CÁC TIN KHÁC    »
ĐỌC NHIỀU NHẤT»
« Trở về trang trước

Balenciaga, đệ nhất danh sư
Friday, February 15, 2013 2:44:07 PM





Tạp Ghi Quỳnh Giao

 

Trong thế giới trang phục của thế kỷ 20, chúng ta có những tên tuổi lẫy lừng mà các nghệ nhân thiết kế thường phải học và cứ dăm bảy năm lại dùng tới kiểu dáng năm xưa.

Trong thế giới đó, nhiều người vinh danh Gabrielle “Coco” Chanel như một thiên tài đã dám gỡ bỏ sức nặng của tiền tài trên kiểu áo của các bà để vẽ ra sự thanh tú nhẹ nhàng và trả lại tự do cho phụ nữ. Vài chục năm một lần, các thế hệ về sau vẫn tìm về nguồn Chanel chứ không thể sáng tạo gì hơn. Vào thời kỳ gọi là “hậu chiến,” Christian Dior cũng có giai đoạn sấm sét mà ngắn ngủi với dáng vẻ “New Look” và phong cách rất Paris. Từ đó các thế hệ nối tiếp lại tìm về nhà Dior như một nguồn cảm hứng mới. Bên cạnh Chanel và Dior, người ta có thể nhắc đến vài ba đỉnh cao khác của những người đã góp phần làm đẹp cho phụ nữ, với những kiểu dáng độc đáo khiến nhiều thế hệ nghệ nhân về sau phải bắt chước.

Nhưng từ thế kỷ 21 mà nhìn lại thì thời ấy chỉ có một người xứng đáng với danh hiệu “đệ nhất.” Kiêu kỳ như Chanel thì gọi đó là “nhà may duy nhất.” Với Dior, đấy là “bậc thầy của toàn thể chúng ta.”

Người đó là Cristóbal Balenciaga.

Như khá nhiều nhân vật xuất chúng của Âu Châu với hào quang tỏa sáng qua nhiều lục địa khác, Balenciaga là người dân Basque. Ông sinh vào đầu năm 1895 trong ngôi làng chài lưới của xứ Tây Ban Nha. Vì người mẹ là thợ khâu, từ tấm bé, Balenciaga đã sống với lụa là vải vóc và học nghề khâu vá của mẹ và tương truyền là mới lên sáu, chú bé đã vẽ ra kiểu áo đầu tiên. Một vị nữ lưu trong vùng, nữ Hầu Tước de Casa Torres, là khách hàng của một cậu bé chớm vẻ thiên tài. Sau này, bà de Casa Torres giúp Balenciaga được lên thủ đô Madrid để học nghề. Ông trở thành một người hiếm hoi trong ngành may mặc đã có thể một mình vẽ kiểu, đo ni, cắt vải và khâu thành áo.

Năm 1919, Balenciaga mở cửa hàng tại San Sebastian với chi nhánh ở Madrid và Barcelona, và nổi tiếng là người may mặc cho hoàng gia và giới quý tộc Tây Ban Nha. Nhưng rồi nội chiến bùng nổ nên Balenciaga phải dẹp tiệp và di cư qua Pháp.

Năm 1937, ông lập ra cơ ngơi mới trên con đường George Cinq sang trọng của Paris. Mười năm sau, khi thế chiến đã tàn lụi ở Âu Châu, người ta mới thấy ra nét tiên phong của kiểu dáng Balenciaga. Trong nhiều năm liền, mỗi năm ông lại làm thế giới kinh ngạc và Paris hãnh diện vì cách làm đẹp cho xiêm y của các bà.

Chiếc áo cưới của Hoàng Hậu Fabiola trong lễ cưới Vua Baudoin của Bỉ hoặc mấy lớp váy lộng lẫy của Faye Dunaway trong phim “The Thomas Crown Affair” đều từ Balenciaga mà ra và nay đang được trưng bày trong viện bảo tàng.

Là nhân vật khét tiếng trong nghề, Balenciaga lại sống khép kín, không trả lời phỏng vấn mà cũng chẳng xuất hiện bên cạnh những khách hàng quý phái sang trọng để nhân dịp tự quảng cáo cho mình.

Ông có một mối tình riêng trong hai chục năm và càng khép kín hơn khi người tình tạ thế vào năm 1948. Balenciaga là người đồng tính, nhưng coi đó là chuyện riêng tư chứ không cố tình trưng ra theo lối khiêu khích sau này. Năm sau, ông tận dụng màu đen khi vẽ kiểu như một cách để tang, rồi mở ra một thập niên rực rỡ với những tấm áo rất hở hang mới lạ.

Năm 1968, ở tuổi 74 và sau 30 năm là lãnh chúa thầm lặng tại Paris, Balenciaga lần lượt thu vén cơ ngơi để về hưu, nhưng tiếp tục dạy nghề cho lớp hậu sinh. Học trò của ông có những người nổi tiếng sau này như Hubert de Givenchy, Oscar de la Renta, André Courreges, Emmanuel Ungaro hay Mila Schon.

Nhiều người cho rằng Balenciaga có nếp sống của một người trong dòng tu kín.

Quả thật ông là người Công Giáo ngoan đạo và có khuynh hướng tâm linh rất mạnh. Nhưng trong lãnh vực sáng tạo, ông cũng là người không e sợ xác thịt và dám phơi bày da thịt hở hang của người mẫu, cho phụ nữ. Tinh ý lắm thì người ta thấy ra một tấm áo thụng trên thân hình các bà, nhưng với làn da và đôi vai ngồn ngộn... Có người còn cho rằng phong cách Balenciaga là sự tiếp cận giữa cái chết đen đúa thô nhám với đời sống mơn mởn, gần như là sự vùng lên của đời sống. Phải chăng đấy cũng là một đặc tính của Tây Ban Nha nơi mà đời sống rực rỡ luôn kề cận cái chết?

Nếu có dịp nhìn lại ngần ấy kiểu dáng Balenciaga, có lẽ chúng ta thấy rằng ông đã vượt qua lằn ranh văn hóa ấy mà tìm được nhiều nét sâu thẳm kiêu sa của Âu Châu từ nhiều thế kỷ trước... Ðúng là một bậc thầy. Ngày nay, nếu có thấy hiệu Balenciaga, dù là do Alexander Wang coi sóc và là cơ sở của hãng Gucci, mình vẫn có thể tin vào tài nghệ đặc trưng của bậc danh sư đã khiến Chanel và Dior cúi đầu khâm phục.



« Trở về trang trước

comments powered by Disqus