Cuộc khủng hoảng tài chánh trong Tháng Chín và Tháng Mười đã có vẻ xóa mất sự hy vọng của nhiều người rằng thị trường nhà đất sẽ sớm phục hồi. Số lượng nhà bán và giá nhà còn giảm, cho thấy tình hình vẫn tệ và ảnh hưởng đến nền kinh tế nói chung.

Sự sụp đổ của ngân hàng Lehman Brothers đã khiến cho số lượng hồ sơ vay tiền mua nhà bị cạn dần, gây thêm khó khăn bởi tiêu chuẩn vay nợ bị siết chặt hơn trước. Ðối với những ai muốn mua nhà, họ cảm thấy phân vân trước tình trạng bất an trên thị trường tài chánh. Trong số lượng nhà bán được trong Tháng Mười, gần phân nửa là nhà bị ngân hàng tịch thu và được bán lại trên thị trường với giá thấp.

Trước tình hình ảm đạm, các chủ nhà phải bớt giá nhiều hơn nếu muốn bán nhà của họ. Trị giá của nhà đã rơi xuống ở mức kỷ lục trên toàn quốc.

Theo Chỉ Số Giá Nhà Case-Shiller được ghi nhận bởi Standard & Poor's ngày Thứ Ba, 25 Tháng Mười Một, giá nhà trên toàn quốc đã giảm 16.6 phần trăm trong tam cá nguyệt thứ ba so với ba tháng trước đó từ Tháng Bảy đến Tháng Chín.

Ðây là tỉ lệ giảm nhiều nhất giữa hai tam cá nguyệt kể từ khi chỉ số được bắt đầu ghi nhận từ năm 1988. Giá nhà đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2004.

“Chúng tôi vẫn tin rằng chúng ta chưa rơi xuống tận đáy của sự việc giá nhà đang giảm trên toàn quốc,” ông Joshua Shapiro cho biết trong một thông điệp dành cho các thân chủ của công ty nghiên cứu MFR. Theo tin trên trang mạng của nhật báo New York Times, ông là chánh kinh tế gia chuyên về quốc nội của công ty MFR.

Trước tình hình kinh tế còn xáo trộn, số người Mỹ muốn mua nhà trong lúc này không là bao nhiêu. Trong số 5,000 gia đình được hỏi ý kiến trong một cuộc thăm dò của Conference Board, chỉ số 1.9 phần trăm nói rằng họ có ý định mua nhà trong vòng sáu tháng sắp tới. Ðó cũng là tỉ lệ thấp nhất và giảm từ tỉ lệ 2.6 phần trăm từng được ghi nhận trong Tháng Mười Một 2007. Nói chung, sự tin tưởng của giới tiêu thụ ở nền kinh tế có tăng một chút so với sự ghi nhận trong Tháng Mười nhưng vẫn còn thấp.

Có lẽ cảm thấy sự bất an của người dân và tình trạng suy thoái còn tiếp diễn trên thị trường địa ốc, trong ngày Thứ Ba vừa qua Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang (Fed) đã thông báo hai chương trình nhằm giúp người Mỹ có thể vay tiền để mua nhà.

“Biện pháp này là nhằm giảm phí tổn và tăng thêm tín dụng cho những người muốn mua nhà, hầu củng cố cho thị trường nhà đất và đồng thời cải thiện thị trường tài chánh nói chung,” Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang viết trong thông báo.

Fed sẽ mua lại những món nợ nhà với trị giá lên tới $600 tỉ của hai cơ sở tài chánh Fannie Mae và Freddie Mac.

“Chúng tôi mong đợi biện pháp này sẽ cải thiện tình trạng của thị trường nợ tiền nhà một cách đáng kể và sẽ tạo những ảnh hưởng thuận lợi trên thị trường địa ốc và nền kinh tế nói chung,” ông Michael Feroli, một kinh tế gia tại J.P. Morgan Chase, viết trong thư dành cho các thân chủ.

Trong nghiên cứu được thực hiện trong Tháng Chín, tất cả 20 thành phố lớn trong phúc trình của Case-Shiller đều có giá nhà bị giảm, mà nặng nhất là San Francisco và Phoenix. So với một năm trước đây, giá nhà tại Phoenix giảm 31.9 phần trăm. Bị giảm nhiều không kém là Las Vegas với giá thấp hơn trước 31.3 phần trăm.

Giá nhà tại Los Angeles, Miami, San Diego và San Francisco đã giảm 26 phần trăm so với một năm trước đây. Giá tại New York giảm 7.3 phần trăm kể từ Tháng Chín 2007.

“Sự xáo trộn trên các thị trường tài chánh đã đè nặng trên thị trường địa ốc vốn đã bị áp lực vì nền tảng bị lung lay,” ông David Blitzer viết trong thư được tờ New York Times ghi lại.

Mặc dù tình hình đang u ám, các chuyên gia cho rằng thị trường địa ốc sẽ còn tệ hơn.

“Chỉ số của Case-Shiller đã cho thấy tình hình xấu trên thị trường, thế nhưng nó sẽ còn tệ hơn,” kinh tế gia Patrick Newport viết trong thư thông tin của cơ sở HIS Global Insight sáng Thứ Ba.

Phúc trình của Case-Shiller được phổ biến một ngày sau khi có một báo cáo cũng không mấy lạc quan của Hội Ðịa Ốc Quốc Gia. Báo cáo này ghi nhận số lượng nhà từng có chủ được bán trong Tháng Mười. Con số đã bị giảm ở mức độ nhanh nhất trong 40 năm. Nhà từng có người ở chiếm 90 phần trăm số nhà được bán trên thị trường.

Ðể cho thị trường có thể được khá hơn, số lượng nhà tồn kho phải giảm xuống. Ðiều kiện này tùy thuộc vào giá nhà. Nếu nhà có giá thật thấp thì người ta mới chịu mua, bằng không họ chờ đợi với hy vọng giá sẽ còn giảm thêm.

Dẫu sao chăng nữa người ta cũng nhận thấy có một tia hy vọng lóe lên ở chân trời từ những tin không vui kể trên. Ðó là sự phục hồi đang khởi dậy mặc dù thị trường còn ê ẩm, đau đớn trong cơn bệnh suy thoái. (h.d.)