SPRINGFIELD, Illinois - Nguồn tin thông tấn xã AP hôm Thứ Bảy, 31 Tháng Giêng, cho hay cựu Thống Ðốc Rod Blagojevich đã nhậm chức với nền tài chánh tiểu bang lụn bại và niềm tin của công chúng vào chính quyền bị lung lay vì những điều tai tiếng. Sáu năm sau, vị thống đốc lại bị đuổi việc, nhưng nếu ông có thực hiện được việc gì thì đó chỉ là làm cho chiếc hố thảm họa kia thêm sâu mà thôi.

Tiểu bang Illinois phải đối phó với ngân sách thâm hụt lớn lao, nhưng mọi thủ thuật và biện pháp nửa vời từng được đưa ra sử dụng, rốt cuộc, cũng chẳng đưa đến đâu cả. Và rồi cư dân trên toàn tiểu bang, vốn đã hoài nghi lòng dạ của các chính trị gia, thì nay lại càng lo sợ thêm sau khi vị thống đốc của họ bị bắt quả tang, qua băng thu âm, tính chuyện hối mại quyền thế để lấy tiền chi dùng cho việc vận động tuyển cử của riêng mình.

“Ông ấy để lại cũng ngần vấy vũng lầy cho tiểu bang, và tôi nghĩ điều này là một sự phí phạm những cơ hội tốt một cách hết sức đáng tiếc,” đó là lời của Lãnh Tụ Phe Ða Số tại Hạ Viện, Barbara Flynn Currie, Dân Chủ-Chicago. “Ðây quả là điều xấu hổ và điếm nhục không những cho riêng ông ta mà còn cho tất cả chúng ta nữa.”

Vị tân thống đốc, Pat Quinn, hiện đang gặp phải một tình thế còn khó khăn thập bội.

Vì được tiếng là một nhà cải cách cho nên Ông Blagojevich, một đảng viên Dân Chủ đầy nhiệt huyết, đã thắng cử. Dân chúng tiểu bang từng kỳ vọng rằng vị thống đốc mới của họ sẽ dẹp bỏ cái đống hỗn loạn do vị cựu thống đốc Cộng Hòa xấu tính kia để lại sau khi vào tù. Tân Thống Ðốc Balgojevich, lúc bấy giờ, đã có nhiều thời gian chuẩn bị mọi việc và đã được dân chúng trao gởi nhiều thiện ý ban đầu.

Còn Ông Quinn, vị phó thống đốc, nhân vật bỗng dưng trở thành thống đốc sau khi Ông Blagojevich bị Quốc Hội hạch tội và bãi chức, có lẽ là kẻ còn ít được dân chúng Illinois biết tới. Ông này thình lình được đẩy vào vai trò thống đốc sau bao năm bị đặt vào vị thế kẻ bàng quang trên chính trường. Dù rằng ông rất chân thành, nhưng ông vẫn là nhân vật chưa kiến hiệu.

Ðiều mà vị tân thống đốc đồng ý với Quốc Hội tiểu bang là các vấn đề của Illinois trầm trọng quá không thể nào có ai dám bỏ qua được.

Nghị sĩ tiểu bang Dan Rutherford, một đảng viên Cộng Hòa, phát biểu: “Tôi nghĩ rằng ông (Quinn) cũng đã được chuẩn bị tư tưởng, và tôi biết rằng thái độ của Lập Pháp Tiểu Bang là hai bên cần phải làm việc chung với nhau để cho mọi việc được trôi chảy.”

Nhưng còn các nhà lãnh đạo cao cấp thuộc phe Cộng Hòa thì đã không đưa ra điều gì cho thấy là họ sẽ dễ dãi với vị tân thống đốc cả. Andy McKenna, chủ tịch đảng Cộng Hòa Illinois, tuyên bố rằng hành động đầu tiên trong tư cách một vị thống đốc của Ông Quinn là phải xin lỗi dân chúng về quá trình sáu năm làm phó cho cựu Thống Ðốc Blagojevich cái đã.

Khi Thống Ðốc Balgojevich nhậm chức hồi Tháng Giêng năm 2003, chính quyền Illinois bị thâm thủng ngân sách tổng cộng là $5 tỷ Mỹ kim. Mức thâm thủng hiện nay là $3.5 tỷ Mỹ kim, nhưng chỉ có một phần cái lỗ thủng đó được vá lại bằng biện pháp cắt giảm chi tiêu giữa lúc chi phí điều hành tiểu bang ngày càng lên cao và mức thu nhập đang giảm sút. Với sự tiếp tay phần nào của lập pháp, Ông Blagojevich dần dà tiến tới chỗ đi vay mượn tiền cho ngân khố tiểu bang, tổ chức gây quỹ một cách mờ ám rồi lại thâm lạm tiền của một số quỹ đặc biệt.

Tình thế này khiến tân Thống Ðốc Quinn không còn chỗ nào để chọn lựa cả ngoài chuyện phải tăng thuế, cắt giảm chi tiêu nếu không muốn tiểu bang bị nợ nần ngày càng chồng chất thêm.

Ngoài ra, vị tân thống đốc còn gặp phải một thử thách lớn lao là làm sao thuyết phục được dân chúng Illinois đang hoài nghi rằng không phải hết thảy các chính trị gia đều lọc lừa, gian dối.

Chính quyền tiểu bang từng nom tệ lậu quá đỗi khi Blagojevich lên cầm quyền. Vị tiền nhiệm của ông, Thống Ðốc Cộng Hòa George Ryan, rời bỏ chính quyền giữa một mớ những vụ tai tiếng, để rồi sau đó phải vào ngồi trong nhà tù liên bang.

Ông Blagojevich đã hứa hẹn dọn dẹp cái đống rác đó, nhưng sau đó ông lại lập kỷ lục thu gom tiền bạc của những người dân nào muốn làm công chức tiểu bang hoặc muốn giành được khế ước đấu thầu công cộng. Vị thống đốc này cũng còn ra sức ngăn cản không cho ngành lập pháp tiểu bang thông qua các đạo luật về đạo đức công quyền.

Cuối cùng thì Balgojevich đã bị Cơ Quan FBI bắt giữ với cáo trạng là ông đã lợi dụng chức vụ để đòi tiền đóng góp vào quỹ tranh cử của ông, trong đó có những lời cáo buộc rằng ông đang cố rao bán chiếc ghế nghị sĩ tại Thượng Viện Hoa Kỳ đã bị bỏ trống sau khi Ông Barack Obama đắc cử tổng thống Hoa Kỳ trong cuộc bầu cử hồi Tháng Mười Một năm ngoái.

“Ông ấy (Blagojevich) đã gây ra những hiệt hại khó mà cứu chữa cho chính quyền của chúng ta,” đó là lời của Dân Biểu Tiểu Bang Jack Franks, thuộc đảng Dân Chủ. “Chúng ta sẽ phải cần thêm một khoảng thời gian dài nữa mới có thể bắt kịp với cái mức độ thấp kém của tiểu bang trước khi Ông Balgojevich lên nắm quyền.” (V.P.)