Lê Nguyên Hồng

Những người yêu văn học nghệ thuật Việt Nam thời tiền chiến và sau năm 1954, phần nhiều đều biết đến phong trào “Nhân văn giai phẩm.’’ Với nhiều người trong phong trào này là đảng viên CSVN, họ đã nguyện cống hiến hết sức mình cho sự nghiệp văn học nghệ thuật nước nhà. Phong trào “Nhân Văn Gai Phẩm’’ quy tụ hầu hết các văn nhân, nghệ sỹ được học hành đào tạo dưới thời thuộc Pháp. Trong đó có nhiều người đã từng du học tại Pháp... Vì vậy họ chịu ảnh hưởng khá lớn từ nền văn hóa Pháp, một nước có nền văn học nghệ thuật lâu đời và được coi là nước văn minh tự do trên thế giới.

Giới văn nghệ sỹ Việt Nam thời ấy, nói chung cũng như bao người dân khác đều ngây thơ cho rằng “toàn tâm toàn ý đi theo đảng CSVN thì sẽ có ngày hạnh phúc đủ đầy”! Nhưng trong con mắt của đảng CS thì văn nghệ sĩ là “đại biểu của tư tưởng tiểu tư sản’’ mà thôi. Chính vì vậy các tác phẩm của họ nếu đụng chạm đến những vấn đề nhạy cảm không theo tư duy cộng sản Mác xít thì lập tức bị cắt xén, thậm chí bị loại bỏ không thương tiếc bởi tinh thần “Tư tưởng cộng sản Mác- Lê nin là thống soái”. Văn nghệ sĩ vốn không quen với sự áp đặt bởi chính trị kiểu cộng sản. Vì vậy một số nhà văn nhà thơ đã có ý kiến đòi tự do trong sáng tác, tự do trong tư duy văn chương, mở rộng dân chủ cho giới văn nghệ sĩ. Mở đầu cho đợt phản ứng này là sự kiện một nhóm văn nghệ sĩ trong quân đội đứng đầu là các thi sĩ Trần Dần, Tử Phác... Họ đã gặp một ủy viên bộ chính trị đảng CSVN (úc đó còn là đảng lao động VN) để đòi trả văn nghệ đích thực cho văn nghệ sĩ và Nghệ thuật vị nghệ thuật chứ nghệ thuật không vị nhân sinh (ở đây là nhân sinh CS)... Ngay lập tức những người cầm đầu văn nghệ của ÐCS mà đứng đầu là thi sĩ CS - Tố Hữu đã nâng quan điểm kết tội cho nhóm này là chống lại sự lãnh đạo của đảng và có tư tưởng tiểu tư sản phản động!

Ngay từ lúc đó, có người từng là du học sinh tại Pháp đã biết rõ sự thật về Hồ Chí Minh ông ta đã làm những gì thời gian ở Pháp, nên đã nhận xét về Tố Hữu rằng: “Tố Hữu mắc sai lầm thần thánh hóa lãnh tụ’’ (muốn ám chỉ ông Hồ Chí Minh). Và thế là ngay sau buổi gặp viên ủy viên Bộ Chính Trị đó, mà một số tài liệu nói rằng đấy là ông Nguyễn Chí Thanh - một nhân vật trong Bộ Chính Trị ÐCS khét tiếng cực tả và cực đoan được đảng CSVN phân công phụ trách theo dõi văn hóa tư tưởng văn nghệ sĩ và toàn bộ đời sống tư tưởng của xã hội ngày ấy đã ra lệnh cho công an, mật vụ thực thi lệnh bắt giam Trần Dần và Tử Phác ngay tức khắc.

Ðầu năm 1956 tập “Giai Phẩm Mùa Xuân’’ ra đời với sự góp công của nhiều nhà văn, nhà thơ, nhạc sỹ như: Lê Ðạt, Hoàng Cầm, Văn Cao v.v... đã cho ra đời nhiều tác phẩm, bài viết mang nội dung chống đối hay phê bình chế độ và sự cai trị của tư tưởng ÐCSVN. Tôi có thể nêu các bài như “Chống Công Thức”, “Nhất Ðịnh Thắng”, “Cái Chổi Quét Rác Rưởi’’... Thế là lập tức họ cùng chung cảnh ngộ với Trần Dần và Tử Phác! Sau đó tập “Giai Phẩm Mùa Xuân’’ này cũng bị tịch thu.

Tuy không có ai dám đứng lên phản ứng trực diện với ÐCSVN như Trần Dần và Tử Phác nữa, nhưng giới văn nghệ sỹ vẫn tiếp tục dùng vũ khí và thế mạnh của mình là ngòi bút để tiếp tục đấu tranh với ÐCSVN. Tháng 8/1956, họ cho ra đời tập “Giai Phẩm Mùa Thu” tập 1 và tập 2, đáng chú ý nhất đó là bài “Phê Bình Lãnh Ðạo Văn Nghệ’’ của tác giả Phan Khôi. Tiếp tục sau đó là sự ra đời của tờ báo “Nhân Văn” với nhiều bài viết chống nạn bè phái của các cán bộ CSVN và đã đề cập đến việc ÐCS đàn áp tư tưởng tự do sáng tạo nghệ thuật của giới văn nghệ sĩ, như trong bài thơ của Lê Ðạt: “Câu Chuyện Về Mấy Người Tự Tử’’ v.v...

Vì những tác phẩm của phong trào “Nhân Văn Giai Phẩm” đứng về phía nhân dân và nói lên sự thật, cho nên nó đã được đông đảo các tầng lớp trong quần chúng nhân dân tiếp nhận đón đọc và ủng hộ. Chính vì vậy nên ÐCSVN càng căm tức và quyết tâm ra tay đàn áp khủng bố giới văn nghệ sĩ khốc liệt. Trước hết những kẻ lãnh đạo chóp bu trong giới văn nghệ đứng đầu là Tố Hữu đã trắng trợn xuyên tạc các tác phẩm văn, thơ, nhạc, kịch của “Nhân Văn Giai Phẩm” trên các phương tiện thông tin, chủ yếu là các báo của ÐCS để dọn đường cho một đợt đàn áp tàn bạo, dã man vào những người trong nhóm này. Cùng lúc đó Hồ Chí Minh ra “sắc lệnh báo chí’’, chính thức xác nhận “báo chí là cơ quan ngôn luận của đảng CSVN.’’ Và từ đó bắt đầu cho một đêm trường của báo chí và văn nghệ tự do!

Một chiến dịch đàn áp vô nhân đạo nhất trong lịch sử đối với văn nghệ sỹ đã bắt đầu như vậy. Tiếp sau đó là “phiên tòa Nhân Văn’’ ngày 21/1/1960 tại Hà Nội với những mức án “Án ngờ lòa mây’’ như của nữ nhà văn Thụy An, bà tuy không phải là người của “Nhân Văn Giai Phẩm” cũng bị kết án tới 15 năm tù! Ông Nguyễn Hữu Ðang bị 15 năm tù, giám đốc nhà xuất bản Minh Ðức 10 năm tù! Một số khác thì bị ngấm ngầm bỏ tù không án mà ÐCS quen gọi là “án cao su”, rồi bị quản thúc, bị cho vào sổ đen mà cả gia đình con cháu không thể ngóc đầu lên được cho đến tận ngày hôm nay.

Kể từ ngày ÐCSVN ra tay đàn áp báo chí, đàn áp văn nghệ sỹ trong những năm 50-60 của thế kỷ trước cho đến nay. Ở Việt Nam theo thống kê của nhà nước CSVN thì họ hiện có hơn 700 tờ báo đang hoạt động (nhà nước và đảng CSVN vẫn thường huênh hoang với quốc tế về điều này). Nhưng tất cả đều là tiếng nói của ÐCSVN độc tài mà tất cả nhất cử nhất động đều do ÐCSVN chỉ đạo, giật dây. Tuy nhiên, càng sống trong sự o ép, kìm kẹp thì khát vọng cất lên tiếng nói đòi công bằng lại càng lớn lao hơn bao giờ hết. Nhiều nhân sỹ trí thức nổi tiếng trong nước đã dũng cảm cát lên tiếng nói đấu tranh. Như các ông: Hoàng Minh Chính, Nguyễn Ðan Quế, Nguyễn Văn Lý, Trần Ðộ, Trần Khuê, Hà Sỹ Phu, Thích Quảng Ðộ, Hoàng Tiến, Tiêu Dao Bảo Cự, Bùi Minh Quốc, Lê Hồng Hà, Dương Thu Hương, Trần Thư v.v... với những tác phẩm như Chia Tay Ý Thức Hệ, Người Tù Bị Xử Lý Nội Bộ, Nhận Ðịnh Những Sai Lầm Của ÐCSVN Ðối Với Dân Tộc Và Phật Giáo Việt Nam, Nửa Ðời Nhìn Lại, v.v...

Cho đến thời điểm hiện nay, năm 2008 thì vượt lên trên sự kiểm soát độc đoán của ÐCSVN hàng ngàn trang website và các blog cá nhân ra đời trên mạng Intenet đã làm thất bại mọi ý đồ đen tối “trói tay bịt miệng’’ của nhà cầm quyền CS tại Việt Nam. Trước sự lên tiếng mạnh mẽ của các nhà dân chủ ở trong và ngoài nước trên các báo mạng và trên các diễn đàn. Nên một bộ phận không nhỏ người đọc, người nghe đã nhận ra mình bị ÐCSVN lừa dối, lợi dụng và ngược đãi từ lâu mà không hay biết! Từ đây, một trang mới trong phong trào đấu tranh đòi tự do, đòi quyền sống quyền dân chủ đã bắt đầu lan rộng có tác động mạnh đến các văn nghệ sỹ và các nhà báo đang sống dưới làn roi của chế độ độc tài toàn trị của ÐCSVN.

Báo Tuổi Trẻ và báo Thanh Niên là hai tờ báo có doanh thu cao trong nhiều năm qua và có lượng độc giả đông đảo. Vì hai tờ báo này thường xuyên cung cấp những bài viết, phóng sự khá trung thực, khách quan so với các báo khác dù vẫn nằm trong kiểm soát độc đoán của đảng CS. Ðặc biệt là các vụ trọng án với hàng loạt các vụ tham nhũng được phanh phui và cả một băng đảng xã hội đen của Năm Cam được công an, chính quyền bảo kê trong một thời gian dài cũng bị lật tẩy. Từ năm 2000 đến năm 2006 hầu như tất cả các vụ án tham nhũng nghiêm trọng đều bị phát hiện bởi các nhà báo mà đứng đầu là tờ Tuổi Trẻ và Thanh Niên. Báo chí điều tra, lên tiếng theo sự phản ảnh của nhân đân và sau đó chính quyền mới “tát nước theo mưa”. Nên người ta cho rằng nếu báo chí không lên tiếng thì chính quyền cũng cho qua luôn, vì tham nhũng là ai Chính là cán bộ! Cán bộ là ai? Là chính quyền CSVN chứ còn ai vào đây nữa!

Nhưng tờ Tuổi Trẻ và tờ Thanh Niên đã lần đầu tiên gặp trở ngại lớn từ khi phanh phui vụ tham ô và đánh bạc cỡ triệu đôla Mỹ, cũng như sự sa đọa tột cùng của nhiều cán bộ cao cấp của ÐCSVN đứng đầu là thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến, tổng giám đốc Bùi Tiến Dũng... Nguy hiểm cho các nhà báo nhiều hơn khi những thông tin từ họ cung cấp đã được gần 20 tờ báo khác của ÐCS đăng tải. Ðáng kể là thông tin chạy án của Bùi Tiến Dũng với số tiền 500 ngàn đô la Mỹ cho gần 40 nhân vật quan chức cao cấp trong bộ máy của đảng và nhà nước CSVN, và thông tin về Nguyễn Việt Tiến đã dùng 100 ngàn đô la Mỹ để mua chức thứ trưởng Bộ Giao Thông Vận Tải.

Báo Thanh niên số ra ngày 07/4/2005 có bài “Vụ PMU - 18 Dưới Con Mắt Người Dân’’ có đoạn viết: “Việc buôn quan mua chức đã rõ ràng trắng trợn và thậm chí hủy hoại đất nước Việt Nam đến mức báo động cần phải xử lý triệt để. Ðã đến lúc cả nước phải nghĩ đến việc thay đổi lại guồng máy’’...

Báo Tuổi trẻ ngày 31/3/2006 viết trong bài “Ðến Nước Này Mà Bộ Trưởng Chưa Từ Chức’’ có đoạn: “Có một thực tế là sự thành đạt của một số người không phải do năng lực mà có, mà là do chạy chọt mua chức, mua quyền.’’

Ðến nước này thì “đứt dây động rừng’’ thật rồi! Hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải đã bị đưa vào tầm ngắm của ÐCSVN. Vì đằng sau Nguyễn Việt Tiến và Bùi Tiến Dũng là ai? Ðó là “Thế lực đen’’ mà có nhiều người đã biết. Ðó là những người được gọi là phò mã và công chúa - Nhân sự ở Bộ Giao Thông Vận Tải (GTVT), “bạn thân’’ của Nguyễn Việt Tiến. Là hàng loạt tướng lĩnh công an, quân đội bạn bè của bố Bùi Tiến Dũng (bố Dũng cũng là một vị tướng CSVN). Và vì vậy cuộc chiến không cân sức bắt đầu! Người chịu trận không là ai khác ngoài những người đã dám động vào “thế lực đen’’ của CSVN. Với việc hành xử bằng bạo lực và thủ tiêu tan chứng theo cách truyền thống của CS thì những người đã từng sống dưới chế độ độc tài CSVN này đều đoán được kết cục của hai nhà báo kia và sau đó là hai cảnh sát điều tra của CS. Ðó cũng là cách xoa dịu dư luận và như là một đáp số ảo của vụ PMU18!

Ngày 15/10/2008 tòa án chính quyền CS Thành Phố Hà Nội đã tuyên án hai nhà báo! Ông nguyễn Văn Hải: hai năm tù treo, ông Nguyễn Việt Chiến 2 (hai năm) tù giam! Với bản án này đối với hai nhà báo thì chúng ta không xem xét vấn đề là mức án nặng hay nhẹ nữa. Nhưng nặng nề nhất là nỗi đau của những người công nghĩa vì sự thật, vì lẽ phải mà chịu cảnh lao tù đọa đầy trong ngục tối của chế độ gọi là XHCN ưu việt mà ÐCSVN thống trị hơn 60 năm nay.

Thực sự hiện nay nhân dân Việt Nam rất trông đợi vào các nhà báo chân chính làm vũ khí bảo vệ sự công bằng. Nhưng hy vọng chưa được là bao thì nay vụt tắt bởi sự đàn áp của nhà cầm quyền CSVN. Ðòn đánh này không phải chỉ là dành cho hai nhà báo mà nó là sự răn đe các nhà báo khác đang muốn thoát khỏi vòng kiềm tỏa của ÐCSVN mà thôi.

Quyền lực trong tay ÐCSVN thì phiên tòa chỉ một hình thức cho ra vẻ có sự công bằng và đúng trình tự tố tụng mà thôi. Mức án trong mọi phiên tòa của cộng sản thì đã được ÐCSVN chỉ đạo từ trước. Ðó là điều không thể thay đổi trong quá trình xét xử. Có chăng thì cũng là dàn bài của một màn kịch đã được dựng sẵn mà phiên tòa nói trên không là một ngoại lệ!

Nhìn lại vụ án “Nhân Văn Giai Phẩm’’ và suy nghĩ về vụ án “Nhân Văn Báo Chí” Việt Nam. Chúng ta đều thấy sự bất công của nền pháp luật toàn trị độc tài mà sự bạo tàn của nó về bản chất không có gì thay đổi cho dù vụ án “Nhân văn...” và vụ án “Văn Nhân...” đã xảy ra cách nhau đã 48 năm, một khoảng thời gian không nhỏ so với cuộc sống của một đời người! Chúng ta đều hiểu rằng chừng nào ÐCSVN còn cai trị trên đất nước khốn khổ này thì chừng ấy các vụ đàn áp, khủng bố các nhà báo, trí thức, văn nghệ sĩ còn tiếp tục diễn ra không bao giờ ngưng lại!

Bài này được trích đăng từ Tập San Thông Tin Số 46, Tháng Mười Hai 2008)

Công dân Lê Nguyên Hồng

Thành viên Phong Trào Ðấu Tranh Dân Chủ Việt Nam và Khối 8406

thành phố Sài Gòn ngày 16/10/2008