Hình bên: Những người ủng hộ tổng thống bị đảo chánh Manuel Zelaya biểu tình bên ngoài văn phòng của Tổ Chức Các Quốc Gia Mỹ Châu (OAS) ở thủ đô Teugcigalpa hôm thứ Sáu ngày 3 tháng Bảy. (Hình: AP/Eduardo Verdugo)
TEGUCIGALPA, Honduras – Chính quyền Honduras đã từ chối không cho cựu tổng thống Manuel Zelaya trở lại nắm quyền dù rằng có lời kêu gọi của đặc sứ của Tổ Chức Các Quốc Gia Mỹ Châu, đưa quốc gia nghèo khó này vào con đường trực diện đối đầu với thế giới và có thể dẫn đến việc bị cô lập.
Honduras nói rằng không còn công nhận hiến chương của OAS, nói rằng tổ chức ngoại giao này tìm cách “áp đặt những giải pháp đơn phương và đầy phẫn nộ” lên chính quyền mới, vốn chỉ vừa nắm quyền một tuần trước đây sau cuộc đảo chánh của quân đội và buộc ông Zelaya phải lưu vong.
Nhân vật lãnh đạo OAS, ông Jose Miguel Insulza, đã đòi hỏi ông Zelaya phải được nắm quyền trở lại và hôm thứ Bảy tổ chức này dự trù sẽ thảo luận việc tạm thời cấm Honduras hoạt động trong tổ chức. Tuy nhiên, tổng thống lâm thời Honduras, ông Roberto Micheletti, nói rằng “OAS là một tổ chức chính trị, chẳng phải tòa án, và không thể xét xử chúng tôi,” theo một văn kiện trả lời ông Insulza được đọc trên đài truyền hình Honduras vào tối ngày thứ Sáu.
Hành động này có nghĩa rằng Honduras, một trong những quốc gia nghèo nhất trong ở Mỹ Châu, sẽ ra khỏi tổ chức OAS và sẽ không bị trừng phạt, dù rằng OAS sẽ không ngăn cản các nhóm hay các quốc gia khác ngưng không cấp viện trợ hoặc cho Honduras vay.
Các quốc gia trên thế giới đã hứa sẽ tẩy chay ông Micheletti. Các quốc gia láng giềng đã có hành động phong tỏa thương mại, Hoa Kỳ ngưng các hợp tác quân sự và các đại sứ Liên Âu đã rời khỏi thủ đô Honduras. Ngân Hàng Thế Giới (World Bank) ngưng tài trợ số tiền 200 triệu mỹ kim và Ngân Hàng Phát Triển Mỹ Châu (IADB) đã tạm ngưng dự án tài trợ 450 triệu mỹ kim.
Tối Cao Pháp Viện Honduras, vốn cho phép có cuộc đảo chánh, nói rằng sẽ không đồng ý tái lập nhà lãnh đạo có khuynh hướng thiên tả này.
Chính phủ lâm thời của ông Micheletti, vốn đổ lỗi cho tổng thống Venezuela Hugo Chavez là đã xúi giục có cuộc khủng hoảng, có vẻ là sẵn sàng để đối phó trong tình huống bị cô lập.
Phụ tá ngoại trưởng, bà Martha Lorena Alvarado, cho hay “Chúng tôi sẽ không nhượng bộ. Việc trở về của ông Zelaya là điều không thể thương thảo.” (V.Giang)