CÁC TIN KHÁC    »
ĐỌC NHIỀU NHẤT»
« Trở về trang trước

Nỗi lòng u uẩn
Friday, January 18, 2013 5:54:30 PM





Tạp Ghi Quỳnh Giao

 

 

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Khánh không sáng tác nhiều và xuất hiện ngắn ngủi trong nền tân nhạc Việt Nam nhưng mỗi ca khúc của ông lại là một viên ngọc quý, như Thu, Chiều Vàng và Nỗi Lòng.

Riêng bài Nỗi Lòng không chỉ mới lạ về nhịp tiết mà còn có nội dung e ấp của người nhạc sĩ khi thố lộ tâm tư. Với nghệ sĩ, tình yêu là một nỗi đau dịu dàng trong sự câm nín.

Y như Félix Arvers trước đó một thế kỷ với bài Sonnet u uẩn được Khái Hưng dịch qua Việt ngữ theo thể song thất lục bát, hoặc như các bài thơ của TTKH về sau, khuynh hướng lãng mạn làm đẹp cho tình yêu tuyệt vời trong sự tuyệt vọng. Ý nghĩ đó trở lại với người viết khi thấy nước Pháp kỷ niệm trăm năm của một truyện tình bất hủ là “Le Grand Meaulnes” của Alain-Fournier.

Alain-Fournier là bút hiệu của Henri-Alban Fournier, sinh năm 1886 và mất vào năm đầu trong trận Ðại Chiến 1914-1918 của nước Pháp. Ngay từ khi xuất hiện vào năm 1913, tác phẩm làm dân Pháp mê mẩn về mối tình lãng mạn của một thiếu niên 17 tuổi được bạn bè trong lớp gọi là “anh Meaulnes kỳ vĩ” với một thiếu nữ ẩn hiện bất thường dưới tên là Yvonne de Galais. Tác phẩm còn gây chấn động khi tác giả hiên ngang nhập ngũ và mất tích trên chiến trường vào một buổi chiều Thu. Mãi đến năm 1991, người ta mới tìm thấy thi thể của nhà văn được vùi nông cùng các chiến hữu của ông.

Trong gần trăm năm và sang tới Việt Nam cuốn truyện trở thành sách phải đọc trong các trường Pháp. Mà dù chẳng bắt buộc, nhiều học sinh vẫn mượn về xem và bâng khuâng nhìn quanh để ngẩn ngơ hỏi ai là nàng Yvonne. Tâm cảnh trữ tình đó càng khiến chúng ta say mê bài Sonnet d'Arvers và nhiều cuốn tiểu thuyết lãng mạn của mình. Ðấy là nỗi lòng chung của nhiều thế hệ và có thể đã gây ảnh hưởng trong thi ca và tân nhạc Việt Nam.

Mà không chỉ có Việt Nam. Người ta viết truyện, soạn nhạc và làm phim từ tác phẩm này. Nhiều tác giả nổi tiếng của Hoa Kỳ cũng hâm mộ Alain-Fournier và mối tình của Le Grand Meaulnes. Nhà thơ Jack Kerouac cho nhân vật Sal Paradise của ông cầm cuốn truyện Pháp rong chơi khắp xứ. Nhà văn F. Scott Fitzgerald thì mượn ngay tên truyện thành “The Great Gatsby” và cũng dùng kỹ thuật kể chuyện của một vai phụ trong tác phẩm.

Chuyện tình của chàng trai trẻ Le Grand Meaulnes với nàng Yvonne đã đẹp, nhưng chuyện tình của chính tác giả Alain-Fournier với một nàng Yvonne có thật ở ngoài đời lại còn đẹp hơn nữa.

Khi ấy, ông mới chỉ thoáng gặp nàng Yvonne de Quiévrecourt tại Paris vào năm 1905 thì chết lặng và theo đuổi bóng giai nhân trong năm sáu năm liền. Chính là mối tình ấy mới thúc giục ông làm thơ rồi viết truyện, với niềm mơ ước rằng có ngày người đẹp sẽ nhìn thấu tâm can nung nấu của mình qua tác phẩm. Chuyện tình của nhân vật trong Le Grand Meaulnes cũng là chuyện tình của Alain-Fournier.

Khi cuốn truyện xuất hiện và gây chấn động trong dư luận thì cũng là lúc tác giả toại nguyện, nhưng nàng Yvonne đã có chồng.

Ông đề tặng người thiếu phụ ấn bản hoàn chỉnh của cuốn truyện và còn ghi rõ thời gian sáng tác. Ðó là từ một ngày đầu tháng 6 năm 1905, là ngày thoáng gặp Yvonne, cho đến ngày 25 tháng 10 năm 1913, hơn tám năm chất chứa tình yêu. Chẳng khác gì Félix Arvers,

“Lòng ta chôn một khối tình,

Tình trong giây phút mà thành thiên thu.

Tình tuyệt vọng, nỗi thảm sầu,

Mà người gieo thảm như hầu không hay.”

Chuyện bi thảm còn hơn trong tiểu thuyết là khi nàng Yvonne biết và bị chinh phục thì nàng đã hết tự do vì đã có chồng. Và mối tình chưa kịp gieo mầm thì chiến tranh bùng nổ. Chín tháng sau, Henri Fournier khoác áo chinh y ra trận và ý thức được là “cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi,” là mình có thể phơi thây ngoài chiến tuyến. Quả nhiên như vậy.

Chúng ta không biết nỗi lòng của nàng Yvonne ra sao, chỉ được nghe nói là danh tính thật của nàng Yvonne de Galais trong truyện chỉ được công bố sau khi nàng Yvonne ở ngoài đời tạ thế vào năm 1964. Nửa thế kỷ đằng đẵng với một mối tình đã đi vào văn học sử. Ít ra trong truyện thì nàng Yvonne de Galais đã có vài giờ là người vợ của Augustin Meaulnes....

Vào thời xưa, ở quê nhà, chúng ta mới chỉ biết mối tình câm này qua một cuốn tiểu thuyết Pháp. Mãi về sau khi chuyện thật của Henri Fournier và nàng Yvonne đã được phơi bày thì mình càng thấm thía hơn. Mà nói về chiến chinh thì Việt Nam ta còn triền miên gấp bội, biết đâu chừng, những chuyện tình tuyệt vọng như vậy đã có rất nhiều mà chưa thấu tới văn chương?



« Trở về trang trước

comments powered by Disqus