Hình bên: Chị Tuyết (bên trái) là người mẹ có con trai 17 tuổi, chia sẻ: “Tuy phải vừa nuôi con, lo cho cha mẹ, nhưng chắc phải cố gắng đi ra ngoài xã hội, thu thập thêm kiến thức để thích ứng với việc nuôi dạy con trong xã hội Mỹ.” Trong khi đó, chị Kim Dung, chuyên viên giao tế của La Quinta High School (đứng, bên phải) đang lắng nghe và giúp điều hợp buổi chia sẻ kinh nghiệm giáo dục thiếu niên và phổ biến “10 điều tâm niệm về giáo dục”. (Hình: Trung Ðỗ/Người Việt)

Trung Ðỗ/Người Việt

“So với người bản xứ, phụ huynh người Việt thường khó nói chuyện với con. Giữa cha mẹ và con cái, nhất là lứa tuổi thiếu niên, có một khoảng cách vô hình khó vượt qua, khó hiểu nhau. Nhiều bậc phụ huynh cho biết việc giáo dục con trẻ nơi xã hội Mỹ là việc làm khó, nhiều lúc còn lao tâm khổ trí hơn cả việc mưu sinh.”

Ðó là ý kiến chung của đa số phụ huynh có mặt tại buổi chia sẻ trao đổi kinh nghiệm giáo dục thiếu niên và phổ biến “10 điều tâm niệm về giáo dục”, bắt đầu lúc 12 giờ trưa tại trường La Quinta High School ngày Thứ Ba, 11 Tháng Mười Hai.

“Việc nuôi con cũng như đi buôn, không hề biết trước có ngày thất bại”. Chị Ðặng Thị Kim Dung, chuyên viên giao tế của trường, có kinh nghiệm giáo dục bậc tiểu học lẫn trung học, cũng đồng tình với nỗi lo của các phụ huynh gốc Việt.

Vì vậy mà bà chia sẻ: “Người phụ nữ Việt Nam qua Mỹ thua kém phụ nữ bản xứ về cuộc sống lẫn kinh nghiệm xã hội, lo tất bật mưu sinh không còn giờ lo cho con, mỗi khi nhà trường điện thoại gọi về nhà là hết sức lo lắng, không biết lại xảy ra chuyện gì. Vì vậy phụ huynh Việt Nam cần phải tương thân, chia sẻ với nhau về kinh nghiệm và hiểu biết qua những buổi hội họp như hôm nay.”

Các phụ huynh đến sớm, đứng từ cửa sổ nhìn ra sân giờ chơi, thấy đủ loại học sinh, sắc tộc, đủ kiểu tóc tai, áo quần. Chị Kim Dung gợi ý: “Dù phụ huynh không thích nhưng những kiểu tóc tai áo quần nhìn rất chướng, có vẻ băng đảng nữa, nhưng điều đó vẫn được cộng đồng - thông qua các hãng quần áo - chấp nhận, và các em cũng coi đó là việc bình thường.”

Nhiều phụ huynh tâm sự: “Mình cứ nói, cứ dạy nhưng nhiều lúc con cái như đóng lỗ tai không muốn nghe. Cha mẹ muốn nói chuyện với con thì phải lân la làm quen cứ như một người xa lạ dù mình cư xử tốt, lo lắng cho con không thiếu thứ gì.”

Chị Kim Dung đề nghị: “Không chỉ là bữa ăn ngon, quần áo đẹp mà cha mẹ còn cần phải biết Internet, báo chí, kiến thức căn bản và nhiều thứ khác để trao đổi với con cái và hiểu con cái.”

Thống kê trong ngành giáo dục cho thấy, nhiều em năm lớp 7 phát ra nhiều vấn đề nhức đầu dù trước đó cứ lầm lỳ, hoặc coi phim suốt ngày, hoặc chỉ là một em sống luộm thuộm. Và ngày nay nhờ cell-phone các em càng mau nhiễm nhiều tác hại bên cạnh những điều tiện lợi: hẹn hò bồ bịch lăng nhăng, đi chơi đêm, và bắt đầu có luyến ái tình dục... mà đối với các em, đó là những điều bình thường.

Có ý kiến cho rằng con trẻ sẽ mau chóng nhận ra sự khác biệt về tiện nghi, áo quần, và phân bì nếu hoàn cảnh không bằng chúng bạn.

Ðôi khi, cũng vì khác biệt về văn hóa và quá nghiêm khắc mà các bậc phụ huynh cảm thấy tình hình bi đát, trầm trọng.

Chị Oanh có 3 con, từng bắt gặp đứa lớn hút thuốc bình ống điếu trong phòng riêng. Chị và chồng vô cùng hoảng hốt. Khi tham vấn cảnh sát, họ khuyên đợi thêm 6 tháng, em nhỏ được 18 tuổi sẽ chín chắn về mặt tinh thần và em sẽ bỏ. Ðúng là một thời gian sau đó em đã vứt bỏ bình hút rồi lên đại học theo ngành sư phạm. Bây giờ em còn giúp bố mẹ hiểu và giáo dục cậu em đúng cách. Chị Oanh thấy đứa nhỏ đến tuổi 17 mặc quần áo xệ, lụng thụng khó coi, muốn cấm thì đứa lớn nhắc: “Mẹ càng cấm nó càng mặc, để một thời gian nó sẽ chán và đàng hoàng hẳn ra.”

Anh Trần Kim Quý là một trường hợp thành công, may mắn trong việc nuôi dạy con, “Tôi qua Mỹ năm 80, qua 83 lập gia đình và năm 84 có đứa con đầu tiên. Từ ngày đó đến nay chưa ngày nào là cả gia đình không ăn cơm tối chung.”

Anh Quý chia sẻ kinh nghiệm gần con: “Tôi luôn ăn cơm chung với con, nói chuyện với con và kể chuyện kiến thức đó đây, chuyện vui cho con. Chúng rất thích tôi, nhiều khi mệt hoặc hết chuyện kể, chúng còn nói ‘bố kể lại chuyện cũ cũng được’.” Anh Quý cho biết, anh không tự dưng buộc con phải công nhận mình thương nó, bắt nó phải thế này thế nọ một cách vô cớ mà không giải thích. Anh cho biết anh luôn giải thích cho con hiểu tại sao anh phải nhắc đi nhắc lại những việc con phải làm, cũng như giải thích cho con hiểu cách mình giúp nó thu xếp thì giờ, hoàn tất công việc lẫn học hành.

Một phụ huynh là chị Tina Ðoàn từng sống ở Âu Châu rồi qua Mỹ nên mau chóng hội nhập với cuộc sống Phương Tây. Chị cho phép con có bạn gái sớm, lái xe đưa đón con đi ăn, đi hẹn, đi coi phim với bạn gái, và chị đã không gặp vấn đề gì khó khăn với con. Chị nói là chỉ cần nói chuyện với ba mẹ cô bạn gái của con nữa thì có thể yên tâm.

Chị Kim Dung rất đồng tình với Tina, chỉ khuyên thêm một chuyện nhỏ là nên nói chuyện thêm với cô bạn gái của con để hiểu bọn trẻ.

Anh Quý có đứa con gái đang học trong trường, có ghé qua phòng họp, các phụ huynh đòi cô bé chia sẻ tâm tình trong vị trí một người con, cô chia sẻ: “Ban đầu con thấy mẹ vô trường, con khó chịu lắm, nhưng mẹ giải thích đó là vì thương con, muốn lo cho con nên con càng thương mẹ. Qua mẹ, bố cũng hiểu vấn đề phụ huynh kết hợp với nhà trường là quan trọng nên về sau bố cũng đến giúp nhà trường.”

Anh Trần Kim Quý cũng là một phụ huynh, dân gốc hướng đạo, hiện nay đảm nhận công việc làm gạch nối giữa trường học và phụ huynh. Anh kết luận: “Phụ huynh cần kết hợp với nhà trường và với nhau để hiểu cách dạy con.”

Chị Kim Dung khuyến khích các bậc phụ huynh nên gắn bó với nhau và với nhà trường: “Phụ huynh người Việt mình không nên quá đòi hỏi và chú trọng thành quả nơi con mình. Nếu gặp thất bại, hãy cởi mở với nhau, tâm sự chia sẻ hướng dẫn nhau là chính chứ không phải là nhà trường.”

Anh Mãn là phụ huynh lớn tuổi nhất trong buổi họp, tuy nhiên, anh nói là chính anh cũng cần học hỏi thêm từ những bậc cha mẹ trẻ.

Chị Yến Cao là một người mẹ đơn độc nuôi dạy con, đang gặp nhiều trở ngại cần chia sẻ tâm tình. Chị công nhận những buổi chia sẻ giữa phụ huynh với nhau và với nhà trường rất hữu ích và chị rất thích.

Cô Kim Dung trấn an: “Nhiều em lớp 11, 12 thay đổi rất nhiều, khó đoán trước. Nhưng nếu chúng ta quan tâm, giáo dục đúng cách, qua khỏi lứa tuổi 17, các em sẽ ổn định, chín chắn.”

Nhân dịp này, nhà trường đưa ra bảng thăm dò và “10 điều tâm niệm về giáo dục” giúp các bậc phụ huynh giáo dục con cái:

1. Gia đình quyết tâm tham gia vào sinh hoạt của trường.

2. Phần đóng góp của cha mẹ vào việc học của con.

3. Hiểu cách thức chấm điểm.

4. Tìm hiểu hệ thống học đường.

5. Tìm hiểu những điều kiện để tốt nghiệp trung học với kết quả mỹ mãn.

6. Chuẩn bị từ sớm việc con em lên đại học.

7. Những nguồn tài trợ từ chính phủ cho chi phí ở đại học.

8. Khuyến khích việc học toán, khoa học và Anh văn.

9. Khuyên con em nên học những lớp danh dự và những lớp cao cấp.

10. Dạy con em đặt kỳ vọng và gặt hái cho tương lai.

Trường La Quinta High School khuyến khích các hoạt động hội, họp phụ huynh nhằm giúp các bậc cha mẹ cùng nhau vượt qua những trở ngại về kiến thức, lối sống, kinh nghiệm, để giúp con em trở nên ngoan ngoãn, học hành tiến bộ và trở thành người hữu ích cho bản thân, gia đình và xã hội. (T.Ð.)