Đôi điều về một số thuốc ngủ không cần toa

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Hỏi:

-Kỳ rồi bác sĩ đã nói về một số thuốc ngủ cần có toa. Xin nói thêm về các thuốc ngủ không cần có toa.

-Thuốc không cần toa và thuốc cần toa, loại nào tốt hơn? Loại nào an toàn hơn? Và khi nào thì nên dùng loại nào?

-Thuốc không cần toa, nếu dùng lâu, có hại không?

Đáp:

Như đã trình bày trong các kỳ trước, nếu bị mất ngủ nặng, mất ngủ kéo dài, các thuốc ngủ tốt nhất (đã được nghiên cứu và chứng minh một cách khoa học) là các thuốc cần toa bác sĩ.  Một điều khác quan trọng hơn khi gặp bác sĩ (để lấy toa) là ta sẽ được thăm khám cẩn thận để trị và theo dõi thích hợp (thường thì không phải lúc nào cũng chỉ dùng thuốc ngủ).

Chỉ nên dùng các thuốc không cần toa nếu bị mất ngủ nhất thời (thử xem thế nào). Thường thì không cần dùng thuốc ngủ, các cơn mất ngủ thoáng qua cũng sẽ chỉ… thoáng qua rồi đi (dù có dùng thuốc hay không).

Sau đây, ta sẽ xem xét một số thuốc ngủ thường thấy bán ở quầy không cần toa bác sĩ.

Các thuốc kháng histamine (antihistamines) làm buồn ngủ

Đây là các thuốc rất thông dụng được bán không cần toa, tác dụng chính là để trị dị ứng. Nói một cách rất giản lược, histamine là chất tiết ra bởi cơ thể khi ta bị dị ứng và gây ra các triệu chứng như ngứa ngáy, ách xì, chảy mũi, nổi mề đay… Hai chất chống histamine có tác dụng làm buồn ngủ thường gặp trong các thuốc này là diphenhydramine và doxylamine.

Cần nhấn mạnh lại là các thuốc này làm ta cảm thấy buồn ngủ nhưng không cải thiện chất lượng giấc ngủ, và do đó không nên dùng để trị mất ngủ mạn tính.

Các thuốc antihistamines có thời gian cần thiết để thải ra khỏi cơ thể khá lâu, do đó thường làm sật sừ, ngật ngừ, lơ mơ sau khi thức dậy ngày hôm sau (vì tới sáng rồi mà thuốc vẫn còn lơ lửng trong cơ thể). Bệnh nhân cũng có thể bị các tác dụng phụ khác như chóng mặt, khô miệng, bón, mờ mắt.

Một số dược thảo

Nhiều dược thảo cũng được quảng cáo rầm rộ như thuốc trị mất ngủ (và 99 bệnh khác – cho đủ bách bệnh) vừa hiệu quả, vừa không có tác dụng phụ như thuốc tây. Tuy nhiên, đa số các thuốc này không được nghiên cứu một cách khoa học, khách quan.

Nghiên cứu được coi là khoa học, cho tới nay, một cách rất giản lược, ít nhất phải được thực hiện trên số bệnh nhân được chọn ngẫu nhiên, và theo phương pháp mù đôi. Trong phương pháp mù đôi (double blinded), các bệnh nhân tham gia nghiên cứu được chia một cách ngẩu nhiên làm hai nhóm tương đương với nhau về bệnh và mức nặng của bệnh, sau đó phân nữa trong số họ được cho thuốc giả nhưng nhìn bên ngoài y hệt như thuốc thiệt (tiếng chuyên môn gọi là placebo), và phân nữa được cho dùng thuốc thiệt (đang được thử nghiệm). Cả bệnh nhân lẫn bác sĩ chăm sóc bệnh nhân trong chương trình nghiên cứu đều không biết ai dùng thuốc thật, ai dùng placebo.  Sau đó, những người làm thống kê (là những người duy nhất trong nghiên cứu biết ai dùng thuốc thật ai dùng thuốc giả) ghi nhận các con số cho thấy sự khác nhau về hiệu quả cũng như tác dụng phụ trên cả hai nhóm. Trong đại đa số các nghiên cứu, thuốc giả hầu như luôn luôn có một tỉ lệ thành công nhất định (do nhiều yếu tố, mà quan trọng nhất là tâm lý và do bệnh tự khỏi). Nếu được quảng cáo mạnh mẽ, bệnh nhân càng tin, thì hiệu quả placebo thường càng cao.

Melatonin

Melatonin là một sản phẩm của một tuyến nằm trong não, gọi là tuyến tùng (pineal gland).  Melatonin hiện nay vẫn được bán như là chất phụ trợ thực phẩm. Một sản phẩm từ melatonin cũng được dùng trong việc điều chỉnh các rối loạn nhịp điệu ngủ nghê ở những người mù hoàn toàn mất hẳn ý niệm ánh sáng.

Melatonin chưa được chứng minh một cách khoa học là có hiệu quả trong việc trị mất ngủ kéo dài, và trong thực tế, nó có vẻ không có hiệu quả hơn placebo trong các trường hợp này.

Tuy nhiên, nó có thể hiệu quả trong một số ít trường hợp bị mất ngủ do hội chứng bị đi ngủ sớm (delayed sleep phase syndrome) do thay đổi giờ giấc: Như khi đi du lịch đến những nơi mà múi giờ chênh lệch với nơi ta ở khiến giờ đi ngủ (ví dụ như 9 giờ tối ở New York) còn quá sớm so với giờ thực sự ở nơi ta vừa rời khỏi (ví dụ như mới 6 giờ chiều ở Cali). Một số bệnh nhân bị mất ngủ có mức melatonin trong cơ thể thấp cũng có thể có lợi khi dùng thêm chất này.

Tuy được bán không cần toa, một khảo sát cho thấy chất này chỉ (tương đối) an toàn khi dùng dưới ba tháng. Ở bên Anh, việc bán chất này không cần toa đã bị cấm.

Một thuốc (không phải là melatonin nhưng) tác động lên các thụ thể tiếp nhận melatonin, khiến cho chất melatonin sẵn có trong cơ thể được tăng cường tác dụng, là thuốc Rozerem (Ramelteon-đã trình bày kỳ rồi).  FDA đã chuẩn thuận thuốc này như là thuốc ngủ có thể dùng không giới hạn thời gian cho chứng mất ngủ mạn tính, và cho tới nay, ở Hoa Kỳ, đây là thuốc ngủ duy nhất mà bác sĩ có thể kê bằng toa thường, không phải là loại toa đặc biệt cho các thuốc cần kiểm soát chặt chẽ (thường vì có thể gây nghiện). Tuy nhiên, những bệnh nhân bị bệnh gan hoặc đang dùng thuốc Luvox (fluvoxamine, một thuốc tâm thần trị obssesive-compulsive disorder – một loại lo lắng mà trong đó bệnh nhân cứ bị ám ảnh bởi một số suy nghĩ và lập đi lập lại một số hành vi nào đó, như là lúc nào cũng sợ quên tắt nước, quên khoá cửa, một ngày rửa tay một… tỉ lần, dù thật sự không có lý do nào chính đáng) không nên dùng thuốc này. Những bệnh nhân trầm cảm cũng cần phải rất đắn đo, cẩn thận, khi dùng thuốc này.

Tưởng cần lập lại, nói chung khi đã dùng thuốc cần toa thì phải được bác sĩ trực tiếp kê toa để bác sĩ (ít nhất là) xem có chỉ định (để dùng) và chống chỉ định (để không được dùng) gì không trước khi kê toa. Nếu cẩn thận (và nếu có điều kiện) thì ngay cả với thuốc không cần toa, tham khảo với bác sĩ cũng là điều rất nên làm. Dù là thuốc tây hay ta, có toa hay không, cũng đều cần phải thông báo cho bác sĩ biết khi đi khám bệnh (hay khám sức khoẻ).

Thân mến

(714) 531-7930
[email protected]
nguyentranhoang.com

(còn tiếp)

Cúp ngang hàng tram cú phone, nhân viên tổng đài 911 bị án tù treo

Comment Disclaimers / Policy

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

‘Sài Gòn Niềm Nhớ,’ cơ hội chụp hình trên phố xưa tại Little Saigon

Trong hai ngày 15 và 16 Tháng Mười Hai, Viện Bảo Tàng Lịch Sử QLVNCH tổ chức “Sài Gòn Niềm Nhớ” để tưởng nhớ Giáng Sinh xưa.

Kháng cáo hồ sơ bảo lãnh bị Tòa Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ từ chối (phần 2)

Đa số hồ sơ bảo lãnh thân nhân bị Tòa Lãnh Sự Hoa Kỳ từ chối không cấp chiếu khán là vì Tòa Lãnh Sự cho rằng hôn nhân của đương sự là giả.

Cha mẹ mua nhà cho con, chuyện không dễ!

Bạn cần xem xét mọi yếu tố đi kèm với việc mua một căn nhà cho con trước khi quyết định bỏ tiền ra, bởi vì đây không phải chuyện dễ.

Giới trẻ muốn làm chủ nhà nhưng bị cản trở

Đối với nhiều người thuộc thế hệ trẻ (được định nghĩa như những người từ 25 đến 35 tuổi), để sở hữu nhà vẫn là một giấc mơ lớn.

Làm sao để bớt ngáy

Ngáy là chuyện rất thường gặp. Một nghiên cứu cho thấy có khoảng 45% người lớn thỉnh thoảng ngáy, và khoảng 25% ngáy kinh niên.

Sự trở về nguồn của cá hồi, rùa biển và bướm chúa

Nhiều động vật có năng khiếu kỳ lạ giúp nó trở lại nơi chốn cũ dù đã đi xa cả đời, thí dụ như cá hồi hay rùa biển.

Bệnh do thân và tâm

Chúng ta thường chúc nhau thân tâm an lạc. Các cụ hồi xưa nói gì cũng rất thâm trầm và truy tìm cái ý nghĩa sâu xa của nó.

Ramen kiểu Hakata ở Costa Mesa, đúng kiểu mì Nhật

Trong cuộc tìm kiếm các tiệm mì Nhật hay ramen vừa ý mình nhất, tôi tìm được quán Hakata Ikkousha ở Costa Mesa.

Gỏi cuốn, món ăn giản dị mà hấp dẫn

Tại Sài Gòn, gỏi cuốn là món ăn vặt phổ biến, được rất nhiều người ưa thích. Chế biến món gỏi cuốn không nhọc công, cầu kỳ...

Giữ an toàn khi trang trí đèn Giáng Sinh

Đèn Giáng Sinh tiêu thụ nhiều điện, nó làm tăng tiềm năng gây tai nạn nếu bạn không thực hiện một số biện pháp an toàn.