Hình: Nguyễn Thị Hợp

Cách đây hơn hai tuần, trong khuôn khổ một chương trình lễ hội nghệ thuật được gọi tên là Grand Avenue Festival, Trung Tâm Âm Nhạc Thành Phố Los Angeles đã mở rộng cửa để giới thiệu các thính đường của trung tâm, đồng thời cấp phát các tài liệu về sinh hoạt văn hóa nghệ thuật và cống hiến nhiều tiết mục trình diễn miễn phí. Nhân dịp này chúng ta hãy cùng nhau đi một vòng qua các tòa nhà mà, từ ngày thành lập cho đến nay, trong hơn bốn thập niên qua đã có những đóng góp rất lớn cho bộ mặt văn hóa của thành phố Los Angeles.

Tên gọi “Trung Tâm Âm Nhạc” (Music Center) của thành phố Los Angeles là để chỉ một nhóm nhiều nhà hát tập trung trong bốn tòa nhà có tên gọi lần lượt như sau: Dorothy Chandler Pavilion, Mark Taper Forum, Ahmanson Theatre, và gần đây nhất là Walt Disney Concert Hall.

Tọa lạc tại 135 N. Grand Avenue, Los Angeles, trung tâm này ở ngay khu vực chính giữa thành phố, gần sát cạnh Freeway 101 và chỉ cách Tòa Thị Chính vài phút đi bộ, nằm giữa các đường Hope (phía Bắc), Grand (phía Nam), Temple (phía Ðông) và 2nd Street (phía Tây). Một khúc đường 1st Street (giữa Grand Ave và Hope St) ngăn cách tòa nhà Walt Disney Concert Hall với ba tòa nhà kia.

Trung Tâm Âm Nhạc là một tổ chức bán công hoạt động bất vụ lợi, về mặt cơ sở vật chất thì là sở hữu của Los Angeles County, nhưng do một tổ hợp tư nhân quản trị và điều hành.

Dorothy Chandler Pavilion

Dorothy Chandler Pavilion là tòa nhà được khai trương đầu tiên, vào ngày 6 Tháng Mười Hai, 1964. Dorothy Chandler chính là tên của người đã có công đầu trong việc thành lập Trung Tâm Âm Nhạc, do kiến trúc sư Welton Becket thiết kế.

Sau Thế Chiến II, Los Angeles là một vùng đô thị phát triển nhanh chóng hàng đầu toàn quốc Hoa Kỳ, thế mà tới đầu thập niên 1950 vẫn còn bị nhiều khó khăn trong việc xây dựng một dàn nhạc giao hưởng cho thành phố. Vào giữa thập niên 1950, bà Dorothy, phu nhân của ông Norman Chandler, chủ nhân và chủ nhiệm của tờ báo The Los Angeles Times, là một nhân vật nữ lưu có tiếng tăm, đã nhận lời đảm nhận ủy ban gây quỹ xây dựng một trung tâm nghệ thuật trình diễn cho thành phố.

Việc gây quỹ bắt đầu từ Tháng Ba, 1955 và đã tiến tới thành công. Bà Dorothy Chandler không phải chỉ là người vận động gây quỹ thành công, bà còn là người đã sớm nhìn xa thấy không phải chỉ một thính đường cho nhạc giao hưởng và opera thôi là đã đủ, mà cần phải một trung tâm, một nhóm nhiều thính đường cho nhiều ngành nghệ thuật trình diễn, từ dân gian, truyền thống, tới những thử nghiệm tiền tiến nhất.

Trung Tâm Âm Nhạc Los Angeles ra đời, và từ đó con đường văn hóa nghệ thuật của thành phố thẳng tiến. Dàn Nhạc Giao Hưởng Los Angeles khai trương Dorothy Chandler Pavilion vào Tháng Mười Hai, 1964, và “đóng đô” luôn ở đó 39 năm liền, nghĩa là cho tới khi Walt Disney Concert Hall xây dựng xong để “dời đô” sang, và từ đó Dorothy Chandler trở thành trụ sở cho Nhà Hát Opera Los Angeles.

Mark Taper Forum

Năm 1967, ba năm sau ngày khai trương Dorothy Chandler Pavilion, tòa nhà Mark Taper Forum được khánh thành. Mark Taper là một nhân vật có công trong việc phát triển thành phố. Forum là một từ đã có từ thời cổ La Mã và cũng có nghĩa là nhà hát. Mark Taper Forum dành riêng cho ngành kịch nghệ, chỉ có 752 chỗ ngồi, khán giả sẽ cảm thấy rất gần với người diễn. Ðây là trụ sở của nhóm kịch Center Theatre Group.

Ahmanson Theatre

Nhà hát Ahmanson được khai trương tiếp theo Mark Taper Forum, ba ngày sau đó. Nhà hát lấy tên ông Howard Ahmanson, một chủ nhà băng và là nhà lãnh đạo cộng đồng ở Los Angeles. Nhà hát Ahmanson lớn hơn gấp ba lần Mark Taper Forum, dành cho những vở ca kịch tầm cỡ lớn, nhiều vở đã được mở đầu trên sân khấu Broadway hay ngoại quốc như The Phantom of the Opera, Les Misérables, Miss Saigon...

Walt Disney Concert Hall

Walt Disney là một nhân vật nổi tiếng hàng đầu trong ngành phim hoạt họa, kể từ khi nhân vật hoạt họa đầu tiên của ông, Mickey Mouse, ra đời năm 1928, cho đến cuối đời, đã nhận được đến 48 giải thưởng Academy Awards. Sau khi ông qua đời năm 1966, bà vợ của ông, Lilian, muốn có một công trình xây dựng để vinh danh ông. Năm 1987, bà Lilian tặng $50 triệu để khởi công dự án Walt Disney Concert Hall. Sau 16 năm vận động và nghiên cứu, Walt Disney Concert Hall, tác phẩm kiến trúc của Frank Gehry, hoàn thành năm 2003 và lập tức được kể như là một trong những tòa nhà nổi tiếng nhất Los Angeles.