| |
Bác sĩ Ngô Thế Vinh báo động: Sông Mekong đang chết dần
Thursday, October 27, 2005
|
|
|
|
|
|
*Đồng bằng sông Cửu Long vừa bị lụt nặng, vừa bị nhiễm mặn *Sau Trung Quốc xây đập bừa bãi nay tới Thái Lan chuyển dòng sông Mekong khiến vùng hạ lưu qua Việt Nam (đồng bằng sông Cửu Long) bị lâm nguy
Đặc biệt của Trọng Kim (Ngày Nay)
HOUSTON (NN) – Sự sống còn của vùng hạ lưu sông Mekong, phần đổ vào Việt Nam đã bị đe dọa sau khi Trung Quốc ngăn sông để xây các đập nước khổng lồ ở thượng lưu thì nay đến lượt Thái Lan chuyển dòng sông Mekong để lấy nước giải quyết nạn khô cạn của họ. Kết quả là những việc trên đã tạo sự thiệt hại trực tiếp cho vùng đồng bằng sông Cửu Long ở miền Nam Việt Nam nơi hạ nguồn sông Mekong đổ ra biển. Bác sĩ Ngô Thế Vinh, một người từ nhiều năm qua đã đặc biệt quan tâm tới vấn đề môi sinh và phát triển lưu vực sông Mekong và đồng bằng sông Cửu Long, cũng là một chuyên viên về sông Mekong, đã lên tiếng qua Ngày Nay để cảnh báo dư luận. Bác sĩ Vinh hiện làm việc và cư trú ở vùng Quận Cam, Nam California, tác giả cuốn “Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng”. Ông từng mạo hiểm đi thăm nhiều nơi trên thượng nguồn sông Mekong để tìm hiểu vấn đề gây ra nguy hại tới sinh thái của dòng sông Mekong bởi việc Trung Quốc và các quốc gia thượng nguồn xây cất bừa bãi các đập nước trên dòng sông này. Trong một bài viết đặc biệt cho Ngày Nay để lên tiếng báo động việc Thái Lan chuyển dòng sông Mekong qua kế hoạch Dẫn thủy KCM (Rong-Chi-Mun-Irrigation) ở vùng Đông Bắc Thái để cứu những vùng đất Thái Lan đang càng ngày càng bị khô cạn [LTS – Xem nơi trang B5 trong số báo này], Bác sĩ Ngô Thế Vinh đã cho biết vài chi tiết về việc chuyển dòng sông Mekong như sau: “Nguồn nước được lấy từ khúc sông Mekong gần Nong Khai, chuyển về hai con sông Chi và sông Mun qua một hệ thống ống dẫn / aqueduct khổng lồ dài 200 km. Nước sông Mekong sẽ được dùng cho việc “cứu hạn” những cánh đồng lúa nằm trong lưu vực hai con sông này. Dự tính ban đầu là chỉ lấy nước sông Mekong trong mùa mưa, nhưng sau đó Thái Lan quyết định lấy nước cả trong mùa khô với lưu lượng chuyển dòng lên tới 300 m 3/ giây [trên lưu lượng 1600 m3/ giây mùa khô / ĐBSCL hiện nay]”. Hậu quả của việc chuyển dòng Mekong này ra sao? Theo Bs Vinh: “Hậu quả nhiễm mặn nơi đồng bằng sông Cửu Long sẽ trầm trọng hơn nữa, nhất là trong mùa khô. Ngay cả Lào cũng bày tỏ mối quan ngại, vì với kế hoạch chuyển dòng 300 m 3/ giây sẽ khiến con sông cạn dòng gây trở ngại giao thông trên sông Mekong vốn như một “xa lộ nâu” huyết mạch của người dân Lào. Bộ trưởng Môi sinh Cam Bốt, tiến sĩ Mak Moreth đã bày tỏ mối quan ngại về hậu quả nghiêm trọng do dự án chuyển nước của Thái Lan càng làm suy giảm dòng chảy con sông Mekong nơi hạ nguồn”. Cũng cần nên biết là đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa cung cấp hơn 50% lương thực cho cả nước Việt Nam. Do đó, sự hủy hoại con sông Mekong, theo bác sĩ Vinh trong bài viết cho Ngày Nay: “Chúng ta có thể thấy trước được một hệ quả dây chuyền trong tương lai, mỗi ngày một trầm trọng hơn: mùa mưa lũ lụt sẽ đổ xuống sớm và khủng khiếp hơn, mùa khô sẽ có hạn hán khắc nghiệt hơn, nước mặn xâm nhập ngày một sâu hơn vào đồng bằng sông Cửu Long. Không còn nguồn nước ngọt, không còn nguồn phù sa, sẽ chẳng còn giống lúa hay cây trái nào sống được trên vùng biển mặn chưa kể nguồn ô nhiễm từ các khu kỹ nghệ thượng nguồn đổ xuống.”
Nói chuyện với Bác sĩ Ngô Thế Vinh
Để biết rõ hơn hậu quả của cả hai việc gây hệ lụy cho sông Mekong (Trung Quốc ngăn sông xây đập, Thái Lan chuyển dòng cứu nạn khô nước), ký giả viết bài này đã tiếp xúc với Bs Ngô Thế Vinh và hỏi thẳng ông về các vấn đề trên. Hỏi: Nếu Thái thực hiện xong các dự án chuyển dòng sông Cửu Long cộng với các đập của Trung Hoa ở thượng nguồn thì ảnh hưởng trực tiếp tới VN hay nói rõ hơn vùng đồng bằng sông Cửu Long ở miền Nam VN sẽ ra sao trong tương lai gần? Bs Ngô Thế Vinh: 1. Yếu tố Trung Quốc: Với cơn khát năng lượng và để đáp ứng tốc độ phát triển 9%/ năm trong vòng ít nhất hai thập niên nữa [Chinas Global Hunt for Energy/Foreign Affairs Sep/ Oct 2005], khi mà Trung Quốc không quan tâm đến ngay chính những con sông của họ, thì đừng trông mong gì họ quan tâm tới khúc sông Mekong hạ nguồn. Do đó, chuỗi 14 con đập ở Vân Nam sẽ vẫn tiếp tục xây, sẽ ảnh hưởng trầm trọng hơn khi có thêm những con đập mới. Hiện tại, trước mắt, chỉ mới có hai con đập đã hoàn tất [Manwan/Man Loan và Daichaosan/Dai Chiêu Sơn], hai con đập đang xây Xiaowan/ Tiểu Loan, Jinghong/Cành Hồng], đã có những hậu quả “nhãn tiền” nơi các quốc gia hạ nguồn, nhất là đồng bằng sông Cửu Long. * Mùa khô, để có đủ nước chạy turbines, Trung Quốc đóng các cửa đập giữ nước, lưu lượng dòng chẩy mùa khô vốn đã rất thấp, nay càng thấp hơn. Hậu qua đồng bằng sông Cửu Long thiếu nước ngọt, thay vào đó là nạn nhiễm mặn [nước mặn ở biển vào] càng lấn sâu vào đất liền. Đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ trở thành biển mặn. * Mùa lũ, để tránh vỡ đập, Trung Quốc sẽ xả nước tối đa, theo bất thường của thời tiết, lũ sẽ khủng khiếp hơn, đổ xuống nhanh hơn [do thêm các ghềnh đá trên sông MK bị khai quang để mở thủy lộ giao thông từ Ximao xuống Thái, Lào] 2. Yếu tố Thái Lan: Thái Lan không ngừng lấy nước từ các phụ lưu sông Mekong nằm trong lãnh thổ Thái, có nghĩa là đã gián tiếp lấy nước từ con sông Mekong, làm giảm lưu lượng dòng chảy nhất là mùa khô. Với hai dự án KCM và Kok-Ing-Nan, phải nói là hai dự án chiến lược của Thái Lan, gồm nhiều giai đoạn, cần nhiều năm để hoàn tất. Nhưng chắc chắn sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng tới dòng chảy sông Mekong, có nghĩa là đang và sẽ tác hại ngày càng nghiêm trọng trên tương lai đồng bằng sông Cửu Long.
Hỏi: Người Việt hải ngoại với nhiều phương tiện và liên hệ với quốc tế nên làm gì ngay để phản đối? Bs Ngô Thế Vinh: Khác với câu chuyện “tượng đài tưởng niệm thuyền nhân”, một phản ứng xúc dộng của đám đông sẽ có ảnh hưởng tức thời. Đây là vấn đề của môi sinh và khoa học, làm gì cũng phải dựa theo dữ kiện và thông tin chính xác. Thật rất khó mà có được thông tin cập nhật cho đủ đối với những ai đang quan tâm. Nói rằng hải ngoại nhiều phương tiện [?] và liên hệ với quốc tế, thực tế không có như vậy. Phương tiện phải nói là rất thiếu, ngoài những nỗ lực của một vài nhóm nhỏ, hay cá nhân. Giới truyền thông cũng không có mối quan tâm đúng mức, hoặc cho rằng đó là vẫn còn “rất xa vời, là vấn đề của những thế hệ sau”, hoặc bi quan nghĩ rằng cũng chẳng thể làm được gì với một nước lớn như Trung Quốc và “tiểu bá” Thái Lan. Theo tôi cần phải có một TASK FORCE, trước tiên là ngay từ ngày Ủy hội Mekong Việt Nam kết hợp với hai viện đại học Cần Thơ và An Giang với tầm nhìn xa: vừa lượng giá mối hiểm nguy để thích ứng sống còn, vừa có những data thuyết phục để có tiếng nói ở những Hội nghị Quốc tế về sông Mekong... Hiện nay bên trong và bên ngoài có hai thái độ: một là phủ nhận tai ương, cho rằng đó là chuyện quá xa vời; hai là buông xuôi nghĩ rằng chẳng thể làm được gì với Trung Quốc và Thái Lan... Tôi có một cái nhìn khác: Nhìn vào phân nửa ly nước đầy thay vì nửa phần vơi bởi nghĩ rằng chúng ta còn thời gian, nếu không đảo nghịch được “mối thảm họa” thì chúng ta cũng có thể, trong một chừng mực nào đó giới hạn tổn thất... (10-10-2005)
|
|
|
|
Những Bài Liên Quan: |
|
|
|
 |
|
|
|
|
Nguoi-Viet
 Promote Your Page Too
|