Láng Sen, nơi bảo tồn cá ‘khủng’

Con cá lóc bông dài gần 1 mét, nặng 13 kg. (Hình: Báo Thanh Niên)

LONG AN, Việt Nam (NV) – Nhiều loài cá nước ngọt to lớn như cá lóc bông, tra dầu, trắm cỏ… nặng 13 kg đến 43 kg hiện được bảo vệ nghiêm ngặt ở khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen (huyện Tân Hưng, tỉnh Long An) để chúng sinh sôi, phát triển.

Vùng đất hoang dã còn sót lại của hệ sinh thái đất ngập nước Đồng Tháp Mười (huyện Tân Hưng) có tổng diện tích 4,802 hécta, bao gồm phần đất ngập nước, rừng tràm. Tại đây, khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen (gọi tắt khu bảo tồn) có 1,971 hécta, trong đó có trên 90 loài cá nước ngọt (27 loài đặc hữu sông Mê Kông) được bảo vệ nghiêm ngặt.

Anh Nguyễn Linh Em, nhân viên khu bảo tồn, cho biết các loài thủy sản sinh sống ở đây đa phần là cá bản địa, chúng sống từ xưa đến nay. Năm 2004, khu bảo tồn được thành lập, đơn vị đã đắp đê để ngăn những tác động từ bên ngoài vào hệ sinh thái. Vì vậy, các loài cá trong vùng lõi ngày càng sinh sôi nảy nở nhiều hơn.

Theo anh, trong nhóm những loài cá “khủng” ở đây nổi tiếng nhất là cá lóc bông, tra dầu, trắm cỏ, hô… trong đó có những con cá tra dầu nặng đến 43 kg, dài 1.5 mét; cá lóc bông nặng 13 kg, dài 1 mét… Để tránh đánh động môi trường sống tự nhiên của cá, việc can thiệp bằng “vũ lực” để tận mắt chứng kiến loài cá này rất hạn chế.

Chỉ tay về phía con kênh nằm dọc đường đi, anh Linh Em nói: “Dưới đó là nơi cá lóc bông, cá trắm đang bơi, chúng rất lớn. Cũng tại khu vực này, mấy năm trước khi đi khảo sát, tôi vô tình phát hiện một động nước lớn, nhìn kỹ thì thấy đàn cá lóc bông, mỗi con khoảng chục ký thi nhau táp đứt đuôi con cá lớn đang tức đẻ. Sau khi đàn cá no nê, chúng tôi xuống vớt lên thì thấy cá bị táp là cá chép, nặng khoảng 5 kg.”

Anh cho biết, cá lóc bông là loài có răng sắc nhọn, bản tính rất hung dữ, chuyên ăn thịt các con cá nhỏ. Có khi loài cá leo lớn dài cả mét cũng trở thành mồi ngon cho cá lóc bông. Loài cá này còn ăn cả chuột, thậm chí cả vịt trời và chim non đều bị táp đứt chân khi sớ rớ rơi xuống nước. Những bầy vịt xiêm nuôi tại Láng Sen này cũng dần dần bị cá lóc bông ăn thịt gần hết. Trong lần khảo sát nghiên cứu năm 2014, nhân viên Láng Sen vớt lên con cá lóc bông nặng đến 13 kg, dài 1 mét. Nhưng theo anh, bên dưới mặt nước tối sẫm này số lượng cá lóc bông to hơn vẫn còn nhiều vô kể.

Cá tra dầu ở khu bảo tồn Láng Sen được vớt lên phục vụ nghiên cứu. (Hình: Báo Thanh Niên)

Ngoài loài cá lóc bông khổng lồ, ở khu Láng Sen còn có loài cá tra dầu nổi tiếng. Cá tra dầu ở đây không phải là loài bản địa. Mỗi mùa nước lên, chúng trôi dạt theo dòng từ thượng nguồn sông Mê Kông về vùng Nam Bộ. Đến khi nước rút, một số cá tra dầu không chịu rời đi mà định cư luôn tại khu Láng Sen này. Theo anh, nếu di chuyển sâu vào vùng lõi, chịu khó quan sát sẽ thấy được đàn cá tra dầu mỗi con nặng khoảng 35 kg thường ngoi lên đớp mồi vào buổi trưa.

Tuy nhiên, do điều kiện thời tiết bất thường ở đây, nên anh em trong khu bảo tồn rất cực để bảo vệ các loài cá “khủng” này.

Tháng Tư, 2016, khu vực Đồng Tháp Mười xảy ra hạn hán nặng nề và khu Láng Sen không nằm ngoài vùng thiệt hại đó. Gần 2,000 hécta rừng tràm trơ gốc và đồng ngập nước vùng đệm khô khốc. Đất đai nứt nẻ vì khô hạn, trong đó có hơn 50 hécta sen bị chết khô hoàn toàn. Các loài cá nằm phơi bụng giữa đồng trống. Số lượng cá còn sống tập trung nhiều ở vũng nước tù đọng.

“Đợt đó, nước cạn, cỏ cháy, cá chết bốc mùi hôi thối khắp nơi. Cá còn sống anh em chúng tôi phải dùng bao tải, dốc sức gom hàng trăm con thả về những kênh có nước. Có nhiều con cá lóc to bằng bắp chân người lớn cũng mém chết, may mà chúng tôi cứu kịp thời,” anh kể.

Nói với báo Thanh Niên, ông Trương Thanh Sơn, giám đốc khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen, cho biết để bảo tồn tất cả các loài, khu bảo tồn đã quy hoạch lại nguồn nước có phẩm chất tốt để không ảnh hưởng đến cá; tạo nhiều khu vực bãi đẻ, nơi để cá sinh sống.

Trước đây, nhiều người dân lẻn vào khu bảo tồn tìm cách chích điện, tận diệt cá để bán. Do vậy, khu bảo tồn luôn cắt cử gần 40 nhân viên thay phiên nhau tuần tra túc trực trên các chòi canh 24/24, tạo thành vùng bảo tồn bất khả xâm phạm đối với những người lạ có ý xấu với thiên nhiên nơi đây. Ngoài ra, nếu người dân bắt được cá to chỉ cần thông báo đến khu bảo tồn sẽ có người đến thu mua lại. (Q.D.)

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.