Sau khi đã thương lượng xong về giá cả chiếc xe mới, bạn hoan hỉ bắt tay người bán hàng, yên tâm là mình đã được “best deal”. Khoan, bạn! cuộc “tỷ thí” giữa bạn và đại lý chưa kết thúc. Không khéo mà tất cả những gì chúng ta vừa đạt được sau khi trả giá với người salesman lại mất hết, như dòng nước chảy lọt qua kẽ ngón tay. Bạn cảm thấy khó hiểu phải không? Thì đây, bạn được dẫn vào phòng tài chánh để làm giấy tờ. Viên trưởng phòng niềm nở bắt tay bạn, và với giọng hết sức thân tình trình bày cho bạn nghe những lợi điểm của món này, món kia, cố làm sao để bán thêm cho bạn được các thứ phụ tùng khác... Bán hàng là “nghề của chàng” mà. Ðương sự nói gì thì nói, phần bạn, cần phải tỉnh trí để quyết định những điều thực sự xứng với đồng tiền của mình. Sau đây là một vài góp ý về những gì sẽ diễn ra đằng sau cánh cửa phòng tài chánh.

Vay tiền và phân lời

Nghĩ đến một cái xe mới với những tiện nghi trung bình, chúng ta phải trù liệu ít nhất $20,000. Tâm lý ông bà mình, chẳng mấy ai muốn “mang công mượn nợ”. Nhiều ít thế nào cũng cố làm sao trả cho hết một lần. Không có tiền thì đành chịu, chứ ít ai muốn vay mượn. Với cái não trạng như thế, thì cái món $20,000 ấy nó to lắm. Tâm lý người tiêu thụ Mỹ lại không như vậy. Dù có khả năng trả hết chăng nữa, người ta cũng chỉ muốn trả góp, tức là trả trước từ $3,000 tới $5,000 (gọi là “down”), phần còn lại thì trả dần hàng tháng (monthly payment) cho đến khi hết nợ. Cái não trạng đó giúp người ta dễ dàng đi mua sắm. Nghĩ tới cái xe mới hôm trước, thì hôm sau đã có thể mua ngay được, rồi độ chừng hai ba năm sau lại đổi một cái xe khác... Làm như vậy chưa hẳn đã là tốt. Nhưng cái thói quen ấy nó kích thích sinh hoạt thị trường. Giới tiêu thụ chịu ăn xài, thì thương mại mới phát triển. Nhưng bù lại, người dân thì đa số ai cũng mắc nợ ngập đầu. Trong số ấy, đương nhiên cũng có những người dân Mỹ... gốc Việt. Làm sao tránh được! Ở đâu thì theo đó, làm sao sống mãi với triết lý của ông bà mình được, phải không bạn?

Trở lại với câu chuyện bên trong phòng tài chánh. Có thể bạn không đủ tiền, hoặc bạn có đủ nhưng không muốn trả hết mà chỉ muốn “down” trước vài ngàn, và nợ phần còn lại để trả góp hàng tháng. Ðã gọi là nợ thì đương nhiên phải chịu một mức lãi suất nào đó. Cái gì chứ cho mượn nợ thì đại lý chịu ngay. Bởi vì, họ sẽ có thể kiếm thêm lợi nhuận bằng việc cho bạn mượn tiền, hoặc ít ra cũng được huê hồng khi làm trung gian cho món nợ ấy.

Biết trước như thế thì tốt nhất bạn nên tìm một nơi cho mượn tiền trước khi đi đến đại lý. Mách với bạn như vậy không phải để làm phiền bạn đâu. Nhưng có rất nhiều chỗ khác có thể cho bạn mượn tiền với lãi suất nhẹ nhàng hơn ở đại lý. Chẳng hạn, như ở ngân hàng nơi bạn mở trương mục (account). Nếu là người có điểm tín dụng cao (good credit), việc mượn tiền sẽ không khó. Nhiều ngân hàng thậm chí sẽ cạnh tranh để được bạn... chiếu cố “xài” tiền của họ. Nói nhỏ bạn nghe thôi nhé: Dù đã “bỏ túi” một nơi cho mượn tiền với phân lời phải chăng, bạn cũng đừng nên nói ra điều đó với người đại diện bán xe trong khi thương lượng giá cả. Hãy cứ để cho họ nghĩ rằng mình cần mượn tiền (financing) và hiện chưa quyết định mượn ở đâu. Quả vậy, nếu đại lý cho mình một lãi suất thấp hơn, thậm chí còn cho mượn với lãi suất 0%, thì chẳng có lý do gì chúng ta không quên ngay cái cái “deal” ở trong túi và chấp nhận cái lãi suất 0% của đại lý, phải không bạn?

Xin nói thêm một chút về cái lãi suất 0%, tức là đại lý cho bạn mượn tiền mua xe mà không tính phân lời. Trong khá nhiều trường hợp, thực tế không hẳn đúng như vậy. Khi cho hưởng lãi suất 0%, thế nào họ cũng tỏ ra “cứng” hơn khi thương lượng giá cả. Khách hàng cần phải biết như vậy, và đừng mất cảnh giác khi thương lượng.

Nếu làm hồ sơ mượn tiền của đại lý, chúng ta cần hiểu rõ hợp đồng vay mượn trước khi ký, và phải cầm được tờ hợp đồng đó trước khi lấy xe. Nếu đại lý nói trấn an, “Ðừng lo, chủ yếu cái lãi suất là như vậy. Chi tiết thì chúng ta sẽ liệt kê ra sau,” thì tốt hơn nên trả lời, “Thôi được, anh/chị cứ làm xong cái hợp đồng đó. Rồi chúng tôi đến lấy xe sau cũng được.”

Mặc dầu thủ tục được đơn giản hóa rất nhiều, để tạo điều kiện cho khách hàng... tiêu tiền, việc trả giá, làm giấy tờ mượn nợ, giấy tờ mua bán... cũng đòi hỏi bạn phải ở lại trong đại lý đến 3, 4 tiếng, thậm chí 5, 6 tiếng đồng hồ. Tốt hơn, bạn nên dành trọn một ngày nghỉ để có thể thong thả xem xe. Hoặc nếu đã chấm được một kiểu xe nào rồi, nay chỉ đến thương lượng và lấy xe, bạn cũng nên dành ra trọn một buổi chiều, cơm nước đàng hoàng, rồi hãy đến đại lý. Có trễ lắm thì cũng đừng đến sau 5 giờ chiều, bởi vì công việc có thể không xong kịp trước... nửa đêm. Nếu không kịp giờ đọc kỹ những điều khoản trong hợp đồng vay mượn, tốt nhất là nên mang giấy tờ về nhà đọc kỹ rồi hôm sau hãy đến lấy xe, theo lời khuyên của ông Lauren Fix, tác giả sách “Lauren Fix's Guide to Loving Your Car.” Ông này cho rằng, nếu bên đại lý đòi bạn phải đọc và ký ngay tại chỗ, hãy coi đó là điềm bất tường và bỏ đi sang đại lý khác.

Cái gì đáng, cái gì không đáng

Ngoài việc làm giấy mượn nợ, đại lý còn đề nghị chúng ta mua thêm các loại bảo hiểm, bảo hành, hoặc nhiều món khác. Các món này cũng có cái được việc, nhưng theo các ông Laurent Fix và Phil Reed, chủ bút trang mạng chuyên biệt về xe cộ Edmunds.com thì, tuy được trình bày hào nhoáng, nhưng phần lớn là không mấy giá trị. Sau đây là những lời khuyên cụ thể:

* Chống rỉ sét, bảo vệ nước sơn:

Ðại lý sẽ cố bán cho bạn những dịch vụ như bảo hành nước sơn, da bọc ghế, hoặc chống rỉ sét... Họ nói như thế này: “cái xe là bộ mặt và thể diện của bạn trong xã hội; Xe chạy tốt, nhưng loang lổ đầy... ghẻ chốc, thì làm sao giữ thể diện cho bạn được, phải không? Nếu có những dịch vụ bảo hành này, bạn có thể đưa xe lại bất cứ lúc nào, chúng tôi cũng sơn sửa lại cho bạn miễn phí.” Nói nghe thì thấy rất đúng, rất cần thiết. Nhưng chúng ta cùng xem lại các đề nghị đó:

Rỉ sét đúng thực không còn là mối lo đối với hầu hết các loại xe hiện nay nữa. Thêm vào đó, đa số xe mới hiện có bảo hành chống rỉ trong nhiều năm, do nhà sản xuất cung ứng.

* Nước sơn:

Hãng sản xuất đã có những đội ngũ kỹ sư hóa chất làm việc liên tục để cải tiến độ bền của nước sơn và màu sơn. Nếu có thể làm được gì hơn nữa, chắc chắn họ đã làm ngay từ trước khi chiếc xe xuất xưởng. Những thứ hóa chất mua riêng theo đề nghị của người này người kia chẳng cải thiện được chút gì, nếu không muốn nói là còn tạo ra rắc rối. Nên cẩn trọng khi dùng các loại hóa chất chống rỉ, bảo vệ nước sơn.... mua thêm ở đại lý hoặc ngoài thị trường.

(Còn tiếp)

Hao Smith

haosmith@yahoo.com

“Cẩm Nang Bảo Trì Cho Những Người Ngại Sửa Xe - Tập I: Ngăn Ngừa Nóng Máy” của Phạm Ðình đã phát hành. Xin liên lạc, Tel: 714-705-3974; PO Box: 9255, Fountain Valley, California 92728-9255. Giá: $6.00, bao cước phí (tiền mặt, hoặc cheque cho Phạm Ðình). Cho biết số điện thoại và địa chỉ email, nếu có. Hoặc hỏi tại các nhà sách Tự Lực 714-531-5290 và Văn Bút 714-895-7080.