| Xóm đạo ở Cao Miên Theo như thống kê của LHQ mà chú Lài cho tôi biết thì có khoảng 159,000 người mắc bệnh AIDS tại Miên. Trong số đó, có khoảng 10% đến 15% (hay khoảng 15,000) là người Việt. |
|
Home
|
Phóng s? c?a Đông Nam H?i LTS: Phóng s? du?i dây c?a ông Đông Nam H?i, m?t ngu?i Vi?t Nam hi?n dang làm vi?c ? Nam Vang. Bài vi?t này du?c dành riêng cho t?p chí Đàn Chim Vi?t. Chúng tôi dang t?i l?i v?i s? d?ng ư c?a tác gi? cung nhu t?p chí Đàn Chim Vi?t. -------------------------------------------- Theo nhu th?ng kê c?a Liên Hi?p Qu?c, có kho?ng 159,000 ngu?i b? m?c b?nh AIDS t?i Cambodia, trong dó 10% d?n 15% (kho?ng 15,000) là ngu?i Vi?t. Th? Đô Nam Vang ngày nay thu?ng hay th?y các nhóm thanh niên M? truy?n giáo d?o Latter Day Saints (Mormon) trong b? d?ng ph?c qu?n den áo tr?ng, d?u d?i mu s?t, d?p xe rong r?o các n?o du?ng c?a thành ph?. Nh?ng chàng trai tu?n tú này làm tôi nh? l?i ngày m?i qua M?, khi h? d?n gơ c?a nhà tôi và tranh lu?n kinh thánh v?i ông anh tôi, dè dâu anh tôi c?i không l?i dành ph?i t́m cách ti?n h? di. D?u sao tôi cung th?m thán ph?c tính can tru?ng c?a nh?ng b?n tr? này, dă l?n l?i 10 ngàn d?m d?n dây rao gi?ng tin m?ng cho m?t d?t nu?c mà t́nh h́nh chính tr? b?t ?n, d?i s?ng kinh t? c̣n thô so, và nh?t là m?t nu?c mà Ph?t giáo du?c coi nhu qu?c giáo, d?t nu?c du?c m?nh danh là x? “tháp chùa.” Nh́n nh?ng b?n tr? này làm tôi th?c m?c: n?u d?o Mormon dă vào dây th́ ch?c có l? nh?ng giáo phái khác cung dang du?c ph? bi?n? Tôi có nghe nói nhi?u v? các xóm d?o ngu?i Vi?t và mu?n bi?t rơ hon v? h?. S? ṭ ṃ c?a tôi dua tôi d?n g?p m?t linh m?c và cung là ngu?i b?n th?i sinh viên: cha Hung thu?c ḍng Th?a Sai Công Giáo Hoa K?, hay c̣n g?i là ḍng MaryKnoll ? New York. Cha Hung hi?n nay dang ph?c v? cho giáo ph?n Nam Vang, g?m nh?ng ngu?i Công giáo Miên, Vi?t, và m?t s? khá dông ngu?i nu?c ngoài. Tôi g?p l?i cha Hung t?i m?t thánh l? cho ngu?i ngo?i qu?c ? Nam Vang, th?t là m?t chuy?n hy h?u v́ chúng tôi dă m?t liên l?c g?n 15 nam, t? nh?ng ngày sinh ho?t v?i nhau trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t vùng Seattle, lúc ?y cha Hung chua di tu và tôi không h? bi?t cha có ư d?nh dó. Th? mà hôm nay chúng tôi l?i g?p nhau t?i m?t khung tr?i xa xôi này, v?i “ngh?” nghi?p lâu nam: m?t linh m?c và m?t chuyên viên k? thu?t. Ngoài nh?ng công vi?c khác mà nhà ḍng giao phó, s? m?nh c?a cha Hung t?i Campuchia là giúp d? 14 ngôi làng v?i kho?ng 10,000 ngu?i Miên và 6,000 ngu?i Vi?t. M?i cu?i tu?n cha di tham và dâng l? t?i m?t hay hai làng, xong làng này tu?n t?i l?i di làng khác, c? th? cho h?t 14 làng, r?i ṿng l?i t? d?u. Đ? bi?t thêm v? cu?c s?ng dân làng ngu?i Vi?t nói chung và ngu?i Công giáo nói riêng, tôi xin tháp tùng theo cha Hung. Chúng tôi b?t d?u kh?i hành lúc 06:30 sáng t? Nam Vang. M?i l?n có tôi di chung nhu hôm nay th́ tôi lái xe c?a tôi, cha Hung d? ph?i ng?i xe Honda ôm nhu m?i l?n di m?t ḿnh. Ngôi làng chúng tôi mu?n tham hôm nay là Chrey Thom, ti?ng Vi?t là B́nh Di (ch?ng hi?u sao phiên âm không gi?ng chút nào). Làng B́nh Di cách Nam Vang d? 100km, d?c theo qu?c l? 21 và nhánh H?u giang c?a sông Mekong, ngay biên gi?i Miên-Vi?t, thu?c t?nh Kandal c?a Miên bên này và g?n th? xă Châu Đ?c, t?nh An Giang bên kia. Đu?ng di B́nh di bang ngang qua nhà duong kim th? tu?ng Hun Sen, dó là m?t khu ngo?i ô bi?t l?p r?ng l?n, có dam ba chi?c tr?c thang ch? s?n ngoài sân. Tôi không th?y rơ can nhà c?a ông ta v́ nó n?m khu?t xa sau các lùm cây. Nghe nói ông ta v?a m?i xây xong du?c vài nam (tru?c kia ông ta ? trong th? dô Nam Vang), nhà r?t d?p, có c? sân mini golf và bóng chuy?n (Hun Sen ghi?n bóng chuy?n nhu ghi?n thu?c lá và cá m?m, d?n d? làm th? tu?ng th́ làm ch? không b? các th? ?y). Chúng tôi m?i mê ôn chuy?n cu th?i sinh viên và bàn v? th?i s? nên quên b?ng th?i gian và c?nh trí bên du?ng. Th?c ra cung ch?ng có ǵ d?c bi?t dáng chú ư, ngoài tr? dinh th? c?a th? tu?ng Hun Sen và vài do?n du?ng mà H?u Giang xu?t hi?n. Ph?n dông c̣n l?i là nh?ng cánh d?ng và các can nhà x?p x?, di?n h́nh cho cu?c s?ng nghèo nàn gi?n d? c?a mi?n quê Miên mà tôi thu?ng th?y t?i các noi khác. Chúng tôi ch?y su?t không ngh?, d?n B́nh Di kho?ng 8:30 sáng. Cha Hung nói B́nh di là ngôi nhà th? d?p và l?n nh?t trong 14 h? d?o mà cha ph? trách, vào d?p l? l?n có th? ch?a hon 300 ngu?i. Cha Hung dùng hai ch? “l?n” và “d?p” cho can nhà th? d?a theo tiêu chu?n khiêm t?n t?i dây, ch? th?c ra tôi th?y không th? so sánh v?i các nhà th? t?i M? ho?c ngay c? các nhà th? t?i Vi?t Nam. Khi chúng tôi d?n noi th́ nhà th? dă tuong d?i dông, trên du?i 150 ngu?i. Ti?ng kinh Khmer d?c l?n vang v?ng ra ngoài du?ng. H́nh nhu chúng tôi d?n tr? v́ ông trùm chánh x? v?i vă thúc cha Hung vào pḥng thay d?, vài vút sau cha tái xu?t hi?n trong b? d? l? màu tr?ng ch?nh t?, b?t d?u dâng l? ngay. Tôi ch?n m?t gh? tr?ng phía trên, ng?i chung v?i m?y c?u tr? chín mu?i tu?i. Chúng nó nh́n tôi ṭ ṃ vài giây, sau dó quay l?i nói chuy?n v?i nhau b?ng ti?ng Khmer, tôi ch?ng hi?u chúng nói ǵ nhung có l? không liên h? ǵ d?n thánh l?. Thánh l? t?i nhà th? B́nh di cung tuong t? nhu các thánh l? khác trên th? gi?i, nghia là theo qui u?c c?a Giáo h?i. Tuy nhiên, v́ dây là d?a h?t biên gi?i gi?a hai nu?c vùng nhi?t d?i, nên nó không th? thoát kh?i nh?ng d?c tính c?a nó: h?u h?t các kinh th́ d?c b?ng ti?ng Miên; cha gi?ng b?ng ti?ng Vi?t c̣n nh?ng ph?n khác th́ b?ng ti?ng Miên; ca doàn th́ cung hát b?ng hai th? ti?ng, khi hát ti?ng Vi?t th́ hát b?ng gi?ng Nam; trên nguyên t?c th́ ai ng?i dâu cung du?c nhung th?c t? th́ dàn ông ng?i m?t bên, dàn bà ng?i m?t bên, con nít phía tru?c, ngu?i l?n phía sau; ti?ng chim hót trong nhà th? liên t?c su?t bu?i l?, l?m lúc át luôn ti?ng c?a linh m?c; t?t c? các c?a nhà th? d?u m? r?ng h?t c? d? dón gió mát ngoài d?ng th?i vào, gi?m b?t ph?n nào con nóng; nhung không có ǵ d?c bi?t b?ng ph?n di?n bi?n ? cu?i l?. Tru?c khi ban phép lành k?t thúc bu?i l?, cha Hung gi?i thi?u chú Lài lên d? nói v? b?nh AIDS. Chú Lài nam nay d? b?n m?y, nam muoi, an nói khiêm t?n nh? nhàng, tính t́nh d? ch?u. Chú là m?t trong vài ngu?i duy nh?t dă t?n t?y giúp d?ng bào Vi?t-Miên chi?n d?u ch?ng canh b?nh tàn kh?c này. Chú Lài làm vi?c cho ḍng Maryknoll và Liên Hi?p Qu?c v? b?nh AIDS t? nam 1996. Công vi?c c?a chú là di kh?p nu?c Miên, d?c bi?t là các noi có c?ng d?ng ngu?i Vi?t sinh s?ng (chú thông th?o ti?ng Vi?t và Miên), d? giáo d?c và giúp d?ng bào ch?a tr? AIDS. Theo nhu th?ng kê c?a LHQ mà chú Lài cho tôi bi?t th́ có kho?ng 159,000 ngu?i m?c b?nh AIDS t?i Miên. Trong s? dó, có kho?ng 10% d?n 15% (hay kho?ng 15,000) là ngu?i Vi?t. Chú Lài cung cho bi?t có kho?ng 500,000 ngu?i Vi?t s?ng t?i nu?c Miên. Nhu th?, tôi tính c? 100 ngu?i Vi?t là có 3 ngu?i có AIDS. Bây gi? tôi m?i hi?u t?i sao chú Lài giáo d?c b?nh AIDS trong thánh l?, v́ nó là chuy?n sinh t? và v́ ch?ng c̣n cách nào khác h?u hi?u hon. Có l? Miên là nu?c duy nh?t ? Á Châu mà ngu?i ta bàn v? cách dùng condom trong thánh l?. Đi?u dau xót hon n?a là nh?ng ngu?i Vi?t mang b?nh AIDS t?i Miên h?u nhu s? n?m ch?c l?y cái ch?t g?n k? trong tay v́ h? dang b? th? gi?i quên lăng. H?u h?t nh?ng s? tr? giúp c?a th? gi?i v? AIDS (thu?c men, luong th?c, ti?n b?c, tinh th?n...) ch? d?n tay ngu?i Miên, n?u nó có d?n. Ngu?i Vi?t r?t hi?m du?c tr? giúp, lư do chính là h? b? k? th? khi xin tr? giúp, ph?n khác là h? không bi?t có ai giúp d? h?, ho?c không bi?t s? h?y vong c?a b?nh AIDS cho d?n khi nó quá tr?. V́ s? ph? n? Vi?t làm ngh? bán thân t?i Miên khá cao, l?m lúc chú Lài ch?ng c̣n cách nào khác hon là di th?ng d?n các quán bars d? giáo d?c các ch? em v? cách pḥng ng?a. Chú Lài thành kh?n nh? tôi kêu g?i d?ng bào Vi?t kh?p nam châu h? tr? tinh th?n và v?t ch?t, ho?c v?n d?ng v?i các co quan th? gi?i d? h? ngó nh́n d?n s? ph?n dau thuong c?a d?ng huong m?c b?nh AIDS t?i dây. Cha Hung và tôi nghi cách t?t nh?t d? giúp h? là m? tru?ng d?y ngh? d? h? có th? ki?m du?c vi?c làm h?u ích và b?t ph?i xa vào ngh? bán thân. Báo ch? ? dây cho r?ng nhi?u ph? n? và tr? em bán thân là v́ áp l?c kinh t? gia d́nh. Có r?t nhi?u tru?ng h?p h? du?c các co quan t? thi?n “gi?i phóng”, c?u h? ra kh?i nh?ng l?u xanh, dua h? v? noi ? an toàn, nhung ít lâu sau chính h? l?i ch?n kh?i noi ? an toàn này d? tr? v? l?u xanh, ti?p t?c du?ng xua l?i cu. H? nói h? c?n làm ra ti?n d? giúp d? gia d́nh. Sau thánh l?, c?ng doàn B́nh Di m?i chúng tôi an com trua ? phía sau nhà th?, sát bên nghia d?a c?a h? d?o. L?n d?u tiên trong d?i tôi ng?i an com bên c?nh ngu?i quá c?. B?a com có các món canh chua cá, cá chiên, th?t kho, c?ng thêm vài long bia Angkors, ngon hon nh?ng b?a an ti?m t?i Nam Vang. Tôi du?c d?p nói chuy?n v?i các chú, các bác trong ban hành d?o. H?i ra m?i bi?t h?u h?t h? d?u sinh ra t?i Miên. Khi quân Khmer d? n?m chính quy?n và b?t d?u tiêu di?t ngu?i Vi?t th́ h? tr?n v? Vi?t Nam, r?i khi b? d?i dánh chi?m Miên th́ h? tr? v? l?i dây và s?ng d?n bây gi?. T?t nhiên h? hay thu?ng v? Vi?t nam tham bà con h? hàng. Ph?n dông h? có qu?c t?ch Miên và có quy?n di b?u, b?u du?c hay không là chuy?n khác. H? nói thông th?o hai th? ti?ng nhu ngu?i b?n x?. Không nh?ng h? không thôi, ph?n dông nh?ng ngu?i Vi?t s?ng t?i Miên d?u sinh ra t?i Miên. Quê huong chính c?a h? là Miên. H? nói thông th?o ti?ng Vi?t và gi? du?c van hóa Vi?t là m?t di?u ng?c nhiên cho tôi. Com nu?c xong, chúng tôi k?t thúc chuy?n di b?ng m?t chuy?n du ngo?n biên gi?i, cách nhà th? d? m?t cây s?. M?t nhánh sông nh? h?p c?a H?u Giang làm biên gi?i hai nu?c. Cha Hung dùa: “sông bé tí th? này, ch? c?n l?n m?t hoi là qua bên Vi?t Nam, c?n ǵ ph?i canh gác cho m?t công.” Ư cha Hung là ám ch? ba cái c?ng canh gác t?n cu?i du?ng, mé bên Miên: m?t c?ng cho công an, m?t c?ng cho quân d?i, m?t c?ng cho h?i quan. C?ng này cách c?ng kia vài ch?c mét. Ch?ng hi?u sao h? không làm m?t c?ng thôi cho g?n. Th? m?i bi?t các co quan ph?i h?p “ch?t ch?” nhu th? nào! Tôi không th?y tr?m gác mé bên Vi?t Nam v́ nó n?m khu?t sau dăy nhà sàn ven sông, cung không bi?t bên ?y có bao nhiêu c?ng. Ngu?i s?ng ? vùng biên gi?i th́ di qua l?i hai nu?c d? dàng nhu di ch?, không t?n kém khó khan, ch? nhu chúng tôi th́ c?n visa và t?n kém, chua k? c̣n b? h?ch h?i. V́ v?y chúng tôi quy?t d?nh ? bên này. Ngu?i dân làng dón ti?p cha Hung và chú “tài x?” r?t t́nh c?m n?ng h?u, có ngu?i th́ m?i vào u?ng nu?c, có ngu?i th́ mu?n r?a xe cho chúng tôi, có ngu?i m?i cha Hung vào d?c kinh c?u nguy?n cho thân nhân dang b?nh n?ng, có ngu?i th́ m?i mua xang v́ xang ? biên gi?i r? hon ? Nam Vang... Trong lúc cha Hung b?n r?n tham h?i dân làng, tôi l?i d?ng ít phút r?nh r?i d? d?o m?t ḿnh. M?t cô bán chu?i nu?ng di ngang, th?y mùi chu?i thom ngon nên tôi ra hi?u mu?n mua, dè dâu cô ta cung là ngu?i Vi?t nên chúng tôi trao d?i d? dàng: m?t bao chu?i nu?ng thom ph?c t?n 1000 Riels (25 cents). Đi m?t do?n n?a th́ tôi th?y m?y anh dánh bi da lo?i 3 banh, tôi d?nh vào th? l?a nhung nghi sao l?i thôi. H? cung là ngu?i Vi?t. C? làng d?u là ngu?i Vi?t. Tru?c quán bi da tôi th?y có m?t cái ch?u l?n d?ng th? ǵ den den l? l?, d?n g?n nh́n k? tôi mu?n gi?t ḿnh v́ dó là ch?u d?ng ḷng, d?u, và duôi chu?t. Tôi b?t ph?n b? ng? khi h? nói dây là chu?t d?ng ch? không ph?i chu?t c?ng, m?t d?c s?n c?a B́nh di, thu?ng du?c xu?t c?ng qua Vi?t Nam mé bên kia sông. Tôi d? ư th?y r?t nhi?u “nhà” chung bàn th? Chúa và m? Maria. H? có v? sùng d?o. Tôi có c?m giác m?c dù cu?c s?ng dân làng r?t nghèo nhung h? không v́ th? mà bu?n r?u. Trái l?i, ai n?y d?u vui v? ch?p nh?n, b?t ch?p m?i gian nan, nhu l?i hát c?a ca doàn trong thánh l? sáng nay: “tuong lai c̣n dài Chúa d?t con di s? ǵ nh?ng n?i gian nguy.” *** N?u b?n mu?n giúp d?ng bào b?nh AIDS nói riêng ho?c ngu?i Vi?t t?i Miên nói chung, xin liên l?c v?i chúng tôi nhu sau: Cha Hung: Fr. Hung Nguyen, Cambodia Mission Maryknoll Fathers and Brothers PO Box 306 Maryknoll NY 10545 Email: nth1965@yahoo.com ĐT (Miên): 855-12-567-798 Chú Lài: ĐT: 855-12-998-794 Đông Nam H?i: Email Dongnamhai@yahoo.com |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here