Nguyễn Văn Khanh

Ðảng Dân Chủ đã đưa ra kế hoạch sẽ lấy lại khối đa số Hạ Viện sau cuộc bầu cử giữa kỳ 2014, trong đó điều được chú trọng nhất là lấy được phiếu của khối cử tri Hispanic, khối cử tri da đen, nữ giới và thành phần trẻ, tức các lực lượng đã giúp Tổng Thống Barack Obama thành công khi trong cuộc bầu cử mới diễn ra hồi đầu tháng 11 năm ngoái.

Dân Biểu John Boehner (Cộng Hòa-Ohio), chủ tịch Hạ Viện Hoa Kỳ. (Hình: SAUL LOEB/AFP/Getty Images)

Kế hoạch này được đưa ra sau cuộc bàn thảo kết thúc hồi cuối tuần rồi ở thủ đô Washington D.C. giữa các chiến lược gia của đảng và Ủy Ban Vận Ðộng Tranh Cử Hạ Viện do Dân Biểu Steve Israel làm chủ tịch. Tin hành lang Quốc Hội cho hay trong cuộc thảo luận, các chiến lược gia Dân Chủ vẫn ủng hộ ý kiến “thành phần cử tri nào cũng rất quan trọng” nhưng “sự chú tâm dành cho thành phần cử tri da trắng và tập thể cử tri bảo thủ không còn được coi trọng” như chiến lược đã đưa ra hồi 2006 là lần cuối cùng đảng Dân Chủ lấy lại được khối đa số. Thay vào đó chính Dân Biểu Israel cũng đồng ý “con đường mới” dẫn đến thành công cho đảng Dân Chủ “là lá phiếu của các cộng đồng thiểu số và của phụ nữ”.

Một viên chức có mặt trong cuộc họp kể lại một trong những mục tiêu quan trọng nhất và được bàn cãi sôi nổi nhất “là làm sao kêu gọi cử tri Hispanic đi bỏ phiếu”, nhìn nhận thực tế “người Latino cũng như các cộng đồng thiểu số khác thường chỉ đi bầu tổng thống, không chú trọng nhiều đến các cuộc bầu cử giữa kỳ”, dựa vào kết quả các cuộc kiểm phiếu cho thấy hồi 2010 (bầu cử giữa kỳ) tổng số phiếu của tập thể cử tri Hispanic chỉ có 6.9%, “nhưng năm ngoái khi bầu tổng thống, con số này đã tăng vọt lên tới 10%”.

Cũng có tin nói là trong cuộc họp, Dân Biểu Xavier Becerra của đảng Dân Chủ và là đồng trưởng nhóm Dân Cử Hispanic ở Hạ Viện cho rằng chính nhờ sự tham gia đông đảo của cử tri Hispanic nên Tổng Thống Obama đã tái đắc cử dễ dàng, “nếu không kết quả cuộc bầu cử đã khít khao hơn và có thể sẽ đổi khác”. Ông tin tưởng nếu kêu gọi được tập thể cử tri Hispanic đi bầu ở cuộc bầu cử giữa kỳ, chuyện lấy lại khối đa số từ tay đảng Cộng Hòa là điều ông gọi là “không mấy khó khăn”.

Hiện đảng Cộng Hòa hơn đảng Dân Chủ có 17 ghế đại biểu tại Hạ Viện, và ban tham mưu của đảng Dân Chủ đã nhắm vào 4 ghế đảng Cộng Hòa đang nắm giữ -gồm 2 ghế ở California, 1 ở Florida và 1 ở Colorado- tại những đơn vị bầu cử có tỷ lệ người Hispanic cư ngụ từ 20% trở lên. Những đơn vị này được nhắm tới “vì thật vô lý khi có một lực lượng cử tri Hisapanic đông đảo như vậy mà không tìm cách vận động để họ đi bỏ phiếu cho mình”, theo phát biểu của Dân Biểu Israel. Dân Biểu Beccera thì nói là phe Cộng Hòa giữ được 4 ghế này “chỉ vì chúng ta không biết cách khai thác nguồn lợi chính trị chúng ta đang có” và đã tới lúc “chúng ta phải thay đổi (để thúc giục người Hispanic đi bầu)”.

“Thay đổi” cũng là điều đảng Cộng Hòa đang nghĩ tới.

Sau thất bại chính trị ở cuộc bầu cử năm ngoái, những chính trị gia của đảng Cộng Hòa cũng bày tỏ cho thấy phải đi sát hơn với các tập thể cử tri thiểu số, đặc biệt là cử tri Hispanic. Ðiều này được thể hiện rõ khi 4 vị thượng nghị sĩ Cộng Hòa -trong đó có ông John McCain và ông Marco Rubio- đứng chung với 4 thượng nghị sĩ Dân Chủ để đưa ra dự thảo cải tổ luật di trú, hy vọng sẽ giúp đảng được sự ủng hộ của các cộng đồng di dân. Nghị Sĩ John McCain từng đại diện đảng Cộng Hòa tranh chức tổng thống hồi 2008, Nghị Sĩ Rubio được dự đoán sẽ dự cuộc tranh cử 2016, đồng thời cũng là chính trị gia được đảng chọn để đọc bài phát biểu vào tuần tới, sau khi tổng thống đọc bản thông điệp hàng năm báo cáo tình trạng liên bang (State of the Union). Ðáng nói tới là ông Rubio sẽ đọc bài nói chuyện bằng tiếng Anh và tiếng Spanish, đây là lần đầu tiên tiếng Spanish được dùng “với mục đích nhắm vào khối cử tri Hispanic” mà đảng Cộng Hòa đang tìm cách lôi cuốn, theo nhận xét của cựu Giáo Sư Peter Sullivan, từng giảng dậy môn ứng dụng địa lý chính trị với chính sách công quyền ở University of Virginia.

“Nếu là họ, tôi cũng sẽ làm như thế”, Giáo Sư Sulliavn trả lời qua điện thoại. “Ngay sau cuộc bầu cử tổng thống vừa rồi, các chính trị gia hàng đầu của đảng Cộng Hòa lần lượt lên tiếng nói là phải thay đổi đường lối hoạt động sao cho phù hợp với tình hình hiện giờ để đừng thua ở cuộc bầu cử giữa kỳ 20014 và lấy lại Tòa Bạch Ốc vào năm 2016”. Ông bảo thêm “đây là điều đáng lý ra đảng Cộng Hòa phải làm từ lâu rồi”, thắc mắc “không hiểu tại sao các chiến lược gia của họ không thấy điều mọi người ai ai cũng thấy”, trước khi kết luận “điều tôi mừng cho họ (Cộng Hòa) là vẫn không quá trễ”.

“Trễ thì chưa hẳn, nhưng bên Dân Chủ đang ở thế thượng phong”, là nhận xét của nữ chiến lược gia Maggie O'Connor, từng nằm trong ban cố vấn cho ứng viên tổng thống Al Gore ở tiểu bang Ohio. “Lợi thế lớn nhất chính là lời kêu gọi cải tổ luật di trú mà Tổng Thống Obama đưa ra trong bài diễn văn nhậm chức và các nỗ lực ông Obama thể hiện trong những tuần vừa qua”.

Bà O'Connor cho rằng điều đáng chú ý nhất “là lời phát biểu của tổng thống nói rằng ông chờ đợi bên Quốc Hội đưa ra dự thảo sửa đổi luật di dân, cảnh báo sẵn rằng nếu bên lập pháp không làm được điều này, lúc đó ông sẽ đưa ra bản dự thảo cho hành pháp soạn”. Cảnh báo này “nhắm thẳng vào đảng Cộng Hòa, nói nôm na là nếu quý ông bà (Cộng Hòa) không cùng chúng tôi giải quyết chung chuyện này, lúc đó đừng trách chúng tôi làm việc một mình”.