HUẾ 13-03 - Sau hơn 20 năm, kể từ tai nạn xe lửa thảm khốc tại khu vực Dầu Dây, tỉnh Ðồng Nai vào năm 1982 làm chết khoảng 200 người, ngày 12 tháng 3 vừa qua, ngành đường sắt Việt Nam vừa trải qua một tổn thất nặng nề khi một tai nạn lật xe lửa xảy ra tại khu vực Lăng Cô (phía Bắc đèo Hải Vân) thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế mà theo nguồn tin mới nhất của hãng Reuters, đã có 13 người chết và gần 200 người bị thương.

Tổng hợp nguồn tin từ nhiều tờ báo trong nước được biết: “Lúc 11 giờ 49 phút ngày 12 tháng 3, tại Km 751-950, thuộc khu vực 2 thôn Hói Dừa và Hói Mít, thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên-Huế, ở phía Bắc đèo Hải Vân, đoàn tàu chở khách mang số hiệu E1 trên đường từ Hà Nội vào Sài Gòn đã bị tai nạn thảm khốc. Có 8 trong tổng số 13 toa của đoàn tàu bị bật ra khỏi đường ray, hất tung xuống vực. Trong đó 1 toa bị đứt hẳn, văng ra xuống sát mép nước vịnh Lăng Cô”.

Ðoàn tàu E1 có hành trình từ Hà Nội đi Sài Gòn, xuất phát từ ga Hà Nội lúc 11 giờ ngày 11 tháng 3, thời gian dự tính của cuộc hành trình là 29 tiếng với trọng tải 522 tấn, vận chuyển 500 hành khách, 29 nhân viên.

Tờ Lao Ðộng dẫn lời một giới chức có trách nhiệm của ngành đường sắt cho biết vào chiều 12 tháng 3 là ít nhất 9 người chết tại chỗ, 2 người chết trên đường đi cấp cứu và hàng trăm hành khách khác bị thương. Số người bị thương tiếp tục còn tăng lên bởi có đến 8 trên tổng số 13 toa xe của tàu E1 bị hất văng ra bìa rừng phía vịnh Lăng Cô. Trong đó, có 1 toa xe đứt hẳn, văng xuống sát mép nước.

Một nhân chứng là người địa phương làm nghề nuôi tôm tại Vịnh Lăng Cô nói với đài truyền hình Việt Nam là ông thấy đoàn tàu E1 chạy với tốc độ nhanh hơn bình thường và sau đó thì tai nạn xảy ra.

Vì đường sắt nằm sát chân núi, cách xa đường bộ, nên phương tiện duy nhất để đưa người bị nạn cùng hành khách ra khỏi hiện trường là ghe máy và ca nô để vượt vịnh Lăng Cô. Chính quyền tỉnh Thừa Thiên - Huế cho hay là ngay sau khi tai nạn xảy ra đã ra lệnh cho chính quyền thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, các lực lượng bộ đội biên phòng, quân đội, công an... và nhân dân địa phương dùng các loại ghe máy, ca nô, tàu đánh cá... vượt vịnh Lăng Cô nhanh chóng đưa nạn nhân vào quốc lộ 1A, sơ cứu và đưa đi cấp cứu tại Trung tâm Y tế huyện Phú Lộc, bệnh viên Trung ương Huế và bệnh viện Ðà Nẵng.

Ðáng chú ý nhất trong số các nạn nhân là một đoàn thầy giáo và học sinh của thành phố Ðà Nẵng vừa đi vừa coi thi tại kỳ thi học sinh giỏi toàn quốc ở Thái Nguyên và Vĩnh Phúc trở về đã gặp nạn. Ba trong số 20 giáo viên của thành phố Ðà Nẵng có mặt trên tàu E1 đã chết tại chỗ là ông Thái Hồng Nguyên (cán bộ văn phòng), thầy giáo Mai Hải (Trường Trung Học Thái Phiên) và cô giáo Nguyễn Thị Hoàng Thảo (Trường Trung Học Phan Châu Trinh).

Tại Bệnh Viện Ðà Nẵng có khoảng 50 hành khách được cấp cứu tại đây vào chiều 12 tháng 3. Việc cấp cứu các nạn nhân gặp rất nhiều khó khăn như tường thuật của tờ Lao Ðộng là “hàng chục xe cấp cứu đã có mặt tại thị trấn Lăng Cô, nhưng vì cách hiện trường qua vịnh hơn 20 phút bằng ghe máy nên việc đưa những người bị thương nặng đi cấp cứu không được kịp thời. Nơi xảy ra tai nạn không có dân cư, tuy nhiên có hàng chục ghe máy, tàu đánh cá của ngư dân đậu gần đó, nên họ đã ứng cứu kịp thời trước khi các cơ quan chức năng có mặt. Cả thị trấn Lăng Cô phủ một không khí tang tóc kinh hoàng”.

Vụ tai nạn đã gây nên sự ách tắc về giao thông không chỉ đường sắt mà cả đường quốc lộ 1A. Vẫn theo tờ Lao Ðộng, vào chiều 12 tháng 3, đèo Hải Vân bị kẹt xe nghiêm trọng. Hàng trăm xe hơi bị tắc nghẽn trên đèo, ảnh hưởng nghiêm trọng việc đưa bệnh nhân vào cấp cứu tại Ðà Nẵng.

Tại Huế, tính đến 9 giờ tối 12 tháng 3, theo thống kê của Bệnh Viện Trung Ương Huế có 35 nạn nhân được đưa về cấp cứu tại đây, trong đó có 3 ca rất nặng. Có 8 thi thể nạn nhân được đưa về bệnh viện này, 3 nạn nhân khác đang được phẫu thuật. Cho đến thời điểm nói trên có 34 nạn nhân được đưa về bệnh viện Ðà Nẵng, trong đó có 15 ca rất nguy kịch (1 ca đã hấp hối là bà Ðào Thị Nhung, trú tại 24 Bạch Ðằng, thành phố Ðà Nẵng). Thi thể của 3 giáo viên đã được đưa về gia đình. Hiện tuyến đường sắt Bắc Nam bị ách tắc hoàn toàn. Hơn 1,000 hành khách đi Hà Nội bị kẹt lại tại ga Ðà Nẵng.

Về nguyên nhân gây ra tai nạn cho đến nay mới chỉ hé mở vài nguyên nhân ban đầu. Theo hãng tin VNExpress, cho đến 1giờ 30 phút trưa ngày 12 tháng 3, đoàn thanh tra liên ngành Bộ Công an, Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế, Tổng Cục đường sắt Việt Nam đã tiến hành mở niêm phong đầu máy tàu E1 để lấy “hộp đen” kiểm tra. Ðây là cơ sở quan trọng để kết luận nguyên nhân đổ tàu làm chết 11 người.

Tại cuộc họp báo được tổ chức tại Thừa Thiên - Huế trước đó, ông Hồ Xuân Mãn, Bí Thư Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế, cho biết: “Nếu như lời kể của hành khách thì có thể có hiện tượng lái tàu không làm chủ được tốc độ”. Còn ông Nguyễn Thanh Toàn, Phó Giám Ðốc Công An Thừa Thiên - Huế nhận xét: “Theo phản ánh của nhân dân khu vực gần hiện trường và hành khách thì có thể do tàu chạy quá nhanh”.

Tuy nhiên, theo quan sát tại hiện trường, móc nối ở toa số 3 và toa số 4 (cũng là nơi đoàn tàu E1 bị đứt, văng xuống đầm) đã bị vỡ toang làm hai. Tại điểm vỡ, lộ rõ một khoảng khuyết, rỗng và dấu vết của một mối hàn. Ðiểm tiếp giáp mối hàn này quá nhỏ và thật khó tin khi đó là một trong những điểm chốt quan trọng để liên kết cả một đoàn tàu. Trên toa tàu này có ghi là sản xuất tại Nhà máy xe lửa Gia Lâm, Hà Nội.

Ðường ray đoạn xảy ra vụ tai nạn hoàn toàn không có biểu hiện hư hỏng (ngay cả sau khi tàu trật bánh, đường ray vẫn không bị bung ra). Ðiều này cũng được ông Vương Ðình Khánh, Phó Tổng Giám Ðốc Tổng Công Ty Ðường sắt Việt Nam, khẳng định, đường ray trên cung Thừa Lưu - Lăng Cô nói riêng và trên tất cả tuyến đường sắt nói chung, hằng ngày đều có 2 nhân viên đi bộ kiểm tra bằng mắt thường xem có đảm bảo an toàn không. Ðoạn từ Thừa Lưu đến Lăng Cô cũng đã được duy tu, bảo dưỡng. Như vậy, khả năng tai nạn do lỗi an toàn đường ray có thể được loại bỏ.

Ðoàn tàu E1 gồm 13 toa xe do đầu máy Ðổi Mới, số hiệu 909 kéo. Trưởng tàu là ông Nguyễn Ðình Chiểu, tài xế tên Bùi Thái Sơn và phụ lái là anh La Văn Lượng. Theo ông Nguyễn Ðình Ðiểu, Trưởng ga Lăng Cô, tàu E1 rất ít khi trễ giờ. Thông thường đến ga này từ lúc 11 giờ 30 đến 11 giờ 40. Tuy nhiên, hôm xảy ra tai nạn, tàu đã đến ga Lăng Cô trễ 15-20 phút.

Từ năm 1989 đến nay, hành trình tàu Thống Nhất được rút ngắn 9 lần, từ 52 giờ năm 1989 đến 48 giờ cuối năm 1989; 42 giờ năm 1991; 38 giờ năm 1993; 36 giờ năm 1994; 34 giờ năm 1997; 32 giờ năm 1999; 30 giờ năm 2002; và mới đây nhất, ngày 1/12/2004, hành trình rút xuống còn 29 giờ.

Theo tờ Lao Ðộng, tính đến 17 giờ ngày 12 tháng 3, các nhân viên điều tra đã xác định được tên tuổi, địa chỉ của một số nạn nhận bị chết như sau:

1. Nguyễn Thu Hà sinh năm 1981 ở phố Hàng Thùng - Hà Nội

2. Nguyễn Ðức Quân sinh năm 1974 ở số 10 Yên Thái - Hà Nội

3. Nguyễn Thúy Hồng sinh năm 1977 tại số 4 Lạc Trung - Hà Nội

4. Mai Hải, giáo viên tiếng Anh của trường PTTH Thái Phiên - Ðà Nẵng

5. Thái Hoàng Nguyên, Cán bộ Sở Giáo dục Ðà Nẵng

6. Cô Thảo, giáo viên trường Phan Châu Trinh

Danh sách người bị thương tàu E1 tiếp nhận tại Bệnh viện Trung ương Huế (đến 19 giờ ngày 12 tháng 3 năm 2005)

1. Ðặng Trần Thu Trang - 25 tuổi, 2/28 phường Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội (HN).

2. Tạ Trung Hải, 9 tháng tuổi, 123 Phan Ðình Phùng, Huế.

3. Ðỗ Minh Hải, 21 tuổi, chùa Từ Hiến, Huế.

4. Cao Thị Hải Yến, 68 tuổi, Ðồng Văn, Duy Tiên, TT Huế.

5. Nguyễn Thị Nhân, 34 tuổi, Tân Bình, Sài Gòn.

6. Nguyễn Thị Hiên, 69 tuổi, An Xuân, An Tiến.

7. Vũ Ðình Hiển, 38 tuổi (không rõ địa chỉ)

8. Nguyễn Văn Xứng, 65 tuổi, khu TT Ðống Ða, Huế.

9. Lê Anh Cường, 47 tuổi, 115 Hai Bà Trưng, Q1, Sài Gòn.

10. Nguyễn Văn Chưởng, 21 tuổi (không rõ địa chỉ).

11. Phạm Văn Hùng, 71 tuổi, Quảng Ngãi.

12. Vũ Văn Giàu, 55 tuổi, Thiên Mỹ, Phú Xuân.

13. Nguyễn Ngọc Quang, 21 tuổi, 116 ngõ chợ Khâm Thiên, HN.

14. Nguyễn Thị Ơn, 57 tuổi, 75 Huyền Quang 2, Hoàng Văn Thụ, Bắc Giang.

15. Hoàng Văn Kiều, 38 tuổi, TP Vũng Tàu.

16. Nguyễn Thị Sửu, 46 tuổi, 6/42 ngõ Khâm Thiên, HN.

17. Trần Hải Nguyên, 34 tuổi (chưa rõ địa chỉ).

18. Trần Ngọc Dũng, 54 tuổi, Kiến Thiết, Ðình Chu, Vĩnh Phú.

19. Hoàng Văn Chương, 75 tuổi, 22 lô 2, tập thể Quân đội, Lê Chân, Hải Phòng.

20. Nguyễn Hoàng Hải, 24 tuổi, Ðông Cát, Ðống Ða, HN.

21. Phạm Thị Em, 46 tuổi, Cẩm Vân, HN.

22. Nguyễn Thị Ngọc Dung, 28 tuổi, Hạ Long, Quảng Ninh.

23. Ðoàn Từ Thông, 82 tuổi, Ðồng Hới, Quảng Bình.

24. Lê Thị Dung, 52 tuổi, Hưng Hà, Thái Bình.

25. Nguyễn Thị Lệ Hằng, 79 tuổi, Quảng Trạch, Quảng Bình.

26. Vũ Thị Ngăn, 73 tuổi, 40/18, tổ 54 Tô Vĩnh Diện, Thanh Xuân, Hà Nội.

27. Tôn Nữ Hò Lan Anh, 27 tuổi, Nguyễn Gia Thiều, Huế.

28. Lê Thị Phái, 54 tuổi, 10 Yên Thái, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

29. Ðoàn Văn Lộc, Hai Bà Trưng, Hà Nội.

30. Lê Thị Hằng, 56 tuổi, 41 Tuệ Tĩnh, Hà Nội.