NGUOI VIET Đời sống - Tính mắc cỡ hay thiếu tự tin

TÌM KIẾM BÀI RSS

Tính mắc cỡ hay thiếu tự tin
Monday, May 12, 2008

Oanh Thơ

Rất nhiều người trong chúng ta có thể tìm thấy hình ảnh của mình qua câu chuyện sau đây: đang ngồi họp với một nhóm thiện nguyện ở quận Cam, cô A nẩy ra một ý kiến về buổi gây quỹ sắp đến, thế nhưng khi nghĩ đến việc phải trình bày ý kiến của mình với những người trong nhóm, tim cô đập nhanh hơn. Cô tự hỏi: “Mình có nên nói lên không nhỉ?” Rồi cô chần chừ: “Ừ, vì đã có mặt ở đây mình nên trình bày đề nghị này. Thế nhưng, lỡ người ta cho rằng ý kiến đó thật là ngu ngốc thì sao nhỉ?”.
Trong khi cô còn đang suy nghĩ giữa nên và không nên nói ra hay không, thì một phụ nữ ngồi đối diện với cô A đưa tay trình bày cùng một ý kiến mà cô đang có và được mọi người công nhận là ý kiến độc đáo, nên áp dụng. Cô A nhìn thấy việc đó mà tự giận mình không kể xiết.
Có thể một vài người giống như cô A, khi ở trong một vài hoàn cảnh trong đời sống - như việc lên tiếng ở một buổi họp chẳng hạn - tự nhiên thấy mặt nóng bừng, cổ họng bị nghẹt lại và cảm thấy đánh mất đi ngay chính ngôn ngữ của mình. Những người này bị lâm vào một tình trạng gọi là “Situtional shyness” xảy ra khi phải đối diện với một áp lực của xã hội. Ngoài ra có thể nói là một phần ba trong chúng ta lâm vào tình trạng mắc cỡ này trong bất cứ hoàn cảnh nào.
Một bài viết trên tờ Good Housekeeping số tháng 8/2004 đa đưa ra một vài đề nghị của các nhà chuyên môn về tâm lý để giúp nhóm người vừa kể vượt qua được tính mắc cỡ của họ.
Ông Bernardo J. Carducci, giám đốc cơ quan Shyness Research Institute ở Indiana University Sotheast giải thích: “Những người có tính mắc cỡ này đi đâu cũng như thể có một tấm gương trước mặt họ và chỉ chú ý đến những thiếu sót của mình mà thôi”.
Thật ra, không phải tất cả những việc lúng túng về mặt xã hội đều là sự mắc cỡ, Giáo Sư Jerome Kagan thuộc trường Havard University nói như vậy. Ông nói: “Khi gặp một người nào đó lần đầu tiên, chúng ta có thể cảm thấy hơi ngỡ ngàng vì không biết người ấy đánh giá mình như thế nào. Cái cảm giác không chắc chắn này không phải là sự mắc cỡ và điều đó rất bình thường vì chúng ta là con người.” Cuộc nghiên cứu của Giáo Sư Kagan về tính mắc cỡ cũng cho rằng tính này cũng có phần nào mang tính cách di truyền.
Mặc cho bất cứ điều gì gây cho bạn sự nhút nhát, vẫn có những phương cách giúp bạn sửa đổi cái yếu điểm này của mình. Bà Lynne Henderson, Ph.D., giám đốc của Shyness Clinic ở Palo Alto, California nói: “Cũng như mọi thói quen khác, muốn sửa đổi bạn cần phải tập thực hành”.

Ði đến một buổi họp mặt
Ngay cả một người tự tin đến thế nào đi nữa cũng sẽ cảm thấy hơi ngại ngùng khi bước vào một căn phòng gồm toàn những người lạ mặt. Bạn có thể tưởng tượng là mọi người đang phán xét mình khiến bạn cảm thấy bối rối và muốn tự phê phán. (Thí dụ: bộ áo quần mình đang mặc có vẻ diện quá! Tại sao mình lại để cho cô thợ hớt tóc cắt tóc mình ngắn như thế này!).
Cách tốt nhất là đến sớm. Nhờ vậy bạn sẽ không phải đối phó với việc tự phán xét khi nhập vào đám đông. Nếu bạn có phải tham dự vào một cuộc thảo luận đang diễn ra thì việc tốt nhất là nên lắng nghe. Rồi sau đó mới đặt câu hỏi về đề tài đang được bàn cãi và câu hỏi này cần phải được có người trả lời. Nếu sau vài phút ngồi đó và cảm thấy mình chỉ là một cô học trò trung học tham dự vào một cái nhóm toàn những người bàn chuyện không đâu, thì nên biết rằng đó chỉ là một nhóm bạn lâu ngày không gặp nhau muốn tán chuyện gẫu. Trong trường hợp này, bạn nên từ từ để chuyển qua nhóm khác hay người khác.
Khi gặp một người lạ nên tự giới thiệu mình và chứng tỏ cho người kia biết là mình muốn biết về họ. Bạn có thể bắt đầu một vài câu hỏi để có thể tìm những điểm tương đồng khi đối thoại, chẳng hạn như thời tiết hay con cái. Nên tế nhị, không nên hỏi những câu hỏi có tính cách quá riêng tư như “Anh làm việc gì và lương bao nhiêu vậy? Chị có nhà rồi hả, mua giá bao nhiêu?”. Hay đưa ra những ý kiến chủ quan về cách phải nuôi con cái như thế này, thế nọ. Mấy câu chuyện mưa nắng có thể dẫn đến những đề tài hay ho và thú vị hơn mà mình có đồng quan điểm với người bạn mới để chia sẻ và thảo luận với họ.
Ði đến đám đông là một cách để thực hành việc sửa đổi tính mắc cỡ của mình. Khi đã đến với đám đông thì mình phải tìm cách để giao thiệp chứ không nên đứng ở một góc nhìn người qua lại rồi đi về nhà.

Một cuộc phỏng vấn việc làm
Giáo Sư Carducci nhấn mạnh rằng khi đi đến một cuộc phỏng vấn có nghĩa là bạn sẽ được định giá trị và việc này chỉ làm tăng thêm sự mất tự tin của một người vốn hay có tính mắc cỡ hoặc nhút nhát. Do đó, bao giờ bạn cũng nên chuẩn bị để khi đối diện với người phỏng vấn, mình có được sự thoải mái và bình tĩnh.
Sửa soạn những câu trả lời có thể được đặt ra như: “Tại sao cô hay anh muốn làm việc này?”. Nếu có cơ hội, nên nói thêm về những khả năng hay kinh nghiệm của mình. Người Mỹ hay nói rằng mình nên “sell yoursell” - tạm dịch là “bán những gì mình có” - nghĩa là nói ra những khả năng, những kinh nghiệm sẵn có để người chủ nhân biết thêm về mình. Cũng như nên nói cho người muốn mướn biết là bạn luôn luôn muốn được học hỏi thêm về công việc mới.
Bạn cũng nên chuẩn bị cho mình là tất cả những người có thể đóng vai trò kiểm soát một phần cuộc đời bạn như giới chủ nhân, managers... đều có thể khiến lưỡi bạn cứng lại. Ðiều quan trọng là đừng chứng tỏ sự sợ hãi, mà phải tỏ ra tự tin và biết mình nói những gì trong cuộc phỏng vấn.

Nói trước công chúng
Hãy bắt đầu bằng một cuộc thực tập nhỏ: Ở một buổi họp mà bạn thật sự cảm thấy thoải mái (như cuộc họp ở nhà thờ hay với nhóm đọc sách chung), hãy tự hứa với mình là bạn sẽ chỉ hỏi một câu hỏi và đưa ra một ý kiến mà thôi. Rồi ở buổi họp kế tiếp, đặt ra hai hay ba nhận xét. Một khi bạn cảm thấy quen thuộc với tiếng nói của mình cất lên trong phòng họp đó là lúc bạn cảm thấy tự nhiên hơn.
Khi bạn phải đọc một bài diễn văn hay trình bày một vấn đề trước cử tọa đông đảo thỉ điều đó sẽ khó khăn hơn nhiều. Hãy đọc bài diễn văn ấy nhiều lần cho người trong gia đình hoặc bạn bè nghe trước. Nếu ngay trước khi phải lên diễn đàn mà bạn cảm thấy run sợ thì hãy tự nhắc mình là bạn vẫn còn đang chuẩn bị tinh thần và rồi cái cảm giác hồi hộp sẽ phải qua đi khi bạn xuất hiện trước mặt mọi người.
Ông Carducci khuyên chúng ta nên “ngừng lại một chút, hít một hơi thở sâu vào và rồi tiếp tục bài diễn văn.”
Ngoài ra, nếu muốn học hỏi thêm về cách nói trước công chúng, bạn có thể ghi danh học lớp “ Public Speaking” (Nói trước công chúng) ở trường đại học cộng đồng, hay tham gia những nhóm thảo luận nhỏ để thực hành cách phát biểu của mình. Bạn cũng có thể tập phát biểu bất cứ khi nào có cơ hội. Thí dụ như là người đầu tiên nâng ly chúc mừng bạn của mình ở một buổi tiệc sinh nhật. (OT)

Những Bài Liên Quan:

ĐỌC NHIỀU NHẤT