Tokyo đón Tết

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

Nét nghệ thuật “Kadomatsu, khúc gỗ tượng-hình chữ Tâm” đón mừng năm mới. (Hình: ATNT Tours)

Tháng Mười Hai là tháng thời tiết Tokyo bắt đầu dần dần se lạnh báo hiệu mùa Đông đã đến. Đây cũng là lúc người dân xứ Phù Tang rộn ràng nhộn nhịp đón mừng năm mới theo Tết Dương Lịch.

Sự nhộn nhàng háo hức của người dân đã khiến thủ đô Tokyo cũng bị lôi cuốn chạy theo nhịp điệu “đón Tết” của người dân.

Sau khi Minh Trị Thiên Hoàng lên ngôi vào năm 1868, ông đã có tham vọng chạy đuổi theo sự tiến bộ của thế giới phương Tây bằng mọi giá, ông làm một cuộc duy tân nước Nhật mà sau này lịch sử gọi là “Minh Trị Duy Tân.”

Một trong những nét duy tân đó, ông đã cho đổi ngày Tết Âm Lịch (Tết Nguyên Đán) thành Tết Dương Lịch theo lịch của người phương Tây để các cơ quan hành chính – thương mại – tài chính ngân hàng của nước Nhật có thể làm việc nhịp nhàng theo “lịch” làm việc của Âu Châu.

Kể từ đó, nước Nhật đón mừng “Tết Nguyên Đán” vào đầu năm Dương Lịch vào ngày mùng Một Tháng Giêng mỗi năm. Tất cả các điểm văn hóa – phong tục dân gian của Tết Âm Lịch đều được “chuyển sang” thời gian dương lịch.

Có lẽ trong một vài thập niên khởi đầu sự thay đổi, người dân Nhật cũng gặp rất nhiều khó khăn trong sự chuyển đổi một tập tục đã có từ lâu đời, nhất là chuyển đổi cả một “không gian đón mừng Tết” không phải là một sự dễ dàng. Những người dân vùng quê ngày xưa, họ thường ăn mừng luôn cả hai ngày Tết – Tết Âm Lịch và Tết Dương Lịch. Bây giờ “không gian đón mừng Tết Âm Lịch” dần dần cũng đã tan loãng với thời gian.

Kodomatsu thường đặt cạnh hai bên cửa nhà, cơ sở thương mại, hay các building để đem lại may mắn và an toàn vào năm mới. (Hình: ATNT Tours)

Một trong những trọng điểm văn hóa thay đổi mà người ta nhận thấy là trong khi văn hóa Tây phương đón giao thừa bằng giây phút countdown thì người dân Đông Kinh đón Giao Thừa bằng cách đi viếng thăm đền Minh Trị Thần Cung, một ngôi đền được dân Nhật xây để tưởng nhớ đến vị Thiên Hoàng đã đưa nước Nhật từ vị trí thấp kém tủi nhục trở thành một đất nước hùng mạnh vào cuối thế kỷ 19, có vai vế sánh ngang hàng với các đế quốc phương tây. Ông đã làm cho các dân tộc Âu Châu không còn dám khinh thường giống dân da vàng Châu Á (trận hải chiến Nga-Nhật năm 1905 xảy ra và kết quả hải quân Nga thua trận đã chứng minh điều đó).

Ngôi đền Minh Trị Thần Cung nằm gần khu vực nhà ga tàu điện Harajuku, bên cạnh khu Olympic nơi Tokyo được tổ chức Thế Vận Hội vào năm 1964. Đền tương đối lớn và uy nghiêm nếu phải so sánh với các ngôi đền thần đạo khác ở Nhật. Tuy nhiên, khác với những ngôi đền Thần Cung khác, đền Minh Trị được người ta giới thiệu chút ít về lịch sử triều đại của vị Thiên Hoàng này bằng hai ngôn ngữ Nhật và Anh. Dĩ nhiên lịch sử đất nước nào cũng thường nói hay nói tốt về văn hoá lịch sử của dân tộc họ.

Chỉ nội trong một đêm Giao Thừa thôi, hằng năm có hơn cả triệu người dân Nhật đến viếng đền Minh Trị. Nếu bạn có chứng kiến cảnh một ngôi đền nhỏ như thế mà phải tiếp nhận một số lượng người kinh khủng như thế (trong một đêm) mà cảnh sát Nhật vẫn kiểm soát được một cách trật tự thì người ta mới ngưỡng mộ hết tài năng của ngành cảnh sát Nhật cũng như ý thức rất cao của người dân Nhật.

Những ai đã từng sống ở Tokyo lâu năm, chắc hẳn thế nào cũng đã có dịp một lần đến đền Minh Trị xem dân Nhật đón Giao Thừa ở đây. Chỉ có tham dự bạn mới cảm nhận hết được những cảm xúc khi chứng kiến “đêm Giao Thừa ở đền Minh Trị Thần Cung.” Đây cũng là thời điểm mà du khách có thể xem tận mắt những lễ nghi và phong tục của một ngôi đền Thần Cung, từ cung cách người dân Nhật đi qua các cổng “tori” của đền đến cung cách “rửa tay, rửa miệng, làm sạch thân” trước khi vào đền viếng “Thần.” Ngay cả khi cầu nguyện, cách người Nhật cũng có cung cách cầu nguyện khác hẳn các dân tộc khác.

Đền Minh Trị Thần Cung tại Tokyo. (Hình: ATNT Tours)

Người Nhật không ăn mừng Lễ Giáng Sinh, nhưng người ta có thể hình dung ra được rằng thời gian từ dịp Lễ Giáng Sinh đến đêm Giao Thừa là thời gian người Nhật nhộn nhịp cho thời gian đón Tết. Các khu mua sắm cạnh tranh quảng cáo “on sale” khắp mọi nẻo đường phố.

Tokyo vốn là thành phố luôn luôn đông kín người, kể cả mùa Đông. Không có mùa nào mà thủ đô Tokyo vắng người vắng shoping. Nhưng đặc biệt, vào Tháng Mười Hai là tháng mà người ta nhận thấy tất cả các gian hàng, cửa hàng đều được trang trí rực rỡ, các khu phố nổi danh như Ginza, Shinjuku, Shibuya, Harajuku, Ikebukuro… đâu đâu cũng thấy trang trí hình dáng “cây thông Giáng Sinh” và đèn đuốc cho những ngày lễ hội.

“Cây thông Giáng Sinh” được trang trí quanh thành phố không có nghĩa là người Nhật theo tôn giáo Catholic nhiều. Đây có lẽ chỉ là một dấu mốc báo hiệu cho dân Nhật biết “năm mới” sắp đến. Trong tuần lễ này, người ta bắt đầu thấy trong các khu nhà ga, các gian hàng đã bày bán các loại cây như “cây nêu,” các loại cây được nối kết lại theo phong tục Tết của người Nhật như “kadomatsu”(*), Shimenawa (**), hay Wakazari (***) là các loại cây được được kết nối lại với mụa đích trừ tà đuổi quỷ hay mang lại mọi điều tốt làng trong ngày đầu năm mới được bày bán khắp mọi nơi. Giá cả của các “kadomatsu, shimenawa, hay wakazari” tùy theo cỡ lớn hay nhỏ nhưng giá cả hoàn toàn không rẻ chút nào.

Nếu bạn có thích thú với một ít điểm văn hóa Nhật Bản ngày xưa, bạn nên đến thăm một vài phố thị như phố Asakusa với ngôi chùa nổi tiếng Sensoji vì ở đây bạn có thể bắt gặp những điểm văn hóa còn sót lại của thời Edo (Giang Hộ), đây là tên cũ của Tokyo (Đông Kinh) trước khi Minh Trị Thiên Hoàng thiên đô về đây.

Sensoji là một ngôi chùa rất cổ xưa và nổi tiếng linh thiêng của vùng Edo. Ngày nay chùa đã được trùng tu lại rất nhiều lần và điểm đặc biệt ở ngôi chùa này, bạn có thể xin “xâm.” Trước khi xin “xâm,” nhà chùa xin bạn tự giác bỏ vào thùng “phước sương” 100 Yen (tương đương $1) cho một quẻ xâm. Nếu bạn xin được quẻ xâm tốt thì không sao cả, nhưng nếu không may gặp quẻ xâm xấu thì bạn nên gửi quẻ xâm xấu này lại chùa, nhờ Thần Phật giữ “điềm các xấu và tai họa” lại cho bạn nên “bổn mạng” của bạn luôn luôn được tốt và vững bền. Tôi thường hay đùa nghịch gọi đây là “văn hóa huề vốn” của các quẻ xâm! Ngoài nhà chùa, ai là người hưởng lợi nhất thì bạn đã biết ngay rồi!

Tượng Chó Đá Hachiko đón Tết trước cửa Shibuya Station, Tokyo. (Hình: ATNT Tours)

Trong tuần lễ cuối năm, Tokyo có rất nhiều điểm lôi cuốn du khách, không vì thời tiết mùa Đông se lạnh mà thiếu vắng du khách. Người dân vùng Đông Nam Á và Trung Quốc đến du ngoạn và mua sắm ở đây rất đông. Số lượng du khách hòa mình vào trong số lượng người dân thành phố chuẩn bị đón Tết tạo thêm phần nhộn nhịp cho phố xá thủ đô. Một phần vì người Nhật ăn Tết trước, trong khi các nền văn hóa khác thì lại đón Tết Âm Lịch nên du khách đã không bỏ lỡ cơ hội vừa đi du ngoạn vừa đi shopping “giá rẻ” ở Osaka hay Tokyo.

Tôi không nghĩ rằng mua sắm ở Nhật quá mắc nếu đem so sánh với những món hàng “cùng hiệu, cùng loại, cùng phẩm chất” ở khắp nơi trên thế giới. Thậm chí tôi còn nhận thấy rằng có nhiều design, nhiều mẫu hàng “hiệu” nổi tiếng như Channel, Louis Vuitton mà chỉ có ở Nhật bạn mới có thể tìm thấy các design khác hẳn bên Âu Châu. Các cửa hàng mua sắm ở Ginza hay Shinjuku cũng đông ngẹt người mua sắm, du khách xếp hàng dài  lấy “tax refund.” Đây cũng là một ưu điểm khác của các cửa hàng mua sắm của Nhật, khách hàng không cần phải ra đến phi trường mới lấy lại được tiền “tax refund,” các cửa hàng Nhật đều có các chỗ cho bạn lấy lại tiền thuế ngay tại nơi mình mua, rất tiện lợi cho du khách.

Nếu bạn mua sắm ở khu nhà ga Shibuya, thế nào bạn cũng có dịp thăm tượng con chó đá “Hachiko” được dựng ở ngay trước cửa nhà ga. Tuy nhiên, vào những ngày cuối năm, tượng Hachiko cũng có khác đôi chút! Thời gian gần Tết, người ta cũng đeo “một yếm thần” vào cổ Hachiko. Tôi nghĩ con chó trung thành “Hachiko” cũng rất xứng đáng được tôn vinh lên hàng “Thần” trong dân gian Nhật Bản. Hachiko, con chó trung thành trong suốt chín năm trời ngày nào cũng đúng giờ đến nhà ga Shibuya ngồi đợi đón chủ về. Nó không biết người chủ đã chết từ lâu và vẫn ngày ngày mòn mỏi đến đón ngươì chủ cho đến ngày Hachiko chết gục trên một con đường nhỏ ở Shibuya. Câu chuyện đã được người Nhật tôn sùng, làm tượng đá Hachiko ở đây để kỷ niệm về một con chó trung thành. Ai nói chó không có tình!

Sau cùng, nếu bạn không phải là mẫu người thích mua sắm thì Tokyo vẫn có nhiều cảnh mùa  Đông để bạn có thể thưởng ngoạn vào dịp đón mừng ngày Tết. Bạn nên đến con phố Marunouchi, con phố Parthenon Odori, Shinjuku Kabukicho, khu Asakusa với tháp Sky Tree cao nhất thế giới, hay bạn đến khu phố mới Odaiba thưởng thức những nét rực rỡ về đêm của thủ đô Nhật Bản.

Tết Nhật Bản khởi đầu vào mùa Đông khoảng 150 năm nay, mùa của tiết trời se lạnh. Mùa Đông không cho du khách thưởng ngoạn hoa của mùa Xuân, sen mùa Hạ, và cũng không có màu lá đỏ thẫm của mùa Thu. Nhưng mùa Đông thường khiến người ta đằm thắm hơn, đời sống trầm xuống. Có người gọi nước Nhật là nơi xứ lạnh tình nồng. Tôi không biết đúng bao nhiêu phầm trăm, nhưng quả thực Tết Nhật Bản và mùa Đông Đông Kinh vẫn cho tôi cái dễ chịu và đằm thắm hơn các mùa Xuân Hạ Thu.

Giao Thừa đã đến rồi, xin được nói một câu chúc Tết mà người Nhật sẽ nói với bạn “Shinnen Akemashite Omedeto Gozaimasu” (Xin chúc mừng một năm mới tươi sáng).

(*) Kadomatsu: Biểu tượng cho sức sống bền vững qua mọi thời tiết. Kadomatsu được làm từ cành thông, tre và nối kết với một vài loại hoa để chào đón Thần vào năm mới. Kodomatsu thường đặt cạnh hai bên cửa nhà, cơ sở thương mại, công ty hay các cơ quan.

(**) Shimenawa: Treo trước cửa nhà với ý nghĩa trừ ma đuổi quỷ.

(***) Wakazari: Là một vòng tròn bện bằng dây thừng và kết hoa trên đầu. Tượng trưng cho đời sống ấm no và lúc nào cũng được an toàn.


ATNT Tours luôn có hướng dẫn viên kinh nghiệm, nói tiếng Việt tháp tùng đoàn.

1-Escorted tour: Nhật Bản Mùa Hoa Anh Đào

Tokyo – Mt. Fuji – Nagoya – Nara – Kyoto – Kobe – Osaka

Tour 01: Mar. 26 – Apr. 05, 2018

Tour 04: Apr. 06 – Apr. 16, 2018**

Land tour: $2,445/người

Air ticket: from $750/người

(Chú ý: Giá vé máy bay có thể thay đổi mà không kịp thông báo trước)

Đặc biệt: Tặng 1 carry on/người nếu trả hết tiền tour (pay-off) 90 ngày trước ngày khởi hành (chỉ áp dụng cho tour Nhật Bản)

2-Escorted tour: Nhật Bản Mùa Hoa Anh Đào – Đài Loan – Nam Hàn

Nhật Bản: Tokyo – Mt. Fuji – Nagoya – Nara – Kyoto – Kobe – Osaka

Đài Loan: Đài Bắc – Nhật Nguyệt Đàm – Lukang – Đài Trung – Đài Nam

Nam Hàn: Seoul – Nami Island – Vùng Phi Quân Sự “DMZ” – Cung Điện Gyeongbok – Myeongdong Shopping Market

Tour code JTKA: Mar. 26 – Apr. 11, 2018

Tour code JTKB: Mar. 31 – Apr. 16, 2018

Tour code JTKC: Apr. 03 – Apr. 19, 2018

Land tour: $3,355/người

Air ticket: from $1,325/người

3-Escorted tour: Nepal – Bhutan – Dubai

Paro – Thimphu – Punakha – Kathmandu – Pokhara – Dubai

Tour: Oct. 01 – Oct. 18, 2018

Land tour: $3,395/người

Giá vé máy bay: từ $1,795

Visas: Bhutan: $40/visa – Nepal: $30/visa – Dubai: update

Xin liên lạc ATNT Tours

9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708

Điện thoại: (714) 841-2868 / (888) 811-8988

Website: www.atnttravel.com


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Một vòng Roma

Mọi người trên thế giới hầu như ai cũng ao ước được một lần ghé qua thủ đô Rome để chiêm nghiệm về khoảng thời gian cách biệt giữa hai ngàn năm.

Moskva, Russia, những nơi nên đến

Nói đến Moskva là ai cũng nghĩ ngay đến một địa danh rất nổi tiếng “Red Square/ Quảng Trường Đỏ” được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 15.

Thành phố Venice có gì lạ

Venice trong ngôn ngữ Ý gọi là Venezia nằm về phía Đông Bắc nước Ý, bao gồm một phần thành phố nằm bên trong đất liền.

Có gì ở di tích đền đài Machu Picchu

Không một ai có dịp đặt chân đến đỉnh ngọn núi trẻ Wayna Picchu của đất nước Peru mà không ngất ngây với Machu Picchu.

Từ Westminster Orange County đến Westminster London

Cho đến hôm nay, có lẽ không có người Việt Nam nào trên toàn thế giới mà không biết đến khu Little Saigon trong thành phố Westminster.

Ngắm tượng Chúa Cứu Rỗi ở Lisbon và Rio de Janeiro

Một hình ảnh làm bạn sững sờ là tượng Chúa Cứu Rỗi (mà người Bồ Đào Nha gọi là Chris Rei) cao vút đứng trên đỉnh đồi nhìn xuống sông Tagus.

Không gian đẹp nhất vùng mũi đất Reinga, New Zealand

Cape Reinga được xem như là điểm cực Bắc của New Zealand vì đây là nơi xa nhất mà du khách có thể đến thưởng thức không gian đẹp nhất.

‘Vòng cánh cối xay’ ở làng Solvang, Nam California

Nếu bạn có dịp đến California, lái xe từ thành phố San Diego theo Freeway 5 đi lên phía Bắc, thế nào bạn cũng đi qua một “vòng cánh cối xay.”

Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi

Mũi Hảo Vọng và Cape Point đều có phong cảnh hữu tình, ở đây bạn thưởng thức gió lồng lộng của biển, tiếng vỗ của sóng vào đá, hình ảnh trắng xóa của các ngọn sóng cao

Vườn Thiền Ðá Đại Vân Sơn Long An Tự, Kyoto

Vào những tháng mùa Xuân, hoa anh đào tại Kyoto đua nhau nở rộ làm biến đổi không gian thành phố cố đô rực lên màu hoa trắng hồng.