Bến tôm ông Tốt

Vũ Ánh

(Ký sự)

Nếu khu nhà thờ Nữ Vương Hòa Bình Việt Nam là tượng trưng cho sự thịnh vượng và lòng thiện nguyện của ngư dân Việt Nam thì bến tôm ông Tốt tượng trưng cho những giọt mồ hôi đổ chan hòa trên trên biển, trên tôm, trên cả những đồng tiền mà ngư dân Việt gởi vào ngân hàng. Gia đình ông Tốt - ông có tên thật, nhưng ông muốn khi viết nên dùng tên này - là một biểu tượng rất hùng hồn của một niềm tin sắt đá nghị lực của những người tị nạn.

Ông nói “Chúa ban cho cái tên Tốt nên tất cả những gì mà chúng tôi làm ra chẳng qua cũng là ý Chúa”.

Là người Công giáo và vào thời điểm trước 30-4-1975, không hề là ngư dân và cũng không hề biết gì chuyện biển, tôm hay cá cả, ngày nay ông Tốt là một trong những ngư dân có uy tín trong làng. Tôi thắc mắc:

- Không biết nghề biển thì làm sao làm biển?

- Nghề dạy nghề mà. Lúc đầu ai cũng ngại, nhưng dần dà tìm hiểu đường đi nước bước thì ai cũng làm được miễn là có sức khỏe và chịu khó. Hồi mới vượt biên sang đây, thấy biển là đã sợ chết khiếp vì những kinh hoàng của chuyến vượt biển, nên đành làm các công việc khác như rửa xe, rửa tầu cho người ta. Làm được ít lâu, dành dụm được một số tiền nhó, từ Louisiana tôi bay qua đây (Port Arthur) để đi “phần” tôm, rồi dần dà sau đó mới bắt đầu xây dựng cơ ngơi như hiện nay.

- Ði phần là sao thưa ông?

- Một chiếc tầu đánh tôm cỡ nhỏ hay trung bình cũng cần phải từ 3 đến 4 người làm. Trừ người chủ tầu, cần phải có tài công và hai người phụ nữa để đưa tôm vào hầm đông lạnh. Ngoài người chủ tầu, những người đi phụ việc gọi là “đi phần”. Tùy theo những thỏa thuận với nhau trước, những phần chia lời của chuyến đi biển được chia theo một tỷ lệ nhất định.

Từ trung tâm thành phố Port Arthur đi ra bờ biển cũng khá xa. Bên dưới một xa lộ là bờ biển lồi lõm tạo thành những vũng biển nho nhỏ. Mỗi vùng biển như vậy, ngư dân Việt Nam đã mua hoặc thuê để làm cầu tầu riêng cho bãi tôm của mình.

Chúng tôi chạy dọc theo xa lộ bờ biển cùng với linh mục Trần Mại, Vincent Vũ và một số chức sắc trong giáo xứ. Từ xa lộ, chúng tôi có thể quan sát hết những bãi tôm của người Việt Nam trong khu vực. Ðúng là một làng chài với những tiếc trailers cũ kỹ, úa mầu thời gian, sơn đã tróc và những nẹp sắt đã bắt đầu rỉ sét.

Bãi tôm ông Tốt được coi là một trong những bãi tôm lớn với một cầu tầu dài khoảng 300 thước, có thể cập khoảng 10 chiếc tầu đánh tôm. Khi chúng tôi tới thăm thì các tầu đã ra khơi gần hết, chỉ còn một vài chiếc đại kỳ (sửa chữa dài hạn). Ông vui vẻ dắt chúng tôi đi thăm cầu tầu. Da sạm nắng gió, người quắc thước, lúc nào cũng nở nụ cười, ông Tốt nói về quãng đời tái định cư của ông. Theo lời ông kể thì cái cơ ngơi này không phải là một loại cơ cấu đã có sẵn. Lúc mới mua, chỉ có một khoảng đất trống trên bờ đủ để chiếc trailer đã cũ. Cả gia đình ông sống trong căn trailer đó và tính đến chuyện xây dựng bãi hoang này thành một bãi tôm. Ông nói: “Phải làm dần dần thôi vì không thể trút hết vốn liếng vào việc này được. Không thể gọi nhà thầu vì họ tính đắt nên bố con tôi đứng ra xin phép và tự làm hết. Cũng cực khổ lắm mới có ngày nay”.

(Còn tiếp)

KỲ SAU: Không ai đơm tiền được ở nước Mỹ!