TOKYO, Nhật Bản (AFP) - Chính phủ Nhật hôm Thứ Sáu 31 Tháng Mười đã giải nhiệm tư lệnh không quân sau khi ông ta viết một bài bình luận trong đó nói rằng Nhật không phải là thành phần gây hấn trong Ðệ Nhị Thế Chiến, một lập trường chắc chắn sẽ làm các quốc gia láng giềng giận dữ.

Trung Quốc, Nam-Bắc Hàn và các quốc gia Á Châu khác vẫn còn có những kỷ niệm đau thương về sự xâm lăng của Nhật và chế độ thuộc địa sau đó. Ðã có nhiều phê bình cho rằng phát biểu của Tướng Toshio Tamogami có thể gây căng thẳng cho mối quan hệ ngoại giao của Nhật.

“Ðiều ông ta nói thật không xứng đáng với vai trò của một tham mưu trưởng không quân vì khác biệt với lập trường của chính phủ. Ông ta không đáng để ở lại chức vụ này,” Bộ Trưởng Quốc Phòng Yasukazu Hamada tuyên bố trong cuộc họp báo về việc giải nhiệm Tướng Tamogami.

Thủ Tướng Taro Aso, người được biết là có khuynh hướng bảo thủ về lịch sử Nhật, cho báo chí hay: “Ngay cả khi ông ta đưa ra ý kiến này với tính cách cá nhân, điều đó cũng không thích hợp.”

Tướng Tamogami, tham mưu trưởng không quân Nhật, đã đưa ra ý kiến nói trên trong bài viết về đề tài “quan điểm thật sự về lịch sử cận đại”.

Ông viết “ngay cả đến bây giờ, nhiều người vẫn còn nghĩ rằng ‘sự hiếu chiến’ của quốc gia chúng ta đã gây ra những đau khổ cho các quốc gia khác ở Á Châu trong cuộc Ðông Á Ðại Chiến.”

“Tuy nhiên chúng ta cần nhận ra rằng nhiều quốc gia Á Châu có một cái nhìn tích cực về cuộc Ðông Á Ðại Chiến,” Tướng Tamogami cho hay, theo bản dịch Anh ngữ.

“Việc nói rằng quốc gia chúng ta là một quốc gia hiếu chiến là một cáo buộc sai lầm.”

Ðông Á Ðại Chiến là từ ngữ Nhật dùng để diễn tả cuộc chiến ở vùng Á Châu-Thái Bình Dương, nhấn mạnh rằng đây là cuộc chiến của các quốc gia Á Châu đòi độc lập từ các cường quốc Tây phương.

Lập luận này đi ngược lại một thông điệp đưa ra bởi Thủ Tướng Tomiichi Murayama vào năm 1995 và được sự ủng hộ của các đời thủ tướng sau này, theo đó xin lỗi về hành động hiếu chiến của Nhật trong quá khứ và việc duy trì thuộc địa ở Á Châu.

Khi ông Aso lên nắm quyền hồi Tháng Chín, ông cho hay sẽ ủng hộ lời xin lỗi này. (V.Giang)