?i lên nh?ng ph?n ?ng phát ra t? b?n ch?t thi?n trong ḷng ngu?i; gi?ng nhu nh?ng n? hoa ch? ch? nu?c và n?ng ?m là vuon lên thành nh?ng dóa muôn h?ng ngh́n tía. Ngu?c l?i, cung có nh?ng lúc m?t hành d?ng, m?t l?i nói c?a ḿnh vô t́nh khi?n cho nh?ng m?m ác trong ngu?i khác có d?p ngóc d?u lên và c?a qu?y nhu nh?ng con r?n d?c. Khi m?i ngu?i chung quanh an ? dàng hoàng, chúng ta du?c khuy?n khích ph?i an ? dàng hoàng. Không c?n ph?i là m?t nhà d?o d?c h?c hay m?t tu si, ai cung bi?t và t?ng tr?i qua nh?ng kinh nghi?m s?ng nhu v?y! Ch? có th? xây d?ng di?u thi?n b?ng di?u thi?n. Không th? nào dùng nh?ng phuong ti?n ác d? d?t t?i c?u cánh thi?n!
Th? ch? chính tr? có ?nh hu?ng d?n tác phong d?o d?c và n?n n?p an ? c?a m?t xă h?i. Đây cung là m?t di?u chúng ta dă tr?i qua kinh nghi?m. Nh?ng ai s?ng ? m?t nu?c d?c tài d?i sang s?ng ? m?t nu?c t? do dân ch? h? th?y di?u này rơ r?t nh?t. Nhi?u ngu?i kinh nghi?m b?ng máu và nu?c m?t c?a h?.
M?t ch? d? dân ch? t? do thu?ng t?o co h?i cho m?i ngu?i d?i x? v?i nhau t? t? hon. Ngu?c l?i, s?ng trong m?t ch? d? d?c tài ngu?i ta ph?i d?ng ch?m v?i cái ác, s?ng chi?u theo cái ác, và nhi?u khi nhi?m tính x?u, cung xa d?n di?u thi?n.
Tru?c h?t v́ ch? d? d?c tài bao gi? cung ph?i tàn ác khi d?i phó v?i nh?ng ngu?i có ư ki?n khác gi?i lănh d?o. Nh?ng tr?i t?p trung vi d?i, nh?ng chuong tŕnh cu?ng bách lao d?ng vi d?i bi?n con ngu?i thành nô l?, d?u do các chính quy?n d?c tài d?ng tr? t?o ra. Khi nh?ng d?a tr? l?n lên trong m?t xă h?i mà ph?i ch?ng ki?n c?nh nh?ng ngu?i tàn b?o, nh?n tâm nh?t là nh?ng ngu?i có quy?n th?, d?a v? và ti?n b?c c?a c?i nhi?u nh?t; nh?ng em bé này s? h?c du?c nh?ng quy t?c s?ng nào?
Nhung các ch? d? d?c tài c̣n tác h?i d?n d?o lư nhân lo?i qua m?t con du?ng khác n?a. Nhu Soljenitsyn dă nh?n xét, m?t ch? d? d?c tài áp ch? dân bao gi? cung ph?i t?o ra m?t “gu?ng máy nói d?i” di kèm. H? d?ng lên nh?ng thiên du?ng gi?, th?n tu?ng gi?, tung hô nh?ng anh hùng gi?. H? bôi nh? t?t c? nh?ng ngu?i không d?ng ư v?i h? b?ng d? th? danh hi?u nho b?n.
Trên th? gi?i lúc nào cung có nh?ng ngu?i hay nói d?i, nh́n chung quanh chúng ta v?n th?y. Nhung không m?t xă h?i nào mà công vi?c nói d?i du?c “qu?c h?u hóa,” tr? thành có h? th?ng trên t?m m?c qu?c gia, v?i quy?n hành tuy?t d?i, nhu trong các ch? d? phát xít và c?ng s?n. S?ng trong các ch? d? dó con ngu?i ph?i t? u?n ḿnh thành nh?ng k? bi?t nói d?i và ch? nói d?i, d? t?n t?i.
Ch? d? Dân Ch? là m?t s?n ph?m c?a loài ngu?i. Đó ch? là nh?ng th? t?c ràng bu?c con ngu?i khi s?ng chung v?i nhau thành qu?c gia, d? cu?c s?ng chung du?c ḥa b́nh, tr?t t? và công b́nh hon. Ch? d? t? do dân ch? không gi?i quy?t du?c t?t c? nh?ng v?n d? d?o lư ? cơi nhân sinh. Nhung kinh nghi?m cho th?y nh?ng xă h?i s?ng t? do dân ch? t?o du?c khung c?nh thu?n l?i nh?t cho con ngu?i s?ng luong thi?n. Khi lu?t pháp rơ r?t và công khai, khi m?i ngu?i có quy?n phát bi?u và quy?n h?i h?p d? cùng phát bi?u, chúng ta dă t?o nên môi tru?ng t?t cho di?u thi?n du?c phát tri?n. Khi ngu?i dân du?c t? do b? phi?u, xă h?i s? phát thu?ng cho nh?ng ngu?i c?m quy?n t?t và tr?ng ph?t nh?ng ngu?i ph? ḷng dân. Ngu?c l?i, trong ch? d? d?c tài th́ nh?ng k? xu ph?, nh?ng k? gian x?o d? thang ti?n hon ngu?i luong thi?n!
Ngu?i Âu M? và ngu?i Á Châu có nh?ng quy t?c d?o d?c gi?ng nhau, mà cung có nh?ng quy t?c khác nhau. Nhung trong các ch? d? t? do dân ch? th́ m?i ngu?i d?u du?c khuy?n khích kính tr?ng, b?o v? và hành d?ng theo các quy t?c d?o d?c.
Trong nh?ng cu?c tranh c?, các ?ng c? viên cung ph?i thu?n theo trào luu c?a xă h?i, cho nên h? không dám vi ph?m các quy t?c d?o lư chung. Nhung chúng ta cung không th? ch? d?i con ngu?i ai cung thành luong h?o h?t. Ch?y dua chính tr? là m?t th? dam mê r?t m?nh. Cung nhu nh?ng th? dam mê khác, ti?n tài, danh v?ng hay s?c d?c, chính tr? có th? t?o ra nh?ng hành d?ng, c? ch? hào hùng, can d?m; nhung cung có th? ch? khoi lên nh?ng m?m x?u trong b?n tính con ngu?i. Chúng ta không ng?c nhiên khi có nh?ng ngu?i làm b?y, nói b?y, khi dính vào nh?ng cu?c tranh dua chính tr?. Nhung không ph?i v́ th? mà không công nh?n là chính trong nh?ng th? ch? t? do dân ch?, công khai, c?i m?, mà nh?ng m?m thi?n du?c khích l? n?y n? nhi?u hon c?. Chúng ta có th? tin tu?ng ? ch? d? dân ch? trong vi?c b?o t?n d?o lư.
Ch? d? chính tr? M? dă theo t?p t?c dân ch? t? do t? hai tram nam nay. Nh?ng di dân m?i t?i nu?c M? trong ṿng m?y ch?c nam qua không th? tu?ng tu?ng n?i các cu?c tranh giành, ch?y dua trong chính tr? ? M? có nh?ng lúc cung d?y các th? do?n x?u xa. Nhi?u ?ng c? viên ? M? dă nói và làm nh?ng chuy?n mà ngày nay không ai tha th? du?c. Có nh?ng ngu?i dánh l?a các c? tri phe d?i l?p. Có nh?ng ngu?i gian l?n khi b? phi?u. Có m?t ông th? tru?ng New York th?ng l?n v?i hon 130% s? c? tri b?u cho ông! T?c là nh?ng ngu?i ?ng h? ông dă di b? phi?u nhi?u l?n, vu?t ch? tiêu mà không bi?t! Mà ? New York th́ không gi?u gi?m du?c nên ai cung th?y con s? 130% d? l?i ô danh trong l?ch s?!
Cho nên, chúng ta bi?t r?ng xây d?ng m?t th? ch? dân ch?, m?t n?p s?ng t? do không ph?i m?t s?m m?t chi?u mà thành t?u du?c. T?t c? m?i ngu?i ch?p nh?n các quy lu?t c?a cu?c giao d?u dân ch? ph?i c? g?ng b?o v? tính trong s?ch, luong h?o khi thi hành các quy lu?t dó. Cung nhu các ?u th? ph?i tôn tr?ng lu?t dá banh th́ môn th? thao này m?i t?n t?i.
Nh?ng ngu?i lănh d?o v?n có trách nhi?m l?n nh?t. Khi Ngh? Si John McCain lên ti?ng s?m chúc m?ng t?ng th?ng tân c? Barack Obama và g?i d?i th? là “ông t?ng th?ng c?a tôi,” t?t c? m?i ngu?i có th? quên di t?t c? nh?ng chuy?n dôi co, tranh giành, t?t c? nh?ng chuy?n không d?p s? quên di!
Nhung d?i v?i nh?ng dân t?c chua du?c s?ng t? do th́ chúng ta rút du?c m?t bài h?c khác. Khi bi?t m?t xă h?i s?ng trong dân ch? là t?t nh?t cho cu?c s?ng luong h?o; l?i bi?t r?ng vi?c xây d?ng n?n móng cho m?t th? ch? dân ch? m?t nhi?u nam, m?t hàng th? k? nhu v?y; chúng ta càng th?y c?n ph?i b?t d?u xây d?ng th? ch? t? do dân ch? cho nu?c ḿnh càng s?m càng t?t! U?c mong d?ng bào Vi?t Nam c?a chúng ta khi theo dơi các cu?c b?u c? ? các nu?c t? do dân ch? s? nh?n th?y nhu c?u c?p thi?t này. |