Nguyễn Văn Khanh

Mặc dù các cuộc thăm dò cử tri do giới truyền thông địa phương thực hiện cho thấy ứng viên Barack Obama của đảng Dân Chủ hầu như nắm chắc tiểu bang Pennsylvania trong tay, nhưng người đại diện cho đảng Cộng Hòa đang dự cuộc đua tiến về Tòa Bạch Ốc nhất định không chịu thua, liên tiếp mở mặt trận nhằm thu hút lá phiếu cử tri đặc biệt những cử tri da trắng đang xem “yếu tố màu da” chiếm một ảnh hưởng quan trọng trong quyết định sẽ bỏ phiếu cho ai.

Trong tuần lễ vừa qua, Thượng Nghị Sĩ John McCain và bà Thống Ðốc Sarah Palin tiên tục xuất hiện ở Pennsylvania và tiểu bang Ohio nằm sát ngay bên cạnh, vận động thu hút phiếu của thành phần công nhân da trắng, kể cả những người từng bỏ phiếu ủng hộ cho bà Hillary Clinton trước đây. Trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ, bà Clinton thắng ông Obama với tỷ lệ phiếu cách biệt chừng 10%.

Tại Quận Hạt Fayette nằm sát góc tiểu bang Pennsylvania, một người thanh niên tên Bob nói “trước đây tôi chẳng ưa gì bà Clinton, nhưng tôi bỏ phiếu cho bả vì không thích 'thằng cha' này.” Vẫn anh thanh niên đang làm việc cho một xưởng sửa chữa xe hơi nói tiếp, “tôi không tin nước Mỹ đã sẵn sàng chọn một ông tổng thống da đen, và tôi sẽ bỏ phiếu cho ông McCain”.

Mặc dù gần 75% người Mỹ nói sẵn sàng bỏ phiếu chọn một chính trị gia da đen làm tổng thống “nếu người đó có khả năng lãnh đạo”, nhưng một cuộc thăm dò do đài truyền hình FOX phối hợp chung với nhật báo The Washington Times lại đưa ra kết quả cho thấy 14% cử tri Mỹ “không bỏ phiếu cho ứng cử viên da đen”. Trong suốt tuần qua, những quan sát viên bầu cử và những chuyên viên thăm dò bầu cử cũng xác nhận đó là điều có thật, và dự đoán “con số có thể cao hơn nữa” vì nhiều người có ý nghĩ đó trong lòng nhưng không nói ra.

Các chuyên gia phân tích bầu cử Hoa Kỳ cũng tin Pennsylvania và Ohio là những tiểu bang nắm quyết định thắng bại cho cuộc bỏ phiếu hôm nay và “yếu tố Bradley” có khả năng xảy ra. Tom Bradley là tên ông cựu thị trưởng thành phố Los Angeles, ra tranh cử thống đốc tiểu bang California hồi 1982. Lúc đó tất cả các cuộc thăm dò đều nói ông Bradley sẽ thắng cử vẻ vang, nhưng cuối cùng ông thất bại trước đối thủ người da trắng. Từ đó chữ “yếu tố Bradley” được dùng để nói về những sự kiện bất ngờ liên hệ đến màu da, chủng tộc, trong chính trường.

Chỉ tại Pennsylvania không thôi, có những dấu hiệu khá rõ rệt để có thể tin “yếu tố Bradley” sẽ xảy ra. Hai thành phố lớn Philadelphia và Pittsburgh có đông người da đen cư ngụ, không ai ngạc nhiên khi thấy tập thể nào bỏ phiếu ủng hộ ông Dân Chủ Obama. Nhưng rải rác khắp nơi là thành phần công nhân da trắng, hầu hết chỉ học xong trung học hay đang theo đuổi bậc đại học, có lập trường đi sát với cánh bảo thủ hơn. Mới Tháng Năm vừa rồi, một cuộc thăm dò cho thấy 20% cử tri thành phần này nói “yếu tố màu da” quyết định - hay góp phần rất lớn trong việc quyết định - nên bỏ phiếu cho ai. Dựa vào đó, nhiều cử tri - ngay cả cử tri Dân Chủ - nghĩ bà Clinton thành công ở vòng bầu sơ bộ “vì là người da trắng”. Nói ngược lại, ông Obama thua phiếu bà Clinton ở Pennsylvania “vì là người da đen”.

Yếu tố màu da và lá phiếu được chính Dân Biểu John P. Martha nói đến hồi trung tuần tháng trước. Ông dân biểu chống cuộc chiến Iraq và Tổng Thống George W. Bush cho biết ở đơn vị của ông (nằm ở phía Tây tiểu bang Pennsylvania) “là một khu vực kỳ thị”, đồng thời dự đoán “ông Obama sẽ rất vất vả để kiếm phiếu ở khu vực này”. Ngay tức khắc, sự chống đối bùng lên buộc ông Martha phải đưa ra lời giải thích “chữa cháy”: “Chúng ta không thể chối cãi yếu tố màu da sẽ ảnh hưởng đến lá phiếu của cuộc bầu cử này. Tôi tin là trong những tháng gần đây cử tri đã vượt qua được điều đó, để chú tâm hơn vào những chính sách hai ứng cử viên hứa sẽ thực hiện và lượng định xem tương lai quốc gia sẽ đi về đâu”.

Nhưng chỉ một vài ngày sau đó, vẫn ông dân biểu này nói với báo chí với đại ý ông tin vẫn có những người bỏ phiếu theo yếu tố... trắng đen!!!

Văn Phòng Ủy Ban Vận Ðộng Tranh Cử McCain không chấp nhận lối nhìn mang tính kỳ thị như vậy. Ông Jon Seaton, người đặc trách khu vực Ohio và Pennsylvania nói rất mạnh, “Chúng tôi biết ông Obam thua đậm bà Clinton, và chúng tôi biết cách kéo cử tri ủng hộ bà Clinton đứng về phía mình”. Giơ tay chỉ tấm bản đồ khu vực, ông Seaton trình bày với giọng thật vững tin “cử tri ở vùng Tây và Tây Nam trước đây không bỏ phiếu cho ông Obama, lần này họ cũng sẽ không bỏ phiếu cho ông ta”. Mạnh hơn nữa, ông Seaton bảo: “Chúng tôi chắc chắn thành công, bất kể các cuộc thăm dò nói gì thì chúng tôi cũng chắc chắn thành công”.

Bên Văn Phòng Ủy Ban Vận Ðộng Tranh Cử Obama nghĩ gì? Các cố vấn cao cấp nhất của ông Obama nói “ông McCain không thể thắng nỗi ở Pennsylvania và Ohio đâu”. Ông Sean Smith, phát ngôn viên của ông Obama bảo cách đây một vài tuần, “tưởng ông McCain có thể thu ngắn cách biệt, nhưng bây giờ đã quá trễ rồi, không làm sao lật được tình thế”. Dựa vào kết quả các cuộc thăm dò, ông Smith vừa cười vừa nói: “Chẳng lẽ cả trăm cuộc thăm dò đều sai hết hay sao”.

Ðiều cả hai bên không nói ra: trong một bản tin đánh đi từ Ohio và Pennsylvania lúc cuộc bầu sơ bộ Dân Chủ diễn ra, hãng thông tấn AP cho hay cứ 10 người đợi đến phút cuối mới quyết định chọn ai thì có 2 người bảo yếu tố kinh nghiệm và màu da “chiếm phần chủ động”. Ở cuộc bầu cử tổng thống diễn ra ngày hôm nay, ông McCain luôn bảo “tôi là người có kinh nghiệm” và ông Obama là chính trị gia đang nuôi ước mơ trở thành vị tổng thống da đen đầu tiên của nước Mỹ.

• 15 ngày trước bầu cử: “Swift Boaters” ông ở đâu? (Sunday, October 19, 2008 11:21:35 AM)
  Giờ này 4 năm trước, tổ chức mang tên “Các Cựu Chiến Binh Giang Thuyền Hoa Kỳ Cho Sự Thật” (The Swift Boat Veterans for Truth) bỏ ra nhiều triệu dollars để mở mũi dùi tấn công ứng cử viên John Kerry của Ðảng Dân Chủ, đưa ra những chứng cớ cáo buộc - hoặc bày tỏ nghi ngờ - về thành tích quân sự của vị nghị sĩ từng tham chiến tại Việt Nam, sau đó trở về và tham gia phong trào phản chiến.
  
• 14 ngày trước bầu cử: Mọi chuyện đều có thể xảy ra (Monday, October 20, 2008 1:11:52 PM)
  Theo quy định của Hiến Pháp Hoa Kỳ, tổng thống là người phải được đa số quá bán cử tri đoàn bầu chọn. Theo quy định - cũng của hiến pháp - số phiếu đại cử tri của mỗi tiểu bang gồm số dân biểu cộng với 2 thượng nghị sĩ. Riêng thủ đô Washington D.C. sẽ có 3 phiếu.
  
• 13 ngày trước bầu cử: Ðể có lá phiếu của cộng đồng Hispanic... (Wednesday, October 22, 2008 4:57:02 PM)
  Nếu những lời chỉ trích hai ủy ban vận động tranh cử John McCain và Barak Obama đưa ra trong loạt quảng cáo truyền hình để kiếm phiếu khiến nhiều người phải lắc đầu, loạt quảng cáo được chiếu trên những đài truyền hình hay đài truyền thanh nói tiếng Spanish (tiếng Tây Ban Nha) còn kinh hãi hơn nữa.
  
• 11 ngày trước bầu cử: Mọi người sẽ ra đi, chỉ mình tôi ở lại (Friday, October 24, 2008 4:27:19 PM)
  Khi Neel Kashkari bắt đầu bài nói chuyện của ông ở Viện Nghiên Cứu Chính Trị Cộng Hòa American Enterrise Institute hôm 19 Tháng Chín vừa qua, hầu như trong cử tọa chẳng mấy ai biết đến vị khách mời đang nắm chức vụ phụ tá đặc biệt Tổng Trưởng Tài Chánh Hoa Kỳ.
  
• 10 ngày trước bầu cử: Màu da và cuộc bầu cử tổng thống 2008 (Saturday, October 25, 2008 3:22:15 PM)
  Có lẽ hầu hết cử tri tiểu bang Virginia đều nhớ chuyện xảy ra trong cuộc tranh cử thống đốc hồi 1989. Một tuần trước ngày phòng phiếu mở cửa, tất cả những cuộc thăm dò đều nói ứng viên da đen Douglas Wilder của đảng Dân Chủ dẫn trước đối thủ chính trị da trắng từ 9 đến 11% số phiếu.
  
• Tám ngày trước bầu cử: Ðâu rồi “Hockey Mom”? (Monday, October 27, 2008 11:14:32 AM)
  Nếu tất cả cử tri Hoa Kỳ đều là những nhà thiết kế thời trang, liên danh McCain-Palin đã không phải tốn thì giờ để giải thích tại sao phải tốn 150,000 dollars tiền quần áo, trang điểm... cho bà phó tướng. Nếu tất cả cử tri Hoa Kỳ đều trông chờ ở một bà phó tướng ăn diện sang trọng, liên danh McCain-Palin cũng không phải giải thích tại sao bà Palin của những ngày cuối tháng 10 khác với bà Palin của những ngày đầu tiên khi mới được giới thiệu với cử tri.
  
• 5 ngày trước bầu cử: Iran, Iraq nằm ở chỗ nào? (Thursday, October 30, 2008 1:28:01 PM)
  Các nhà phân tích chính trị tại Washington dự đoán Iran, Iraq sẽ là 2 “tuyến đầu” trong chính sách đối ngoại của tân tổng thống Hoa Kỳ. Cũng chính các nhà phân tích này tin khó khăn ở thị trường tài chánh và biến chuyển chính trị đang xảy ra tại Iraq sẽ gây khó khăn cho bất cứ ai trúng cử vào ngày mùng 4 tháng 11 tới đây.
  
• Bốn ngày trước bầu cử: Làm sao giải quyết tình hình Trung Ðông? (Friday, October 31, 2008 3:06:25 PM)
  Không vội nói đến ai sẽ trở thành tân tổng thống Hoa Kỳ, chỉ biết người chủ mới của Tòa Bạch Ốc sẽ phải giải quyết rất nhiều khó khăn, trong đó bao gồm cả cuộc đàm phán để tìm hòa bình giữa người Do Thái và người Palestine, đồng thời có khả năng sẽ phải can thiệp trực tiếp đến nội bộ chính trị của vùng Trung Ðông.
  
• Ba ngày trước bầu cử: Obama tin tưởng vào chiến thắng – McCain vững hy vọng sẽ đảo ngược tình thế (Sunday, November 02, 2008 12:50:18 AM)
  Ngày Thứ Bảy các ứng cử viên Tổng thống – Phó Tổng thống và hai ban tranh cử Dân Chủ - Cộng Hòa đều dồn hết nỗ lực và thời gian cho cuộc vận động gấp rút trong những giờ phút cuối cùng của cuộc tranh cử.