CÁC TIN KHÁC    »
ĐỌC NHIỀU NHẤT»
« Trở về trang trước

Câu chuyện tranh đấu
Friday, March 22, 2013 7:47:34 PM





Lê Phan

Tôi có một người bạn đồng nghiệp cũ ở Thế giới vụ đài BBC. Trong nhiều năm nay tôi không hiểu cô ta làm gì. Hôm nọ đột nhiên mới biết thế ra bây giờ cô đã trở thành một nhà tranh đấu. 
Clare Rewcastle-Brown thực ra không phải là một hình ảnh bình thường của một chiến sĩ tranh đấu. Nay đã về hưu từ Thế giới vụ, Clare hẳn có nhiều chuyện khác để làm, nhất là khi cô đã rất hạnh phúc với người em trai của cựu thủ tướng Gordon Brown, lý do tại sao cái tên của Clare có thêm chữ Brown. Nhưng ngày nay Clare suốt ngày điều khiển một chương trình radio sóng ngắn từ một cái văn phòng nhỏ xíu ở Luân Đôn. Thính giả của Clare, cũng như của Thế giới vụ, ở bên kia bờ đại dương, cách Luân đôn 6,500 dặm ở một cái nơi tên là Sarawak, một bang của Malaysia nằm trên đảo Borneo. 
Sarawak, dân số 2.5 triệu người, là nơi mà đã có thời được coi là có những khu rừng nhiệt đới phong phú tài nguyên nhất, đã nhiều năm nay nằm dưới quyền của Thủ hiến Abdul Taib Mahmud. Ông Taib lên cầm quyền từ năm 1981 và từ đó cương quyết không nhường quyền lại cho ai khác mặc dầu trên nguyên tắc Malaysia là một quốc gia dân chủ. 
Không những ông cai trị Sarawak, ông còn là kẻ hưởng nhiều lợi lộc nhất vùng đất này. Theo Thông tấn xã Bloomberg, ít nhất bốn công ty chính nhận được cái hợp đồng nhân nhượng của chính phủ có liên hệ với gia đình ông. Mà phải nói tài nguyên của Sarawak vô số, nhất là những khu rừng nguyên sinh mà nay đang nhanh chóng biến mất nếu chúng ta chỉ để mắt nhìn vào bản đồ của Google Earth cũng như tài nguyên dầu khí. 
Quỹ Bruno Manser, được thành lập để tưởng nhớ một nhà tranh đấu cho môi trường người Thụy sĩ đã biến mất ở Sarawak hồi năm 2000 trong khi đang điều tra về việc đốn rừng bất hợp pháp ở đó, khẳng định là ông Taib có một tài sản khoảng 21 tỷ đô la. Nếu đúng ông là người giàu nhất Á Châu. Nhưng nếu tìm thì sẽ không thấy tên ông trong danh sách của tạp chí Forbes về các tỷ phú toàn cầu. Ngay đến chính phủ Hoa Kỳ, trong một điện văn bị tiết lộ bởi Wikileaks cũng có một nhận xét về ông Taib như sau “Các nguồn tin ngoại giao bên ngoài chính phủ đều đồng ý coi ông ta là vô cùng tham nhũng.” 
Dĩ nhiên ông Taib chối. Ông bảo các khu rừng nhiệt đới nguyên sinh của bang Sarawak đang được bảo vệ tốt và bác bỏ mọi cáo buộc là ông lợi dụng quyền thế để làm giàu. Google Earth cho chúng ta thấy chỉ còn khoảng 10 phần trăm của các khu rừnng này là còn nguyên vẹn. Thiệt hại lớn nhất là từ các công ty khai thác gỗ và từ các công ty khai hoang rừng để biến thành đồn điền trồng cọ.
Nhưng đó cũng là một câu chuyện được giữ rất kín ở Malaysia và nhất là ở chính Sarawak. Bởi ông Taib là một đồng minh quan trọng của Liên minh Barisan Nasional, liên minh cầm quyền hiện nay và cũng là hậu thân của đảng UMNO vốn đã cầm quyền ở Malaysia từ 55 năm nay, tức là từ khi Malaysia được độc lập. Những người chỉ trích ông thủ hiến nói là cách đây ba thập niên ông đã có một dàn xếp với chính quyền ở Kuala Lumpur là họ để ông yên thân làm ăn thì ông sẽ chia phần cho họ đầy đủ số tiền thâu được từ dầu hỏa và khai thác rừng ở Sarawak. 
Dàn xếp này đang trở thành một đề tài quan trọng vì Malaysia sắp có tổng tuyển cử. Lịch sử bầu cử của Malaysia thì cũng chẳng có vẻ vang gì bao nhiêu. Đảng cầm quyền đã không ngại dùng đến những “thủ thuật” như tống giam lãnh tụ đối lập, Anwar Ibrahim với cáo buộc tham nhũng và thủ dâm. Trong suốt mấy năm thời ông Mahathir Mohamad từ 1999 đến 2004, ông đã bị tù vì chính quyền đã kiếm được một người thân cận của ông tự thú là đã có liên hệ tình dục với ông. Năm 2008 chính quyền kế nghiệp ông Mahathir lại tính chuyện tương tự, đưa ông Anwar ra tòa cũng về cùng một tội. Có điều lần này họ thất bại, và cho đến nay, phong trào của ông Anwar đang ngày càng trở thành một đe dọa cho đảng cầm quyền. Và chính trong hoàn cảnh đó, ông Taib trở thành vô cùng quan trọng vì cái bộ máy quyền lực của ông ở Sarawak đã thường xuyên cung cấp cho đảng cầm quyền nguyên trọn số phiếu của bang trong các cuộc bầu cử quốc hội. Và cho đến nay, lực lượng của ông Anwar đã không làm gì nổi ở Sarawak.
Nói chuyện dài dòng như vậy vì chính sự quan trọng của Sarawak trong chính trị Malaysia khiến công việc Clare làm trở thành thiết yếu. Clare chào đời ở Sarawak khi mà Sarawak còn là một phần của Đế quốc Anh. Clare sống ở đó cho đến năm 8 tuổi mới theo cha mẹ về Anh. Sau khi tốt  nghiệp ở trường London School of Economics của Viện đại học Luân Đôn, Clare chọn làm báo và gia nhập Thế giới vụ. Nhưng Clare không bao giờ quên Sarawak và thường tìm về đó thăm viếng.
Lúc đầu thì chỉ là những cuộc viếng thăm về chốn cũ. Nhưng những người bạn của Clare ở Sarawak bắt đầu than phiền về ông Taib, về tình trạng phá hoại môi trường, về tham nhũng, khiến Clare bắt đầu chú ý đến tình hình ở đó. Năm 2010, qua sự thúc đẩy của bạn bè, Clare bắt dầu một cái blog mang cái tên là Sarawak Report với mục đích lật tẩy sự phá hoại môi trường do ông Taib chủ trương cũng như cáo buộc về chính trị ô dù bè phái của bang. Sau đó, với một ngân khỏan từ một sáng hội bảo vệ môi trường, Clare “nâng cấp” cuộc tranh đấu của mình bằng cách bắt đầu một chương trình phát thanh mang cái tên Radio Free Sarawak (Đài phát thanh Sarawak tự do). Chương trình phát thanh bằng hai ngôn ngữ địa phương. Clare không biết cả Malay lẫn Iban, nhưng có một người bạn xâm mình đầy người, được biết dưới cái biệt hiệu là “Papa Orang Utan”. Báo chí Anh bảo anh ta là con cháu của bộ tộc Dayak mà hồi xưa nổi tiếng săn đầu lâu người, nhưng thực ra Papa là một phát thanh viên bị Taib cho nghỉ việc vì dám nói là ông tham nhũng. 
Hẳn là Radio Free Sarawak có thính giả vì chính phủ Malaysia đã phản ứng mạnh. Ngay lập tức chính quyền tổ chức một chiến dịch tuyên truyền để bôi nhọ Clare, nằm trong một chiến dịch lớn hơn nhắm vào đảng đối lập của ông Anwar. Điều nực cười hơn nữa là một công ty quảng cáo này đã thuê ông Josh Trevino, một blogger bảo thủ ở Texas và nhiều cây bút Hoa Kỳ để làm hoen ố danh tiếng của phe đối lập. 
Ngoài ra, blog của Clare thường xuyên bị tấn công qua cách từ chối dịch vụ DoS, trong khi đài phát thanh của Clare bị phá sóng. Những thính giả của đài, thường xuyên dùng cellphone gọi vào đài, than phiền bị phiền nhiễu và đe dọa khi họ giám phản đối chính sách phá rừng của một công ty địa phương. Nguồn tin chính của Clare, một người Mỹ tên là Ross Boyert, trước kia lo các đầu tư địa ốc tại Hoa Kỳ cho ông Taib, được tìm thấy chết đầu chụp bao nylon. Cảnh sát bảo ông ấy tự tử, nhưng không mấy ai tin. 
Để tự vệ, Clare ra công khai. Và có vẻ như chương trình phát thanh vạch trần sự thật của Clare thành công. Kỳ bầu cử địa phương mới đây phe đối lập đã dành được khá nhiều lá phiếu ở thành phố. Và phải nói phe đối lập cũng tin như vậy. Kể từ khi cuộc vận động bầu cử bắt đầu họ đã phát không radio cho những khu hẻo lánh ở Sarawak. Dân chúng ở những làng đã có radio thường xuyên tổ chức nghe tập thể vào buổi tối. 
Cuộc tranh đấu của Clare còn có một ý nghĩa đặc biệt nữa là trong cố gắng bảo vệ môi trường, Clare đang vô tình mang lại thêm một chút dân chủ cho Malaysia. Nếu lần này, nhờ cố gắng của Clare, đảng cầm quyền thua thêm một chút ở Sarawak, may ra triển vọng là đảng đối lập của ông Anwar sẽ lên cầm quyền được. Nếu vậy thì sau cùng Malaysia mới có được dân chủ thực sự sau nhiều năm phải chịu đựng lý luận của ông Mahathir là các “giá trị Á châu” đi ngược lại đa nguyên và dân chủ, mà ông bảo là sản phẩm của văn minh Tây Phương xa lạ. 
Cầu mong cho Clare thành công.


« Trở về trang trước

comments powered by Disqus