CÁC TIN KHÁC    »
ĐỌC NHIỀU NHẤT»
« Trở về trang trước

Xe buýt Sài Gòn, càng bù càng lỗ
Friday, March 22, 2013 6:29:00 PM





Văn Lang/Người Việt


SÀI GÒN (NV) - Theo cuộc họp báo mới đây với Ban ngân sách – Kinh tế Sài Gòn, số tiền trợ giá cho xe Buýt Sài Gòn năm 2013 được công bố là 1,470 tỷ đồng, tăng 65 tỷ so với năm 2012. Trong khi tiền trợ giá năm 2011 là 1,269 tỷ đồng, còn đầu những năm 2000 thì chỉ khoảng vài chục tỷ.

 
 Xe buýt Sài Gòn giờ tan tầm. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Như vậy, 10 năm qua, xe buýt Sài Gòn càng bù càng… lỗ, gánh nặng ngân sách mỗi năm mỗi phình ra.
Mặc dù từ đầu năm 2013, giá xe buýt ở Sài Gòn đồng loạt tăng từ 1 tới 2 ngàn đồng, giúp nguồn thu tăng thêm được 240 tỷ đồng. Theo thống kê, cứ mỗi đợt điều chỉnh tăng giá xe buýt thì lượng hành khách đi xe buýt lại giảm theo, làm cho việc bù lỗ cũng mất ý nghĩa. Theo báo cáo, năm 2012 có 413 triệu lượt hành khách sử dụng xe buýt Sài Gòn.
Giá xe buýt hiện nay là 5 ngàn đồng một vé (dưới 18 km) và 6 ngàn đồng (trên 18 km), học sinh, sinh viên, khi trình thẻ sinh viên thì chỉ phải mua vé với giá 2 ngàn đồng. Riêng tuyến xe buýt Bến Thành – chợ đầu mối Bình Điền, giá vé đồng hạng, 10 ngàn đồng.

Trợ giá mỗi nơi một kiểu

Hà Nội cũng giống Sài Gòn, chủ trương trợ giá, bù lỗ cho xe buýt, nhưng lại dựa trên nguyên tắc “lấy thu bù chi,” cho phép quảng cáo trên xe buýt để tăng nguồn thu bù vào tiền trợ giá.
Trong khi Đà Nẵng chủ trương không trợ giá cho xe buýt, vì theo khảo sát, đánh giá thì với nhu cầu sử dụng xe buýt hiện nay của người dân trên địa bàn Đà Nẵng thì không thể nào xe buýt lỗ được. Nếu đơn vị vận tải hành khách nào cảm thấy không làm ăn được thì cứ “tùy ý” giải thể, sẽ có đơn vị khác tiếp nhận, thay thế ngay.

 
 Tại một trạm chờ xe buýt ở Sài Gòn. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Tại Sài Gòn, từ nhiều năm nay, các đơn vị vận tải hành khách, cũng như hiệp hội quảng cáo rất tha thiết, mong muốn được quảng cáo trên xe buýt Sài Gòn nhưng vẫn bị nhà cầm quyền từ chối. Theo giới chuyên môn, số tiền thu được từ quảng cáo trên xe buýt Sài Gòn mỗi năm có thể thu về hàng trăm tỷ đồng. Sự cự tuyệt tiền từ nguồn thu quảng cáo của “nhà đương cuộc” Sài Gòn đã được Bộ TT –VH –DL cho ý kiến là “không phù hợp” với quy định hiện hành. Những ý kiến của nhà cầm quyền cho rằng “sợ” vi phạm thuần phong mỹ tục, hay gây tai nạn giao thông khi cho quảng cáo trên hông xe buýt thì giới chuyên môn đánh giá là… không có cơ sở. Chính vì vậy, một tin đồn lâu nay âm ỉ trong dư luận Sài Gòn là lâu nay không cho quảng cáo trên xe buýt là do không “thỏa thuận” được số tiền “ăn chia” trong nguồn tiền thu được từ quảng cáo.

Những nghịch lý xe buýt

Những nghịch lý từ xe buýt Sài Gòn thì nhiều, chỉ xin đề cập những lỗi chính và những lỗi mới phát sinh.
Gần hai năm trở lại đây, xe buýt Sài Gòn tự nhiên “mọc” ra cái gọi là “thí điểm vé xe bán tự động.” Nếu như ở xứ người, Singapore chẳng hạn, vé xe tự động là hình thức quẹt thẻ mỗi khi lên xe, Sài Gòn thì có một cái máy nhận tiền và thối tiền (loại thô sơ) đặt kế bên tài xế. Sau này, với nhiều xe buýt, tài xế kiêm luôn việc bán vé, vì tài xế xé vé rồi khách mới được lên xe, gây ùn tắc khách lên xe vào giờ đông người, đồng thời gây nguy hiểm khi tài xế phải kiêm việc trong khi giao thông tại Sài Gòn vừa đông vừa hỗn tạp. Có người nhìn cảnh rồng rắn lên xe đã phải bình luận: “Bán tự động gì mà chẳng khác gì cảnh chạy xe Lam của thập niên 70.”
Hỏi thăm thì các bác tài đều than mệt, “tiền kiêm nhiệm” chỉ được thêm có “chút đỉnh.” Trong khi bình thương hai cánh cửa xe mở thông thoáng, khách nhanh chóng ùa lên xe, ổn định chỗ ngồi rồi tiếp viên mới tiến hành bán vé, trong khi xe có thể lăn bánh ngay, tài xế chỉ lo chăm chú nhìn đường chạy đúng bến, bãi quy dịnh, mọi việc còn lại đã có tiếp viên kiêm phụ xế lo liệu.

 
 Rồng rắn lên xe. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Vì quy định giờ giấc khá ngặt, nhiều xe buýt “lượn” nhanh qua bến chẳng khác nào “phi thuyền,” hành khách phải nhanh chóng “đua” nóng theo, nếu không “xe buýt – tàu lượn” sẽ nhanh chóng mất dạng làm khách phải dài cổ chờ chuyến sau.
Điển hình tại bến trung tâm trước cửa chợ Bến Thành, khi tuyến xe số 2 – chạy tuyến Sài Gòn – Bến xe miền Tây xuất hiện, khách phải nhanh chân đua theo, nếu không sẽ không kịp lên xe.Chúng tôi từng chứng kiến một bà cụ già kêu oai oái về tuyến xe số 2: “Chạy gì mà như đi ăn cướp, chân tôi đau làm sao tôi đuổi kịp, tôi đã đi thưa nó lên báo hết một lần rồi…” Mọi người có mặt đều cười, thông cảm với bà cụ, nhưng có lẽ tình hình sẽ không có gì thay đổi.
Mấy năm trước, báo giới tại Sài Gòn phanh phui trước dư luận việc trợ giá xe buýt không hiệu quả vì nhiều tuyến xe buýt lãnh tiền trợ giá là “sân sau” của công ty xe khách nhà nước, “chạy ít khai nhiều” để lãnh tiền theo chuyến; hay tuyến không có khách vẫn duy trì hoạt động.
Gần đây, báo giới lại phanh phui chuyện tài xế xe buýt nhà nước bán xăng dầu ra bên ngoài cho các “đầu nậu” bán lại cho “xe buýt hợp tác xã” chạy cùng tuyến. Hàng ngày, các tài xế này được bơm đầy dầu theo định mức 37 lít cho 100km, họ “ăn gian” bằng cách cho xe chạy nhanh “ẩu” để tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời nhiều xe không mở máy lạnh cho hành khách đi xe để tiết kiệm nhiên liệu. Theo quy định, tất cả xe buýt có trợ giá đều phải mở máy lạnh phục vụ hành khách, nhưng có khi xe nóng quá, hành khách có yêu cầu thì nhiều tài xế “cười ruồi,” phán: “Đi xe có mấy ngàn, bày đặt đòi máy lạnh!”

Bài toán khó?

Trong nỗ lực phục vụ hành khách, Sài Gòn nhập về 21 chiếc xe chạy bằng khí nén thiên nhiên CNG của Hàn Quốc với giá 100 ngàn USD/chiếc, giảm được tới hơn 60% khí thải độc hại. Nhưng thử nghĩ, trong biển xe cả triệu chiếc đủ loại hàng ngày lưu thông ở Sài Gòn, 21 chiếc xe chạy “nhiên liệu sạch” tuyến số 1 Bến Thành – Chợ Lớn có thấm tháp vào đâu?

 
 Trạm điều hành xe buýt ở trung tâm Sài Gòn. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Trợ giá vô tình tạo ra tâm lý nhà xe coi thường hành khách, nhất là học sinh – sinh viên và người đi vé tháng còn bị “phân biệt đối xử” thậm chí bị nhà xe mắng nhiếc. Vậy ai mới là người thực sự hưởng lợi từ việc trợ giá?
Theo một chuyên gia kinh tế, kinh doanh vận tải hành khách cũng là một ngành nghề như các ngành nghề khác, tại sao ngân sách phải trợ giá, bù lỗ cho ngành này.
Ngân sách trợ giá xe buýt Sài Gòn mỗi năm mỗi tăng, bù hoài mà vẫn… lỗ, cuối cùng tiền ở đâu mà theo trợ giá hoài?


« Trở về trang trước

comments powered by Disqus