BẮC KINH 11-3 (TH) - Trung Cộng bày tỏ sự khó chịu đối với tin tức hồi đầu tuần nói rằng CSVN và Phi Luật Tân hợp tác khải sát hải dương học kéo dài từ Manila đến Nha Trang, khu vực biển Ðông có các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa đang là mối tranh chấp giữa nhiều nước trong khu vực, hoặc giữa Việt Nam và Trung cộng.

“Chúng tôi quan tâm đối với tin đó.” Khổng Quyền, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Cộng bắn tiếng như vậy trong ngày Thứ Sáu 11-3-2005, theo bản tin quốc tế AFP.

Thứ Hai vừa qua, tin từ Manila cho hay Phi Luật Tân và CSVN, vào tháng tới, sẽ khảo sát chung biển Ðông trong lãnh vực hải dương học trên một tàu khảo cứu của Phi. Vấn đề hợp tác này sẽ chẳng có gì đáng nói nếu nó không chạy ngang các khu vực quần đảo đang tranh chấp chủ quyền mà người ta tin có nhiều tiềm năng dầu khí dưới lòng biển.

“Chúng tôi hy vọng các nước liên quan thực hiện các cuộc khảo cứu và hợp tác ở biển Ðông theo đúng thỏa thuận về nguyên tắc ứng xử đã ký giữa nhiều nước.” Quyền nói.

Quyền ám chỉ đến thỏa hiệp ký giữa các nước ASEAN và Trung Cộng hồi năm 2002 về các nguyên tắc ứng xử trên biển Ðông nhằm tránh các vụ xung đột quân sự. Tuy nhiên, thỏa thuận này chỉ nói chung chung và không xác định rõ rệt đến những điểm nóng và đang tranh chấp chủ quyền như Trường Sa và Hoàng Sa, tức điểm cốt yếu mà bản thỏa hiệp cần đến.

Trong bản tin từ Manila hôm Thứ Hai, chính phủ Phi loan báo chuyên viên hải dương học giữa hai nước Việt Nam và Phi Luật Tân sẽ thực hiện các cuộc khảo cứu ở 26 vùng biển của biển Ðông từ ngày 6 đến 9 tháng Tư 2005.

“Cuộc khảo sát được thực hiện để tăng tiến các mặt khoa học về khảo cứu hải dương học đồng thời khuyến khích hợp tác rộng rãi hơn giữa hai nước, dựa vào các nguyên tắc luật lệ Liên Hiệp Quốc về Công Ước Biển (Sea Convention).” Bản tin của Bộ Ngoại Giao Phi Luật Tân khi loan báo tin này viết như thế.

Chuyên viên của hai nước sẽ dùng một chiếc tàu khảo cứu của Sở Quốc Gia Ðịa Ðồ của Chính Phủ Phi để khảo sát trên một hành trình dài 4 ngày từ Thủ Ðô Manila đến vùng Biển Nha Trang ở miền Trung Việt Nam. Bản tin của Bộ Ngoại Giao Phi không nói rõ là chiếc tàu vừa nói có đi ngang khu vực các Quần Ðảo Trường Sa và Hoàng Sa hay không.

Quần Ðảo Trường Sa đang có sự tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam, Trung Cộng, Ðài Loan, Phi Luật Tân, Mã Lai và Brunei. Trung Cộng đem quân chiếm Quần Ðảo Hoàng Sa năm 1974 khi đó do một đơn vị nhỏ địa phương quân VNCH trấn giữ với sự tăng phái của một ít chiến hạm.

Mỗi khi có vấn đề gì liên quan, cả Hà nội lẫn Bắc Kinh đều lên tiếng xác định chủ quyền “không thể tranh cãi” đối với hai quần đảo này.

Tuần trước, Tân Hoa Xã loan tin Ngoại Trưởng Phi Alberto Romulo nói rằng các tranh chấp giữa Phi và Trung Cộng đối với quần đảo Trường Sa đã giải quyết xong và hai bên sẽ tiến hành khảo sát để tiến đến dò tìm dầu khí ở khu vực này. Năm ngoái, Phi và Trung Cộng đã ký thỏa hiệp hợp tác khảo sát và thiết lập họa đồ khu vực Quần Ðảo Trường Sa, hành động khởi đầu cho các cuộc khảo sát và dò tìm dầu khí sau này. CSVN đã lên tiếng phản đối hành động của các nước khác cũng như các nước khác phản ứng khi Hà Nội đưa ra hành động gì liên quan đến quần đảo đang tranh chấp chủ quyền. (NT)