SÀI GÒN 11-03 - Báo Tuổi Trẻ đã mời 2 luật sư - trong đó có ông Trần Văn Tạo, nguyên là cán bộ cao cấp của chính quyền CSVN tại thành phố Sài Gòn, bào chữa cho phóng viên Lan Anh, khi nhà báo này bị “Cơ Quan An Ninh Ðiều Tra Bộ Công An” yêu cầu truy tố trước tòa, với tội danh “chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước” hôm mùng 9 Tháng Ba vừa qua.

Phóng viên Lan Anh - tên thật là Nguyễn Thị Lan Anh, phụ trách mục y tế của báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội, hôm mùng 6 Tháng Giêng năm nay bị khởi tố về hành vi “chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước”. Lý do quyết định xuất phát từ một mẩu tin đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 20 Tháng Năm 2004, “đề nghị thanh tra toàn diện Công Ty Zuellig Pharma”, dựa theo một tờ công văn mà cơ quan điều tra xác định về hình thức, công văn trên của Bộ Y Tế thuộc danh mục tài liệu bí mật nhà nước trong ngành y tế.

Hai luật sư mà tờ Tuổi Trẻmờiđể bảo vệ quyền lợi cho Lan Anh là Luật Sư Trần Văn Tạo và Luật Sư Huỳnh Quí thuộc Văn Phòng Luật Sư J&J (số 90A Trần Quốc Toản, quận 3, Sài Gòn). Ông Trần Văn Tạo mới có bằng cử nhân luật. Ông Tạo, sinh 1942, hiện là Chủ Tịch Liên Ðoàn Bóng Ðá Thành Phố Sài Gòn. Ông nguyên là Phó Giám Ðốc Công An Sài Gòn, Thường Vụ Thành Ủy, Trưởng Ban Tư Tưởng Văn Hóa Thành Ủy Sài Gòn, rồi Chủ Tịch Liên Hiệp Các Tổ Chức Hữu Nghị Thành Phố. Công việc chính của ông từ nhiều năm nay là hành nghề luật sư tại văn phòng luật sư J&J. Còn Luật Sư Huỳnh Quí (tên thường gọi là Hoàng Quí) sinh 1951, thạc sĩ luật, nguyên Phó Tổng Biên Tập Báo Pháp Luật Sài Gòn, hiện là Trưởng Văn Phòng Luật Sư J&J.

Sáng nay mùng 10 Tháng Ba, Luật Sư Trần Văn Tạo sẽ có mặt tại Hà Nội để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận bào chữa cho phóng viên Lan Anh. Qua nghiên cứu bản kết luận điều tra, Luật Sư Trần Văn Tạo nói rằng có nhiều vấn đề cần phải làm sáng tỏ, nếu không sẽ tạo nên một tiền lệ không tốt cho quá trình tác nghiệp của các nhà báo Việt Nam.

Tờ Tuổi Trẻ hôm 11 Tháng Ba đã trích đăng lại một bài viết trên tờ báo Ðại Ðoàn Kết mà nội dung của bài báo này không gì khác hơn là tạo sức ép lên Bộ Công An, cơ quan quyết định khởi tố phóng viên Lan Anh. Sau đây là nội dung bài báo:

Thời Luận: “Bí mật” của Bộ Y Tế

Từ khi vụ án bị khởi tố, đã có nhiều người lên tiếng, phân tích và dù nhân danh bất cứ lợi ích nào, cũng chưa thể chấp nhận các lý lẽ căn bản để một vụ án như vậy được tượng hình.

Một công ty “đầu nậu” thuốc tây ngoại nhập, khống chế hoàn toàn giá thuốc trị bệnh, gây ảnh hưởng nặng nề trong xã hội bởi nó ảnh hưởng đến sức khỏe, tới an nguy của cả cộng đồng, đã bị công luận đưa ra và sẽ phải bị xử lý về mặt pháp luật. Bộ chủ quản sau khi xem xét cẩn trọng đã đi tới quyết định cho thanh tra toàn diện công ty này.

Chủ trương của lãnh đạo bộ đã được công bố tại một cuộc họp báo. Các nhà báo chuyên viên y tế đã phản ánh điều đó, nghĩa là hưởng ứng thái độ kiên quyết của Bộ Y Tế và chính phủ trước nạn tiêu cực, tham nhũng; thái độ đó được các nhiệm kỳ Thủ Tướng Chính Phủ tuyên bố trước Quốc Hội và trước cử tri cả nước nhiều lần, nhiều cấp độ.

Vì vậy, trước hết, việc đưa thông tin này lên mặt báo - một thông tin không bị sai lệch và rất hợp lòng dân.

Theo Luật Sư Trần Văn Tạo, người đã trải qua nhiều năm công tác ở cương vị cao trong ngành công an, từng là Trưởng Ban Tư Tưởng Văn Hóa Thành Ủy TP. HCM, người vừa nhận bào chữa vụ này, thì việc truy tố không chỉ là vấn đề của riêng một tờ báo, mà sẽ ảnh hưởng tới tác nghiệp của giới báo chí nói chung.

Phản ánh các vụ việc tiêu cực là một mảng lớn trong sứ mạng của đội ngũ cầm bút, được Ðảng, nhà nước và nhân dân giao phó, và vì vậy tác nghiệp của anh em phải được pháp luật bảo vệ.

Ðây không phải là lần đầu tiên các nhà báo và tờ báo bị khởi tố liên quan tới bí mật nhà nước (phần lớn các vụ khởi tố đều là các tin bài liên quan tới tiêu cực, tham nhũng). Cho nên các cơ quan bảo vệ pháp luật, và xa hơn, các cơ quan soạn thảo pháp luật cần cân nhắc thận trọng các điều luật khi thông qua cũng như khi áp dụng, để nó không trở thành công cụ kiềm hãm quyết tâm chống tham nhũng của toàn Ðảng, toàn dân.

Ðưa tin về chủ trương của lãnh đạo Bộ Y Tế thanh tra một đơn vị tiêu cực trong ngành dược, phóng viên bị khởi tố vì xâm phạm tới “bí mật” của Bộ Y Tế, chỉ có hai cách để hiểu logic của điều “bí mật” ấy.

Một là, trong lãnh đạo bộ còn chưa thống nhất trong cách xử lý.

Hai là, còn gì đó đằng sau quan hệ giữa một số cán bộ Bộ Y Tế với công ty “đầu nậu”?

Trong cả hai trường hợp, khởi tố hành vi tác nghiệp của báo chí có thể hiểu là một kiểu thức “bao che” cho tiêu cực trước công luận, cho dù về kỹ thuật chấp pháp, cơ quan điều tra có thể tìm ra nhiều lý lẽ chi li để cột hành vi này vào một điều khoản nào đó của tội hình sự; bởi vì kể cả trong trường hợp đó, cơ quan điều tra và cơ quan yêu cầu điều tra cũng chưa minh chứng rõ động cơ của cuộc điều tra.

Nhân đây, xin nhắc lại một vụ án được khởi tố cách đây vài năm, cũng là một vụ liên quan tới bí mật nhà nước. Báo đăng tin: Sau khi có kết luận thanh tra, thủ tướng đồng ý chuyển sang cơ quan điều tra làm rõ hành vi của một tên lừa đảo nhiều ngân hàng ở Hà Nội. Tờ báo lập tức bị khởi tố cũng vì xâm phạm tới “bí mật” của các văn bản tại văn phòng chính phủ. Còn tên lừa đảo dính líu tới nhiều quan chức thành phố Hà Nội thời ấy thì cho tới nay chẳng biết có bị xử lý hình sự theo yêu cầu của thủ tướng không?!

Ai bảo vệ pháp luật, bảo vệ thể chế trong trường hợp này?