Hình bên: Những người buôn gia cầm, nhẹ nhàng vượt qua chốt kiểm dịch ngã tư Nhổn-Từ Liêm, Hà Nội bằng những sọt, làn, túi đựng trứng và gia cầm với chiếc xe đạp đơn sơ, đổ bộ vào một vuông đất trống Km 12, quốc lộ 32, thuộc xã Minh Khai, Từ Liêm, Hà Nội để bán gia cầm. (Hình của báo Tiền Phong)

HÀ NỘI - Dịch cúm gia cầm tái phát tại một số tỉnh phía Nam vẫn căng thẳng với số địa phương bị dịch gia tăng. Trong khi đó, các tỉnh phía Bắc và miền Trung bị coi là “lơ là”, “thờ ơ” trong công tác kiểm soát để ngăn chặn dịch bệnh.

Bản tin báo Thanh Niên ngày Chủ Nhật 7 Tháng Giêng 2007 cho hay: “Thông báo của Cục Thú Y ngày 6 Tháng Giêng cho biết, hiện nay dịch cúm gia cầm xảy ra ở 33 xã, phường, 15 huyện thuộc 3 tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu và Hậu Giang. Trong đó, tính đến ngày 6 Tháng Giêng, tại các tỉnh nêu trên đã có 21 xã không có thêm gia cầm mắc bệnh trong vòng 10-17 ngày qua.”

“Về công tác phòng chống và dập dịch, các đoàn công tác của Bộ Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn đang chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai thực hiện các biện pháp khẩn cấp phòng, chống dịch cúm gia cầm tại các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Hậu Giang và Quảng Nam, Ðà Nẵng.”

“Trong các ngày 5-6 Tháng Giêng, Chi Cục Thú Y tỉnh Bạc Liêu đã tiêu hủy thêm 3,185 con vịt mắc bệnh tại 4 huyện Giá Rai, Hòa Bình, Phước Long và Vĩnh Lợi, nâng tổng số gia cầm tiêu hủy do mắc bệnh lên 12,319 con và đã tiêu hủy 9,329 con gia cầm do các lý do khác.”

“Trong khi đó, các địa phương tiếp tục triển khai tiêm phòng bổ sung cho đàn gia cầm. Ngày 6 Tháng Giêng, tỉnh Bạc Liêu đã tiếp tục tiêm thêm được 2,740 con gia cầm tại huyện Vĩnh Lợi, nâng tổng số gia cầm được tiêm bổ sung lên 322,976 con vịt; tỉnh Hậu Giang đã tiêm phòng bổ sung được 77,486 con gà, 425,598 con vịt; Cà Mau đã tiêm được 32,644 liều vắc-xin cúm gia cầm, trong đó 29,966 con vịt, 2,678 con gà.”

Hà Nội: kiểm dịch có như không

Tại miền Bắc Việt Nam, bát chấp những lời đốc thúc của nhà cầm quyền trung ương, báo Tiền Phong viết: “Theo đánh giá của một quan chức Cục Thú Y, việc kiểm soát vận chuyển, giết mổ gia cầm ở các địa phương, trong đó có cả Hà Nội đã, đang bị buông lỏng ở mức báo động.”

“Ông Lê Ðình Hòa, phó phòng thanh tra Chi Cục Thú Y Hà Nội cho biết, theo quy định, thành phố Hà Nội hiện vẫn duy trì các chốt kiểm dịch gia cầm với 2 chốt chính là chốt Dốc Lã và Ngọc Hồi. Các chốt kiểm dịch tạm thời khác được phân bố tại 4 quận, huyện là Hoàng Mai, Thanh Trì, Từ Liêm và Long Biên.”

“Tuy nhiên theo khảo sát của phóng viên, các trạm kiểm dịch này dù có hoạt động nhưng không mấy hiệu quả do người buôn bán, vận chuyển gia cầm có trăm phương nghìn kế để trốn tránh kiểm soát.”

Ðà Nẵng: buôn bán gia cầm không kiểm dịch thoải mái

Báo VietnamNet ngày Thứ Hai 8 Tháng Giêng, 2007: Mặc dù dịch cúm gia cầm lại bùng phát ở phía Nam nhưng công tác phòng chống dịch tại các địa phương miền Trung vẫn còn khá lỏng lẻo. Ôtô chở gia cầm sống chưa qua kiểm dịch thoải mái qua lại các tỉnh, đổ hàng tại nhiều chợ đầu mối. Vịt vẫn được thả rông đầy đồng.

Tại Ðà Nẵng, Chi Cục Trưởng Chi Cục Thú Y Cao Xuân Thái cho hay đã thành lập tổ kiểm soát cơ động, phối hợp với 2 trạm kiểm dịch động vật ở Kim Liên và Hòa Phước nhằm kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển gia cầm, sản phẩm gia cầm ra vào thành phố. Ðồng thời gửi công văn tới các cơ quan thú y trong cả nước yêu cầu không cấp giấy kiểm dịch cho thủy cầm vận chuyển vào Ðà Nẵng.

Tuy nhiên theo ghi nhận của phóng viên VietNamNet tại chợ Miếu Bông nằm ở vùng ven Ðà Nẵng, gia cầm vẫn đang được đưa từ phía Nam ra tập trung công khai tại đây, không có thứ giấy tờ kiểm dịch nào. Chỉ trong gần 1 giờ, đã có khoảng 10 xe ôtô chở gia cầm sống đổ xuống ven đường, với số lượng lên đến hàng nghìn con. Người mua kẻ bán mặc sức, rồi sau đó dùng xe máy chở gia cầm vào nội thị Ðà Nẵng.

Ðáng nói là giữa lúc cảnh buôn bán gia cầm diễn ra công khai như vậy, vẫn có cán bộ thú y và thanh tra Sở Thủy Sản-Nông Lâm Ðà Nẵng “cưỡi” xe con đến chợ Miếu Bông, song chỉ ngồi nhìn xe chở gia cầm chạy qua hoặc đưa tiểu thương đang bày bán gia cầm ven đường vào bãi đất trống. Không thấy hoạt động kiểm dịch hay phun thuốc tiêu độc, khử trùng tại khu vực này.

Tại Trạm Kiểm Dịch Ðộng Vật Hòa Phước (cách chợ Miếu Bông không xa), cán bộ trực cũng chỉ bất lực ngồi nhìn xe chở đầy gia cầm trên nóc chạy qua. Trưởng Trạm Trần Ðăng Vương cho hay, cán bộ thú y không có quyền dừng xe đang lưu thông trên đường để kiểm tra. Khi phát hiện xe chở gia cầm sống, họ phát lệnh dừng xe, nhưng nếu xe vẫn chạy qua thì cũng không có phương tiện để đuổi theo.

Trong khi đó, lãnh đạo đội Cảnh Sát Giao Thông Hòa Cầm làm nhiệm vụ trên quốc lộ 1A, cách chợ Miếu Bông khoảng 200 mét thì cho biết, hiện giữa lực lượng cảnh sát giao thông và thú y chưa có sự phối hợp trong việc ngăn chặn vận chuyển gia cầm bằng ôtô như hồi chống dịch năm ngoái. Việc phối hợp đó phải do ngành thú y yêu cầu và có chỉ thị từ trên xuống. Nếu có chủ trương thì đội này sẽ thực hiện!

Tại Quảng Nam, Quyền Giám Ðốc Sở Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn Nguyễn Thanh Quang cho hay, trong số hơn 3 triệu con gia cầm của toàn tỉnh (khoảng 2 triệu con trong diện bắt buộc phải tiêm phòng) thì chỉ mới có 70-80% được tiêm đủ hai mũi văcxin. Ðợt 1 chỉ có 1.23 triệu con gà, vịt được tiêm văcxin (đạt 61% kế hoạch). Ðợt 2 dù đã kết thúc nhưng số gia cầm được tiêm mũi 2 cũng không nhỉnh hơn so với đợt 1 là mấy.

Ðáng lo ngại ở Quảng Nam hiện nay là vịt được thả đồng khắp nơi, dù đã có lệnh tạm ngưng ấp trứng sản xuất con giống và nuôi mới thủy cầm (từ Tháng Hai, 2005). Ði dọc quốc lộ 1A có thể thấy hàng trăm đàn vịt với số lượng cả chục nghìn con đang kiếm ăn trên các cánh đồng ở Ðiện Bàn, Hội An, Duy Xuyên... Tình trạng này cho thấy, các lò ấp trứng vịt ở Quảng Nam vẫn đang hoạt động khá vô tư trong sự buông lỏng công tác quản lý của lực lượng thú y, quản lý thị trường lẫn chính quyền cơ sở...

Theo ghi nhận của chúng tôi, người dân ở đây vẫn còn tỏ ra khá thờ ơ, chủ quan trước nguy cơ dịch cúm gia cầm quay trở lại. Ðã vào thời điểm cuối năm nên thị trường gia cầm bắt đầu trở nên sôi động. Gà, vịt vẫn được bày bán khá thoải mái ở các chợ, lẫn lộn giữa gia cầm đã kiểm dịch với chưa kiểm dịch.

Tại Quảng Ngãi, theo Chi Cục Phó Chi Cục Thú Y Trương Ðình Toàn, tỉnh hiện có hơn 2 triệu gia cầm, công tác tiêm phòng cho gia cầm trong năm 2006 đã hoàn tất và đang chuẩn bị triển khai kế hoạch tiêm phòng cho năm 2007.