Đền bà Chúa Kho
Friday, May 14, 2004 Bookmark and Share
Ngày mồng 4 Tết trời trong nắng đẹp, thế mà qua hôm sau, đã âm u và rét khiếp. Dầu vậy, lợi dụng còn ngày nghỉ Tết tôi nhờ người bạn nhỏ, đưa đi thăm đền Bà Chúa Kho. Miền Bắc có nhiều nơi thờ Bà Chúa Kho nhưng theo sử liệu thì đền Bà Chúa Cổ Mễ Bắc Ninh là chính, được khách thập phương biết nhiều, và đi lễ đông vô kể nhất là dịp đầu năm.

Xe qua cầu Chương Dương, theo Quốc lộ 1 cũ đi Bắc Ninh, đến ga Thị Cầu, có lối rẽ trái, thấy một tấm biển to: “Vào đền thờ Bà Chúa Kho 900m”. (nhiều tài liệu hướng dẫn du lịch ghi: 500m). Con đường vào đền tương đối rộng và tốt, đoạn gần đến Ðền được chia hai chiều, nên, tuy khách đông, giao thông vẫn thong thả. Từ đây hàng quán chen nhau san sát, hàng ăn và hàng bán phẩm vật. Cây vàng cây bạc, hộp tiền, hoa quả và cả đồng Ðô La giả. Ðến lối rẽ lên Ðền thì không còn bước được nữa, chỉ nhích nhích, khách phải đưa cao mâm lễ quá đầu. Có 3 tầng tam cấp, 15 bậc đến sân nghỉ, 13 bậc đến khu sân thượng, 11 bậc lên nhà Tiền Tế. Trước sân nhà Tiền Tế, nhang khói nghi ngút, nhiều gia đình đang bày soạn lễ vật, họ ngồi xúm xít vào một góc sân sắp xếp mâm quả. Ai cũng cố soạn cho mâm lễ thật xôm, thật đẹp. Màu giấy vàng óng ánh, màu đỏ xôi gấc, màu tai tái của con gà luộc, màu xanh đồng Ðô âm phủ... có cả bia lon Heiniken, trông mâm lễ cúng như đồ trẻ con chơi, rất buồn cười, nhưng nét mặt ai cũng lộ vẻ chí thành.Tôi hỏi người bạn: “Thời Bà làm gì có Dollar, có Heiniken...?”

- “Nhưng Bà thời nay, mình có gì Bà có nấy”. Suy nghĩ thật đơn giản và chân thành.

Tết năm nay Việt Nam gặp dịch cúm gà hoành hành, đã có lệnh hủy gia cầm, cấm mua bán, di chuyển gà, nhưng phở gà vẫn bán, vẫn có người ăn. Nguy hiểm là mang đến cúng ở nơi hội hè đông đúc. Nếu chẳng may có virus thì hậu quả tai hại sẽ khôn lường.

Lắm lúc thấy người mình quá mộc mạc, thật thà, không hề biết những tiến bộ khoa học, cũng không dè dặt chuyện bệnh hoạn lây lan. Ăn uống, giải trí cách tự nhiên dễ dãi. Qua các phố, hè nào cũng có quầy hàng ăn bên lề, mà vấn đề vệ sinh không thể nào quan niệm nổi. Bếp nấu, nồi niêu, rau thịt, chậu thau, bày hết ở bậc thềm, khách ngồi ăn hiền lành ngoan ngoãn, không nghe tiếng than phiền. Hầu hết hàng ăn lề đường thuộc loại bình dân, chỗ nào cũng đông người.

Tôi không tài nào vào được trong nhà Tiền Tế. Bác sĩ của tôi có cho mấy cái khẩu trang, dặn đến chỗ đông người thì mang vào. Nhưng người đông như chợ chẳng ai bịt mặt, mình lại đeo khẩu trang thì kỳ lắm. Tôi loanh quanh ở ngoài. Leo lên gác Tam Quan nhìn xuống, cảnh thật sống động và đầy vẻ linh thiêng. Khói hương tỏa mù, người người dồn về lư nhang to bằng đại hồng chung, đặt ngay bậc thềm trước nhà Tiền Tế. Trời rét đậm nên ai cũng mũ ni che tai, áo ấm hai ba lớp. Nhiều người mang những chiếc áo không đúng kích cỡ của mình nên thân hình thù lù ra như những chú gấu rừng. Mà cũng lạ, không thấy một chiếc áo màu nào, toàn màu đen. Tìm mãi một đốm màu sáng cho chủ điểm tấm ảnh mà không thấy, ngoại trừ mấy mâm đồ cúng.

Nhìn xuống con đường trước cổng chùa, người đi lễ kéo dài ra tận khu giữ xe, như một dòng nước lững lờ.

Một bà cụ và hai cô gái đang loay hoay bày đồ lễ bên gốc cổ thụ, tôi hỏi thăm:

- Thưa cụ nay là ngày Hội thường niên?

- Không ạ, mồng mười tháng giêng mới là chính Hội.

- Chưa đến Hội mà người đi lễ đông thế nhỉ.

Hai cô gái cũng vui miệng xen vào:

- Thế chú chưa đi lễ bao giờ à?

- Ðây là lần đầu. Chú nghe nói đầu năm người ta đến vay vốn Bà làm ăn, cuối năm đi trả, đúng thế?

- Vâng đúng thế, và Bà rất linh. Ai có lòng thành đều được bà giúp.

- Sự tích Bà thế nào hả cháu?

Người con gái nhìn tôi cười:

- Chuyện dài lắm, chú đến chỗ nhà bia có bài giới thiệu sự tích Bà. Ngôi nhà bia khá lớn, lục giác vọng lâu, cột son mái uốn.

Theo truyền thuyết ngày xưa dân vùng Kinh Bắc, bị hiểm họa thiên tai, lúc bấy giờ ở làng Quả Cảm, có người con gái đẹp, đã ra tay cứu giúp, hướng dẫn dân chúng cày cấy, xây dựng xã ấp. Chẳng bao lâu 72 trang ấp từ Ðại Tảo đến Hạ Ðồng trở nên trù phú, tiếng đồn về đến triều đình. Vua Lý liền đón Bà về cung làm vợ. Nhưng đời sống cung cấm làm bà ngày đêm thương nhớ dân nghèo khôn nguôi. Một hôm Bà xin nhà Vua về lại chốn cũ giúp dân, Vua tin tưởng tài năng đức độ của Bà, giao cho Bà trọng trách trông coi kho lương thực của triều đình ở núi Cổ Mễ, ven sông Cầu để tiếp tế cho quân sĩ chống giặc Tống, đồng thời cai quản số tù binh bắt được. Bà đã dùng tù khẩn hoang làm ra lương thực. Kho lương thực của Bà ngày một đầy, dư cấp cho binh lính chống giặc ngoại xâm. Từ đấy núi Cổ Mễ gọi là núi Kho. Nhớ ơn Bà, dân trong vùng đã lập miếu thờ. Trải qua nhiều đời, Miếu được trùng tu mỗi ngày một lớn hơn. Ðến nay, khu Ðền gồm có Cung Thượng, thờ Bà Chúa Kho, Cung Ðệ Nhị thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, Cung Ðệ Tam thờ Tứ Phủ Công Ðồng, thờ Ngũ Hổ... thờ Cô, thờ Cậu.

Ðền Bà Chúa Kho, có hai điểm đặc biệt, Cổng Tam Quan, và Bia Vàng Công Ðức. Tam Quan có tầng trên, có thể lên bày mâm quả để cúng. Năm bức tường bia lớn, khắc tên của những người cúng dường. Ðể được khắc tên vào bia, số tiền cúng tối thiểu là 500 nghìn đồng. Liếc sơ qua, có người cúng sáu bảy triệu, thiện nam tín nữ có cả Việt Kiều.

Bên phải nhà Tiền Tế, có nhà kho ba gian dài, trong kho chứa ngập giấy vàng bạc. Ngoài sân hơn chục người đang bóc những gói tiền vàng, bạc, đổ đống cao, gói thành những gói nhỏ.Tôi hỏi mấy người vừa lễ xong, người nào cũng cầm trên tay mấy “cây vàng”, trái cây, xôi, gà...

- Các cô cúng xong rồi?

- Dạ.

- Thế không để lễ vật lại à?

- Dạ chỉ để vàng bạc thôi.

- Thế gói này không cúng?

- Ðấy là lộc Bà cho.

Tôi hiểu, những người đang gói lộc kia là để Bà cho lại người đi lễ.

Ði quanh một lúc xem xét, chụp ảnh rồi tôi ra ngoài trước Tam Quan đợi bạn. Anh bảo vệ thấy tôi đứng hơi lâu, ngỏ ý nhường ghế cho tôi ngồi:

- Bác ngồi đây nghỉ một lúc đã.

Không phải đãi đưa, tôi ngồi xuống ngay:

- Ngày nào khách cũng đông vầy sao bác?

- Vâng, từ hôm trước Tết đến giờ. Mỗi ngày có cả triệu lượt người đi lễ. Trước Tết, đi giả, sau Tết đi vay. Ða số cầu tài xin lộc.

- Sao lại có bảng “Không mua quẻ thẻ Tử Vi” hả bác.

- Vì có một số người lợi dụng làm tiền của khách. Rút một số 40 nghìn. Tuy nói thế nhưng ai thích cứ việc, đã có người chửi chúng tôi: “Mất gì tiền ông mà ông lo”.

Người bạn của tôi vừa ra, trên tay cầm một ít đổ lễ, chẳng biết cô vay mượn gì. Tôi cũng không tò mò hỏi. Thực sự chẳng hiểu Bà có cho vay thật không, nhưng cứ xem cung cách và lòng thành của khách thập phương thì chắc chắn phải có gì đó. Nếu không lấy đâu ra mà công đức bạc triệu. Cá nhân tôi, đã đi nhiều Ðền, đến nhiều Chùa nhưng chỉ để bày tỏ lòng thành kính và để vãn cảnh, nên, cũng không vất vả chen lấn vào chánh điện sì sụp khấn vái cầu xin. Bày tỏ tâm thành thì đứng chỗ nào chẳng được, không gian và thời gian có nghĩa lý gì với các bậc Tiên Thánh!

Trần Công Nhung (Tháng 01 - 2004)

(QHQOK tập 3)



THƯ ÐỘC GIẢ

Tan Trinh (Australia) hỏi: Trước đèn flash có cover một miếng vải trắng để làm gì ? Chụp ảnh trước white wall người bị đen, phải làm sao?

Trả lời:

1. Ðể cản bớt ánh sáng của đèn, làm cho ảnh dịu và có chi tiết hơn. Khi chụp cận hay chụp chân dung gần mới áp dụng cách này. Nhưng, phải kinh nghiệm trong việc che flash bằng vải mỏng dày cách nào để được kết quả tốt.

2. Hầu hết máy tự động đều đo sáng toàn cảnh nên trường hợp trên, máy đo đúng ánh sáng của white wall, tất nhiên mặt người phải đen (vì thiếu sáng). Muốn cho người sáng hơn thì chỉnh máy qua manual, rồi đo sáng, để máy theo da mặt. Nếu thấy rắc rối thì tốt hơn nên chụp người với hậu cảnh đừng sáng hay tối quá.

- Thanh Nguyen, Tom Tran : Muốn được chỉ dẫn kinh nghiêm chơi cây kiểng.

- Trả lời: Tất cả kinh nghiệm của tôi về thú chơi Cây Kiểng đã được ghi lại trong cuốn Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng.

- Mirs. Phuong Tran, Mr. Hung Do (Westminster): Ðã gửi sách đến quí vị. Xin Cảm ơn.

Ðã phát hành:

Quê Hương Qua Ống Kính tập 1 và 2, Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng.

Sách dày trên 200 trang có 16 phụ bản ảnh màu. độc giả muốn có sách xin gửi chi phiếu (20$ 1 cuốn kể cả cước phí, ngoài nước Mỹ thêm 4$) về:

Tran Cong Nhung 14011 1/2 Doty Ave. Hawthorne, CA 90250. Tel. (310) 978-8978. Email: trancongnhung@yahoo.com, homepage: www.ltcn.net
Những Bài Liên Quan:
NGUOI VIET Online (www.nguoi-viet.com)
Tìm kiếm bài :
Nguoi-Viet

Promote Your Page Too
Tin Khác