‘Giữ quốc tịch Việt Nam’ – Lợi và hại?


Hà Ngọc Cư/Người Việt



Lời Tòa Soạn: Bài viết dưới đây của ông Hà Ngọc Cư, giám đốc điều hành văn phòng CISS chuyên về di dân và tị nạn tại Houston, tiểu bang Texas, bàn về quy định của Bộ Tư Pháp Việt Nam là “ngày 1 tháng 7, 2014 là hạn chót để người Việt hải ngoại đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam.” Người Việt Online trân trọng giới thiệu cùng độc giả.









Nguyên Ðỗ, 9 tuổi, và em gái trong buổi lễ nhập quốc tịch Hoa Kỳ tại Houston, Texas, năm 2008. Trên nguyên tắc, khi tuyên thệ nhập quốc tịch Mỹ là đã xin từ bỏ quốc tịch gốc. (Hình: KN/Người Việt)



***



Năm 2008, Việt Nam ban hành luật Quốc Tịch mới, trong đó Khoản 2, điều 13 liên quan đến “Việt kiều.” Mặc dầu Việt Nam gọi người Việt sống ở nước ngoài là “Việt kiều” là điều không hợp lý nhưng chúng tôi dùng tạm danh từ này cho “thuận tiện.”


Khoản 2, Ðiều 13 đại ý: “Người Việt định cư ở nước ngoài không có hộ chiếu còn giá trị và chưa mất quốc tịch Việt Nam trước ngày luật có hiệu lực (01/7/2014) thì phải đăng ký giữ quốc tịch tại các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong thời hạn 5 năm (từ 01/9/2008 đến 01/7/2014). Nếu không đăng ký thì sẽ mất quốc tịch sau ngày 1 tháng 7, 2014.”


Hiện có khoảng trên 4 triệu “Việt kiều” sống ngoài nước Việt Nam nhưng theo thống kê của các cơ quan đại diện cho VN ở nước ngoài thì cho đến nay chỉ có 6,000 người đăng ký giữ quốc tịch VN, một con số rất “khiêm tốn” và là một bằng chứng rằng không mấy ai mặn mà với “Việt Nam Xã Hội Chủ Nghĩa.”


Dưới đây là một số thắc mắc chung về cái gọi là “đăng ký giữ lại quốc tịch Việt Nam.”


Hỏi: Tại sao trước đây chính quyền Việt Nam vẫn coi người Việt nhập quốc tịch khác vẫn còn là công dân Việt Nam mà bây giờ lại buộc người ta phải xin lại quốc tịch Việt Nam nếu không coi như bị mất quốc tịch gốc?


Ðáp: Vì luật Quốc Tịch mới của Việt Nam chỉ công nhận một quốc tịch nghĩa là không chấp nhận tình trạng song tịch.


Hỏi: Nếu tôi xin lại quốc tịch Việt Nam thì tôi có mất quốc tịch của nước khác không?


Ðáp: Tùy theo luật của quốc gia mà bạn xin quốc tịch. Nếu bạn mang quốc tịch Bỉ, Trung Quốc, Ðan Mạch, Phần Lan, Ðức, Nhật, Úc và một số quốc gia khác thì khi nhập quốc tịch của một nước khác là bạn mất quốc tịch của nước này. Nhưng nếu bạn mang quốc tịch của các nước Anh, Pháp, Canada, Hoa Kỳ, Ba Lan, Nga, Thụy Sĩ, Thái Lan và một số nước khác thì bạn không bị mất quốc tịch của nước này.


Hỏi: Như vậy là Hoa Kỳ, Pháp, Anh, Canada… công nhận song tịch, phải không?


Ðáp: Xin trả lời riêng về Hoa Kỳ. Hiến Pháp và luật pháp Hoa Kỳ không công nhận song tịch mà cũng không cấm song tịch. Song tịch là ‘vùng xám’ của luật quốc tịch vì luật lệ mỗi nước một khác. Khi bạn giơ tay tuyên thệ bỏ quốc tịch Việt Nam để nhập tịch Mỹ thì đối với Hoa Kỳ bạn chỉ có quốc tịch Mỹ. Nhưng chính quyền Việt Nam nói rằng bạn chưa làm đơn xin thôi quốc tịch Việt Nam nên bạn vẫn còn quốc tịch Việt Nam. Hoa Kỳ không có quyền hạn gì đối với luật pháp của Việt Nam để bắt chính quyền Việt Nam công nhận bạn là công dân duy nhất của Hoa Kỳ.


Hỏi: Vậy theo luật Quốc Tịch mới của Việt Nam thì sau ngày 1/7/2014 mà tôi không đăng ký giữ lại quốc tịch Việt Nam thì tôi không còn là công dân Việt Nam nữa, đúng không?


Ðáp: Ðúng 100 phần trăm.


Hỏi: Nếu muốn xin giữ quốc tịch Việt Nam thì tôi phải làm sao?


Ðáp: Xin hỏi tòa Ðại Sứ hoặc các Lãnh Sự Quán Việt Nam nơi bạn ở.


Hỏi: Nếu tôi xin lại quốc tịch Việt Nam mà chính quyền Việt Nam buộc phải tuyên thệ từ bỏ quốc tịch cũ thì tôi có mất quốc tịch nước khác không?


Ðáp: Chỉ xin trả lời riêng cho trường hợp bạn đang có quốc tịch Mỹ. Ðiều khoản 349 INA của luật Quốc Tịch Mỹ chỉ ra rằng:


“Công dân Hoa Kỳ có thể mất quốc tịch Mỹ nếu nhập quốc tịch khác hoặc tuyên thệ trung thành với nước khác.”


Nhưng, ngày 16 tháng 4 năm 1990, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho rằng, “Công dân Hoa Kỳ vẫn còn ý định giữ quốc tịch Hoa Kỳ (nghĩa là không xin từ bỏ quốc tịch Mỹ) mặc dầu người đó nhập quốc tịch hoặc tuyên thệ trung thành với nước khác.” Như vậy chỉ khi nào bạn làm đơn và tuyên thệ xin từ bỏ quốc tịch Hoa Kỳ tại Bộ Ngoại Giao hay Sứ Quán Mỹ thì bạn mới mất quốc tịch Mỹ. Nhưng, xin nhớ rằng trên đây chỉ là huấn thị của Bộ Ngoại Giao chứ không phải là điều khoản luật do Quốc Hội thông qua và được tổng thống ban hành mặc dù huấn thị đã thi hành được 24 năm. Huấn thị này có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào. Vậy trước khi xin giữ lại quốc tịch Việt Nam xin hãy cân nhắc lợi hại thật kỹ.


Hỏi: Có lại quốc tịch Việt Nam thì tôi được những lợi lộc gì?


Ðáp: Thì bạn được cấp passport Việt Nam, được ở Việt Nam lâu dài, được làm nghĩa vụ quân sự, được tậu nhà, được vào Ðảng… nhưng không được bầu cử, chứ đừng nói đến ứng cử, vì không có hộ khẩu thường trú không qua hiệp thương của Ðảng, vân vân và vân vân. Tóm lại bạn được gánh vác rất nhiều nghĩa vụ.


Hỏi: Tôi có quốc tịch Mỹ, con tôi sinh ra ở Việt Nam thì nó có song tịch không?


Ðáp: Theo luật quốc tịch Mỹ thì con của công dân Mỹ ra đời trên bất cứ nước nào cũng có quốc tịch Mỹ theo nguyên tắc huyết thống (jus sanguinis) của luật Quốc Tịch Mỹ, nhưng vì ra đời trên lãnh thổ Việt Nam nên cũng có quốc tịch Việt Nam. Như vậy đứa trẻ ra đời đã là song tịch. Chả hiểu chính quyền Việt Nam có công nhận tình trạng song tịch của nó hay không.


Hỏi: Ðứa nhỏ ra đời trên đất Mỹ nhưng bố mẹ đều là công dân Việt Nam thì đứa nhỏ có song tịch không?


Ðáp: Vì ra đời trên lãnh thổ Hoa Kỳ nên nó có quốc tịch Mỹ theo nguyên tắc lãnh thổ (jus soli) của luật Quốc Tịch Mỹ. Theo luật Quốc Tịch Việt Nam thì nếu cả bố lẫn mẹ đều là công dân Việt Nam thì đứa nhỏ sinh ra ở đâu cũng có quốc tịch Việt Nam. Cho nên Việt Nam buộc phải công nhận tính song tịch của nó.


Hỏi: Tôi có quốc tịch Mỹ rồi, nếu tôi xin lại được quốc tịch Việt Nam thì khi về Việt Nam sống lâu dài tôi có bị chính quyền Việt Nam coi là mất quốc tịch Mỹ không?


Ðáp: Có trời mới biết được! Nhưng quốc tịch Mỹ của bạn là do chính phủ Hoa Kỳ cấp. Chính quyền Việt Nam làm gì có quyền tước đoạt quốc tịch Mỹ của bạn. Nhưng ở Việt Nam chuyện gì cũng có thể xẩy ra.


Hỏi: Tôi có hai passport, môt passport Mỹ, một passport Viêt Nam. Vậy khi về Việt Nam tôi nên dùng passport nào.


Ðáp: Khi vào Việt Nam thì dĩ nhiên bạn phải xuất trình passport Việt Nam. Nhưng khi về lại Mỹ thì bạn phải xuất trình passport Mỹ. Nhưng nếu nhân viên CBP ở cửa khẩu thấy bạn có hai passport như vậy thì bạn có thể gặp rắc rối.


Hỏi: Nếu xin lại quốc tịch Việt Nam mà họ buộc phải trung thành với nhà nước Việt Nam mà trước đây tôi đà tuyên thệ trung thành với Hoa Kỳ rồi thì có gì sai quấy không?


Ðáp: Sai quấy về pháp luật thì có thể không nhưng về mặt đạo đức thì hành động như vậy là mình đã không tôn trọng lời tuyên hứa của mình.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

  • Tony Nguyen

    Roi Khoi Viet nam an uong song chet o nuoc ngoai roi ma con ham giu mot cai goi la quoc tich thoi nat giu lam gi toi o USA 39 nam roi cho lai quoc tich Viet nam toi cung khong them …

Triển lãm Viet Stories: ‘Họ mất tất cả, nhưng họ làm lại tất cả.”

Ngay ngày khi mạc hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Hai, cuộc triển lãm Viet Stories: Recollections & Regenerations (Câu Chuyện Việt: Hồi Tưởng & Tái Tạo) đã thu hút rất đông người đến thưởng lãm tại bảo tàng viện Richard Nixon Presidential Library & Museum, Yorba Linda.

Long Beach: Say rượu, cỡi ngựa ra xa lộ 91, bị tống giam

Một người đàn ông say rượu cỡi ngựa lúc đêm khuya trên xa lộ 91 ở vùng Long Beach vào ngày sinh nhật của mình, một hành động nguy hiểm cho cả chủ lẫn ngựa.

Hội Ung Thư Việt Mỹ Mừng Xuân 2018: ‘Chia sẻ niềm hy vọng’

Mùa Xuân mới lại về với Hội Ung Thư Việt Mỹ (VACF-Vietnamese American Cancer Foundation) trong một đêm tràn ngập niềm vui và tiếng cười, chan hòa trong bao la tình người, vừa tưng bừng đón Xuân Mậu Tuất 2018

Tổng Thống Mexico hoãn thăm Mỹ sau điện đàm căng thẳng với TT Trump

Tổng Thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thống Mexico Enrique Pena Nieto đã đồng ý hoãn chuyến thăm Mỹ của nhà lãnh đạo Mexico, sau khi có cuộc điện đàm căng thẳng

Xa lộ Mỹ ngày nay có còn là ‘niềm tự hào?’

Chuyên mục xe hơi này đã có lần ca ngợi những con đường xa lộ Mỹ như là biểu tượng của giấc mơ tự do đi lại theo kiểu người Mỹ. Xe Hoa Kỳ thì phải có đường Hoa Kỳ, đem người Hoa Kỳ đi đến khắp các thành phố miền quê

Bắc Kinh nay làm chủ khách sạn Waldorf Astoria ở New York

Chính quyền Trung Quốc mới đây cho hay họ tạm thời giành quyền kiểm soát công ty Anbang Insurance Group Co. và sẽ truy tố người sáng lập đại công ty này là ông Wu Xiaohui về tội lừa đảo

Cựu Chủ Tịch CSVN Lê Đức Anh ‘chưa qua đời’ như tin đồn

Tính đến đêm 24 Tháng Hai (giờ Việt Nam), một nguồn tin thân cận với gia đình Tướng Lê Đức Anh, cựu chủ tịch nước CSVN, xác nhận với nhật báo Người Việt rằng, ông Lê Đức Anh hiện vẫn đang điều trị ở bệnh viện Trung Ương Quân Đội 108

Chó tấn công kẻ cướp để cứu chủ, bị bắn 3 phát đạn

Một con chó bẹc giê Đức tên Rex đang trong tình trạng phục hồi sau khi cứu mạng chủ khi kẻ cướp phá cửa vào nhà tại thành phố Des Moines, tiểu bang Washington.

Mỹ chuẩn bị bắt các tàu bè vi phạm nghị quyết trừng phạt Bắc Hàn

Chính phủ Trump và các đồng minh Á Châu hiện đang chuẩn bị mở rộng nỗ lực chặn bắt các tàu bè tình nghi vi phạm nghị quyết trừng phạt Bắc Hàn.

Học sinh thấy dấu hiệu “căn số” giống khẩu súng, gọi cảnh sát

Một cuộc thảo luận của một số học sinh trường trung học Oberlin High School tại thành phố Oberlin, tiểu bang Louisiana về một biểu hiệu toán học đã khiến đưa tới điều tra của cảnh sát