XEM NGƯỜI VIỆT TRÊN



CÁC TIN KHÁC    »
ĐỌC NHIỀU NHẤT»

« Trở về trang trước

Những xuân-khúc tồn tại cùng vòng quay trái đất
Wednesday, February 13, 2013 3:15:47 PM



Bài liên quan

 

Du Tử Lê

(Tiếp theo kỳ trước)

 

Như đã nói, số ca khúc mùa Xuân lội ngược vòng quay trái đất, đập ngoài nhịp đập thiên nhiên, bốn mùa, của hai mươi năm tân nhạc miền Nam, chúng ta có rất ít. Mặt bên kia của sự rất ít này, là số xuân-khúc cực kỳ phong phú, giàu có... Như một may mắn, hạnh phúc cho giới thưởng ngoạn.

Hình: Uyên Nguyên/Người Việt

Mùa Xuân đồng nghĩa với sự hồi sinh của tất cả mọi đọt, mầm. Từ đó, tin yêu, hy vọng lấp lánh khắp cùng trời đất. Tựa trong mỗi chúng ta, vốn tiềm ẩn một phần hay trọn vẹn trái tim thời tiết.

Tôi nghĩ hầu như nhạc sĩ thành danh nào của sinh hoạt nghệ thuật miền Nam hai mươi năm, chí ít cũng có một vài ca khúc viết về mùa Xuân. Dù cho chiến tranh, chết chóc vẫn là chiếc bóng thẫm đen, khổng lồ, ẩn hiện... Nó rình rập, chực chờ quấn lên đầu người dân trong vùng lửa đạn, những chiếc khăn tang oan nghiệt! Phải chăng thương yêu không có chỗ trong thần chiến tranh, nhưng nó lại quá dư thừa chia lìa, dư thừa chết chóc?

Chỉ với một mình cố nhạc sĩ Phạm Duy thôi, đến nay, người ta đã đếm được trên dưới mười xuân-khúc. Mà, xuân-khúc nào của ông cũng thấp thoáng hay ngào ngạt hương hoa xuân. (1)

Một trong những xuân-khúc của Phạm Duy tách thoát được sự mô tả một cách chung chung, phơn phớt ngoài da mùa Xuân, cho thấy tài năng ngoại khổ của ông, theo tôi là “Xuân Ca.”

“Xuân Ca” vẫn theo thiển ý của tôi, không chỉ là một bức tranh xuân tuyệt vời vẽ bằng giai điệu và ca từ, nó còn như một chuyện kể lớp lang về sự tượng hình, rồi ra đời của mỗi chúng ta trong hành tinh địa cầu này:

 

“Xuân trong tôi đã khơi trong một đêm vui

Một đêm, một đêm gối chăn phòng the đón cha mẹ về.

Xuân âm u lắt leo trong nguồn suối mơ

Bừng reo rồi theo nắng lên từ cha chói chan lòng mẹ...”

(Theo dactrung.com)

 

Khổ đầu phần ca từ của “Xuân Ca,” bằng vào lòng biết ơn, tác giả đã minh thị rằng, khởi từ tình yêu của cha mẹ, thai nhi được tượng hình.

Ở phần ca từ khổ hai, là giai đoạn thai nhi được cất tiếng khóc chào đời:

 

“Xuân tôi ra góp chung câu gào thiết tha

Là xinh, là tươi có Xuân thuở xưa ước mơ hiền hòa

Xuân xanh lơ, hắt hiu trong trời nắng mưa

Vườn Xuân là Xuân có hoa ngày mai hát Xuân thật dài...”

(Nguồn đd.)

 

Như một vòng quay không điểm khởi, nên sẽ chẳng bao giờ có điểm kết thúc, những đứa con ra đời từ tình yêu của mẹ cha, một ngày kia sẽ trưởng thành. Vào đời. Kế thừa truyền thống đấng sinh thành (hay thuận theo biến chuyển tự nhiên của luật tạo hóa), chúng ta lại đi tìm cho mình tình yêu lứa đôi... Dù cho hoàn cảnh, điều kiện sống của chúng ta có khác biệt, có gập ghềnh buồn, vui:

 

“...Xuân tôi sang bến yêu tôi tìm gió trăng

Tình Xuân là Xuân có khi mừng vơi có khi sầu đầy

Xuân yêu đương muốn căng lên nhựa sống ngon

Tìm em gặp em đón Xuân nghìn năm bão Xuân ngập lòng...”

(Nguồn đd.)

 

Tôi không biết có phải tác giả “Xuân Ca” muốn nhắc nhở chúng ta (cũng như chính ông) rằng, từ ngàn đời, bạo lực, thù hận vốn bị mùa Xuân cự tuyệt. Nếu nhân loại có phải đối mặt với những mùa Xuân gươm giáo, mùa Xuân súng đạn, mùa Xuân tai ương thì, đó là hậu quả của những thảm kịch do chính con người chủ xướng để gây cảnh nồi da xáo thịt cho nhau:

 

“...Xuân lên cao chóp Xuân buông nhịp xuống sâu

Hồn Xuân hồn thiêng ngút lên từ lâu cõi Xuân còn dài

Xuân trong ta đã muôn ngàn lần đã qua

Mặc cho, mặc bao những cơn buồn thương những cơn giận hờn...”

(Nguồn đd.)

 

Từ đó, tác giả “Xuân Ca” khẳng định:

 

“...Xuân tôi ơi sức Xuân tôi còn khát khao

Dù nay, dù mai cũng như mọi ai chết trong địa cầu

Xuân muôn năm có ta Xuân còn hỡi Xuân

Thì xin, thì Xuân hãy cho tình nhân sống thêm vài lần.”

(Nguồn đd.)

 

Một khẳng định đầy tình người. Rất nhân ái.

Nếu “Xuân Ca” của Phạm Duy là bức tranh vẽ lại sự hình thành từ trứng nước của một con người trên phông nền chính là lẽ tử, sinh (đôi khi đậm sắc xám) thì, “Anh cho em mùa Xuân,” thơ Kim Tuấn (2), nhạc Nguyễn Hiền (3) lại được xây dựng trên tương quan đầy tính thơm thảo giữa mùa xuân trái đất và niềm hân hoan, lạc quan của con người.

Trong xuân-khúc của Nguyễn Hiền và Kim Tuấn, giới thưởng ngoạn không chỉ cảm được nhựa xuân, mạch sống hồi sinh sung mãn, tuôn trào trên cây cỏ, đường phố, nhà cửa mà, người nghe còn cảm nhận được tiếng chim hót, tiếng cười trẻ thơ (kể cả tiếng cười của mùa xuân)... Khiến người nghe khó phân biệt được: Ðâu là tiếng cười của Hoa Xuân? Ðâu là tiếng cười của muôn loài:

 

“Anh cho em mùa xuân / nụ hoa vàng mới nở / chiều đông nào nhung nhớ / Ðường lao xao lá đầy / chân bước mòn vỉa phố / mắt buồn vin ngọn cây //

Anh cho em mùa xuân / mùa xuân này tất cả / lộc non vừa trẩy lá / Lời thơ thương cõi đời / bầy chim lùa vạt nắng / trong khói chiều chơi vơi //

Ðất mẹ đầy cỏ lúa / đồng xanh xa mấy mùa / Ngoài đê diều căng gió / thoảng câu hò đôi lứa / Trong xóm vang chuông chùa / trăng sáng soi liếp dừa /Con sông dài mấy nhánh / cát trắng bờ quê xưa //

Anh cho em mùa xuân / trẻ nô đùa khắp trời / Niềm yêu đời phơi phới / Bàn tay thơm sữa ngọt / dải đất hiền chim hót / mái nhà xinh kề nhau //

Anh cho em mùa xuân / đường hoa vào phố nhỏ / nhạc chan hòa đây đó / Tình yêu non nước này / bài thơ còn xao xuyến / rung nắng vàng ban mai //

Anh cho em mùa xuân / Nhạc thơ tràn muôn lối.”

(Anh Cho Em Mùa Xuân. Trọn bài. Nguồn đd)

 

Tuy là mặt khác của “Xuân Ca,” nhưng cả hai xuân-khúc này, theo tôi đã có được cho riêng chúng cái định-mệnh-xuân - Hiểu theo nghĩa chúng sẽ tồn tại mãi mãi cùng với vòng quay của trái đất. Dù cho Phạm Duy, Kim Tuấn, Nguyễn Hiền đã không còn nữa. Họ đã rời bỏ chúng ta, để định cư trong mùa xuân khác. Mùa Xuân vĩnh cửu.

Du Tử Lê

(Kỳ sau: “Ly Rượu Mừng,” xuân-khúc “kinh điển” của tân nhạc Việt.)

 

Chú thích:

(1) Nhạc sĩ Phạm Duy sinh ngày 5 tháng 10 năm 1921 tại Hà Nội. Ông mất ngày 27 tháng 1 năm 2013 tại Saigon. (Theo Wikipedia - Tiếng Việt).

(2) Nhà thơ Kim Tuấn sinh năm 1938 tại Hà Tĩnh (gốc Thừa Thiên/Huế). Ông mất ngày 11 tháng 9 năm 2003 tại Saigon. (Theo Wikipedia - Tiếng Việt).

(3) Nhạc sĩ Nguyễn Hiền sinh năm 1927 tại Hà Nội. Ông mất ngày 23 tháng 12 năm 2005 tại quận hạt Orange County, miền Nam California. (Theo Wikipedia - Tiếng Việt).



« Trở về trang trước

comments powered by Disqus