Trần Danh Thăng/Người Việt

SANTA ANA - “Hợp đồng thuê đất dành cho các mobile home hiện nay chỉ là một cái bẫy do chủ đất soạn thảo để qua mắt chủ nhà, biến chủ nhà thành một thứ khách hàng nạn nhân của chủ đất.” Ðây là một trích đoạn trong tài liệu “Những Thủ Ðoạn Bất Lương của Chủ Ðất (Mobile Park Scam Alert) được phổ biến bằng song ngữ cho hơn 200 chủ nhà Mobile Home tham dự buổi họp tại văn phòng Nghị Sĩ Tiểu Bang Lou Correa vào sáng Thứ Sáu, 10 Tháng Bảy, 2009 tại thành phố Santa Ana.

Trong số này có khoảng 20 chủ Mobile Home gốc Việt Nam. Hầu hết mọi người đến dự đều bày tỏ sự bất mãn về việc chủ đất đã tăng tiền đất một cách phi lý.

Tài liệu viết tiếp:

“Các chủ đất của các nhà Mobile Home đã bị tố cáo là làm giàu một cách bất chánh bằng cách tăng giá thuê đất một cách phi lý. Họ kiếm tiền nhiều hơn cả Tiền Thuế Tài Sản (Tax Property) và Thuế Mua Bán Trao Ðổi Tài Sản.

“Chủ đất thu tiền bất chánh này không phải chỉ một lần mà là mỗi tháng, kéo dài năm này qua năm khác, luôn luôn tăng.”

“Ðây là một loại bóc lột khéo léo, dùng luật thuê nhà thay cho luật thuê đất. Người chủ đất hưởng lợi khấu hao tài sản mà không phải trả chi phí, trong khi đó giá đất tăng theo thời gian. Sự bóc lột bất chánh này giết chết cách sống lưu động vì mưu sinh của người Mỹ và của những người Việt hiện ở trong các Mobile Home ở quận Cam cũng khá đông đảo.”

“Trên thực tế, hợp đồng thuê đất giữa chủ nhà và chủ đất chỉ vỏn vẹn vài chục trang giấy không thể nào thay thế toàn bộ Ðạo Luật của Tiểu Bang và Liên bang.”

Nghị Sĩ Lou Correa cho biết ông đã mời các giới chức có thẩm quyền về các vấn đề liên quan đến vấn đề Mobile Home ở tại quận Cam để nói về luật lệ các chủ Mobile Home đi thuê đất cho Mobile Home của mình. Các giới chức cũng lắng nghe những ý kiến và nguyện vọng của các chủ nhân Mobile Home trong quận Cam để có những hướng dẫn hữu ích trước nạn chủ đất tăng tiền một các vô ý thức không kể đến lợi tức giới hạn của những người chủ Mobile Home.

Bà Linda Foster thuộc văn phòng Housing của thành phố Santa Ana cho biết hàng năm thành phố Santa Ana có chương trình cấp housing cho 3,900 cho những người có lợi tức thấp. Bà nói chương trình Housing của thành phố Santa Ana dành ưu tiên theo thứ tự là các cao niên hiện đang ở trong Mobile Home, kế đó mới là các cựu quân nhân (Veterans) và sau đó mới đến các thành phần xã hội khác.

Tiếp theo, ông Bruce Stanton đã giải thích sơ lược về luật cư trú Mobile Home cố vấn cho tổ chức vô vị lợi GSMOL (Golden State Manufatures-home Owners League) được hình thành nhằm mục đích phục vụ chủ nhân loại nhà tiền chế (manufactured home) để giữ vững giá nhà vừa phải, giải quyết các vấn đề cho từng khu vực qua sự nâng đỡ của các vị dân cử địa phương.

Ông nói những luật lệ và qui định ở trong các khu tọa lạc Mobile Home cùng với các lệ phí. Có nhiều người muốn biết đến quyền hạn của những chủ đất và họ tăng giá đất phải dựa trên những tiêu chuẩn hợp lý theo luật lệ.

Ông Syanton nói GSMOL đại diện và bảo vệ quyền lợi các chủ nhà Mobile Home trên tiểu bang bằng cách ảnh hưởng đến những việc thay đổi luật hàng năm để bảo vệ quyền lợi của các chủ nhà Mobile Home trước chủ đất lộng hành.

Trong buổi họp sáng Thứ Sáu, ban tổ chức còn phổ biến một tài liệu về những thủ đoạn bất lương của chủ đất có những Mobile Home tọa lạc. Tài liệu có ghi những điểm chính như tiền thuê đất càng cao thì trị giá của căn nhà tiền chế (manufactured home) càng rẻ đi. Khi tiền đất tăng đến $1,100 đô la một tháng thì căn Mobile Home sẽ không bán được vì không ai mua 1 căn Mobile Home để trả tiền đất cao như vậy. Khi tiền đất tăng đến $1,500 đô la một tháng thì chủ nhà sẽ bỏ nhà. Chủ đất sẽ lấy căn nhà, sửa chữa nhà sơ sài rồi bán cho chủ mới và giá thuê đất sẽ bắt đầu là $700 đô la một tháng.

Ngoài ra chủ đất có thể tăng giá hàng năm bao nhiêu tùy ý của họ. Có nơi tăng tiền đất 10% hằng năm hay mỗi lần thay đổi sở hữu chủ. Nếu căn mobile được bán hay thay đổi chủ đến lần thứ 10 thì tiền thuê đất sẽ tăng đến 259 %.

Có nhiều người gốc Việt có Mobile Home ở trên khu Bolsa đã bỏ nhà vì tiền thuê đất có nơi lên đến $1,700 đô la tháng.

Tại quận Cam, lúc giá nhà lên cao điểm, có khá nhiều gia đình gốc Việt đã quay ra mua Mobile Home, nhất là ở dọc đường Bolsa hay trên các thành phố Westminster, Garden Grove và Santa Ana.

Cô Tammy Trần thuộc văn phòng của Nghị Sĩ Lou Correa cho biết các chủ nhà Mobile Home gốc Việt nên ghi danh vào tổ chức GSMOL đoàn kết với nhau lại để đối phó với chủ đất qua các vị dân cử địa phương thì mới có kết quả tốt được. Liên lạc cô Tammy Trần hay Julie Nguyễn: 714-558-4409.