CHARLOTTE, North Carolina (AP) - Theo một số những nhà phân tích, nếu không có tỉ phú H. Ross Perot, ông Bill Clinton có thể đã không chiếm được Tòa Bạch Ốc vào năm 1992. Và nếu ông Ralph Nader không chiếm được 32,000 phiếu ở Florida, ông Al Gore đã dọn vào Phòng Bầu Dục trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm 2000.

Nhưng năm nay, cả ông Nader lẫn cựu Dân Biểu Bob Barr của đảng Cộng Hòa - ra tranh cử với tư cách một đảng viên Libertarian - hoặc bất cứ ứng cử viên nào thuộc các đảng nhỏ khác đủ điều kiện để có tên trên phiếu bầu tại vài tiểu bang, có lẽ sẽ không thể đóng một vai trò phá bĩnh nào.

Trong lịch sử lâu dài của Hoa Kỳ, những ứng cử viên thuộc đảng thứ ba vẫn xuất hiện trong những cuộc bầu cử tổng thống, nhưng ít có ai được coi như thành công. Trong số những người thu được một vài sự ủng hộ đáng kể của cử tri có hai ứng cử viên có chủ trương kỳ thị chủng tộc: ông Strom Thurmond trong liên danh của đảng Dixiecrats, chiếm được 39 phiếu cử tri đoàn vào năm 1948, và Thống Ðốc George Wallace của Alabama trong liên danh của đảng American Independent, chiếm được 46 phiếu cử tri đoàn vào năm 1968.

“Kể từ năm 1932 - năm khai sinh đảng Dân Chủ hiện nay - chỉ có 13 lần trong đó một ứng cử viên thuộc một đảng thứ ba thực sự thu được hơn 5% số phiếu,” theo lời ông Dennis Goldford, một giáo sư chính trị học tại Ðại Học Drake ở Iowa. Ông nói: “Người dân càng phàn nàn về hai đảng lớn, họ càng có khuynh hướng bỏ phiếu cho các đảng thứ ba.”

Các ứng cử viên thuộc đảng thứ ba có thể ảnh hưởng lên kết quả cuộc bầu cử.

Trong khi không chiếm được bất cứ lá phiếu cử tri đoàn nào vào năm 1992, ông Perot đã chiếm được 19% số phiếu phổ thông và giúp đẩy ông Clinton vào Tòa Bạch Ốc. Vào năm 2000, ông Nader đã không chiếm được sự ủng hộ xấp xỉ với ông Perot, nhưng vì số phiếu đó chiếm một tỉ lệ bất cân xứng về số cử tri có thể đã bỏ phiếu cho ông Gore, nó đủ để đảo ngược kết quả của một cuộc đua khít khao đã đem lại phần thắng cho ông George W. Bush.

“Có thể ông Nader đã tạo một thay đổi ở Florida và New Hampshire,” theo lời ông Charles Prysby, một giáo sư chính trị học tại Ðại Học North Carolina ở Greensboro. “Nếu ông Nader không hiện diện trên lá phiếu tại bất cứ đâu, một phần lớn 2.7% số phiếu bỏ cho ông đáng lẽ sẽ về tay ông Gore. Và ông Gore sẽ đứng đầu tại hai tiểu bang đó.”

Tình trạng đó có thể tái diễn trong cuộc bầu cử năm nay hay không? Có thể không.

Ông Barr chỉ có tên trên lá phiếu tại sáu tiểu bang được coi như chưa biết ai sẽ thắng trong ngày bầu cử: North Carolina, Florida, Indiana, Missouri, Nevada và Ohio, chiếm tổng cộng 89 phiếu cử tri đoàn. Ông Nader chỉ có tên trên bốn tiểu bang trong số các tiểu bang đó, và đủ điều kiện để các cử tri ghi thêm tên ông tại North Carolina và Indiana.

Nhưng cả hai ông đều không nhận được sự ủng hộ đáng kể nào trong những cuộc thăm dò gần đây tại các tiểu bang đó.

Ông Barr, một cựu dân biểu của Georgia, chiếm được khoảng 4% trong các cuộc thăm dò tại tiểu bang nhà của ông. Ðiều đó có thể giúp ông Obama một cơ may chống lại ông McCain tại một tiểu bang có truyền thống bỏ phiếu cho Cộng Hòa. Nhưng nếu vị nghị sĩ Illinois thắng tại đó, hầu như chắc chắn đó là một phần trong một chiến thắng rõ rệt trên toàn quốc chứ không phải là một kết quả khít khao như trong cuộc bầu cử năm 2000. (n.n.)