Vào khoảng đầu thập niên 1950 trong lúc đào kép hát bội Ban Vân Hạc tề tựu ở đài phát thanh Sài Gòn chờ thu thanh, thì có một cậu học sinh 17 tuổi đến trao cho nhạc sĩ Sáu Vững 2 vở tuồng hát bội do cậu biên soạn. Và cái đáng nể là thay vì bối cảnh dựa theo truyện Tàu như hầu hết các soạn giả thời bấy giờ, cậu ta đã dựa theo sử Việt để dàn dựng 2 vở tuồng “Trần Bình Trọng tuẫn tiết” và “Phạm Ngũ Lão tòng quân”.

Nhận thấy 2 vở hát bội có thể trình diễn được, lại đi đúng với chủ trương của đài lúc ấy, nên nhạc sĩ Sáu Vững trưởng ban trình duyệt và được đài cho phép thu thanh, phát cho đồng bào khắp nơi nghe. Coi như cậu học sinh có tên Ðinh Bằng Phi đang học lớp 3e année (lớp 8 bây giờ) trường Pétrus Ký đã xâm nhập được vào bộ môn hát bội.

Từ khi còn ở bậc tiểu học, cậu học trò Ðinh Bằng Phi thường hay lân la đến quán cà phê trước đài phát thanh Sài Gòn, tiếp xúc trò chuyện với đào kép nhạc sĩ hát bội Ban Vân Hạc để tìm hiểu về bộ môn nghệ thuật hát bội, và những người trong ban cũng sẵn sàng giải đáp những thắc mắc về chuyên môn. Thế rồi khi lên bậc trung học là bắt đầu viết tuồng và thời gian chưa đầy 3 năm thì hoàn thành hai vở hát nói trên.

Khi lên đại học cậu sinh viên Ðinh Bằng Phi chọn ngành sư phạm, tốt nghiệp được Bộ Quốc Gia Giáo Dục bổ nhiệm đi dạy ở trường trung học Vũng Tàu. Tuy rằng mỗi ngày phải đến lớp dạy học, giáo sư Ðinh Bằng Phi vẫn thỉnh thoảng về Sài Gòn sinh hoạt với giới hát bội và trở thành diễn viên sân khấu.

Sau biến cố Mậu Thân, luật tổng động viên ban hành, giáo sư kiêm soạn giả Ðinh Bằng Phi nhập ngũ thụ huấn khóa sĩ quan trừ bị Trường Sĩ Quan Thủ Ðức. Ra trường thuyên chuyển đi đơn vị tác chiến một thời gian thì biệt phái về Phủ Quốc Vụ Khanh đặc trách văn hóa, đồng thời là giáo sư dạy môn hát bội tại trường Quốc Gia Âm Nhạc và Kịch Nghệ Sài Gòn.

Sau 30-4-1975 cũng như bao nhiêu sĩ quan khác, Trung Úy Ðinh Bằng Phi vào trại cải tạo và ra trại năm 1977, ông trở về cộng tác với ban hát bội và thỉnh thoảng người ta thấy ông lên truyền hình. Vì cải tạo dưới 3 năm nên giáo sư kiêm soạn giả Ðinh Bằng Phi không đủ điều kiện đi Mỹ và hiện ở Sài Gòn. Với tuổi đời gần đất xa trời, không còn lên sân khấu mà chỉ đến sinh hoạt ở Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu, coi như cuộc đời của ông gắn liền với nghệ thuật hát bội.

Vừa qua Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại cho phổ biến thể lệ thi soạn tuồng cải lương và bài ca vọng cổ, biết đâu sẽ có những Ðinh Bằng Phi các thế hệ sau xuất hiện, để bộ môn nghệ thuật cải lương đang hấp hối có cơ hội sống còn.