GARDEN GROVE, California (NV) – Sau thỏa thuận mới với Biện Lý Cuộc Orange County (OCDA), công ty GKN Aerospace sẽ trả tổng cộng $125 triệu cho vụ rò rỉ hóa chất vào Tháng Năm.
Theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Hai, 12 Tháng Mười, OCDA cho biết số tiền đó gồm có chương trình bồi thường $100 triệu cho hơn 50,000 cư dân phải di tản, hoàn tiền lại $8.47 triệu cho các cơ quan công lực địa phương vì phản ứng và tạo ra kế hoạch theo dõi mấy năm, thêm $15 triệu tiền phạt dân sự.

Thỏa thuận giữa GKN và OCDA vẫn cần một chánh án Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County ký. Cả hai bên thương thảo với nhau sau khi OCDA điều tra hình sự về vụ rò rỉ hóa chất.
Thỏa thuận đạt được khi GKN chuẩn bị bắt đầu sản xuất lại tại nhà máy ở Garden Grove, có hơn 500 nhân viên. Tuy vậy, điều đó cần có một kế hoạch được tòa án đồng ý.
OCDA và GKN chưa thông báo ngày ra tòa để nói về thỏa thuận, trong đó có kế hoạch an toàn.
Sau nhiều tháng bị cư dân đòi hỏi, các giới chức của GKN thông báo sẽ tổ chức một buổi họp với cộng đồng vào ngày 27 Tháng Mười. GKN cũng cho hay họ đã hoàn tất mọi thứ cần thiết để mở chương trình bồi thường $100 triệu sau khi được tòa án thông qua kế hoạch.
Bà Stephanie Klopfenstein, thị trưởng Garden Grove, cho biết: “Như đã được yêu cầu, GKN công bố ngày để họp với cộng đồng. Tuy đây là một chuyện được yêu cầu từ lâu, nhưng là một bước quan trọng. Tôi sẽ tiếp tục yêu cầu họ thông báo ngày mở chương trình bồi thường và phải nói kế hoạch rõ ràng. Cộng đồng cần sự minh bạch, trách nhiệm và cần có giải pháp rõ ràng.”
Dân Biểu Liên Bang Derek Trần cũng chia sẻ suy nghĩ về thỏa thuận $125 triệu của GKN.
Ông cho biết qua một thông cáo báo chí đưa ra hôm Thứ Ba, 13 Tháng Mười, như sau: “Tôi cảm thấy rất nhẹ nhõm khi biết Orange County và GKN ký thỏa thuận ưu tiên cho nhu cầu của cư dân và chủ doanh nghiệp nhỏ bị ảnh hưởng vì phải di tản. Tôi hy vọng thỏa thuận này sẽ được tòa án thông qua nhanh chóng để chúng ta có thể mở chương trình bồi thường, cung cấp những số tiền hỗ trợ tài chánh cần thiết và hoàn tiền cho những người bị ảnh hưởng. Tôi sẽ tiếp tục theo dõi tình hình để bảo đảm các gia đình, các doanh nghiệp, và những đối tác cộng đồng được bồi thường thỏa đáng.”
“Mọi cư dân California phải cảm thấy an toàn trong nhà của họ mà không phải sợ bị gián đoạn cuộc sống hay phải đi nơi khác. Là dân biểu liên bang, tôi sẽ theo dõi rất kỹ cách GKN thực hiện kế hoạch an toàn khi họ chuẩn bị sản xuất lại,” ông viết thêm trong thông cáo.
Các giới chức của OCDA cho biết thỏa thuận với GKN là một “bước ngoặt quan trọng” trong việc lấy lại hàng triệu đô la từ tiền thuế của người dân để giải quyết vụ rò rỉ hóa chất vào Tháng Năm.
Chương trình bồi thường cho cư dân và doanh nghiệp lấy lại tiền cho những chi phí như tiền khách sạn, ăn uống, di chuyển, và mất lương bổng vì phải di tản. Các công tố viên cho biết một tổ chức tự do không có liên quan đến GKN sẽ phụ trách phân phát tiền.
Theo hồ sơ về thỏa thuận của tòa án, những người xin bồi thường có thể nhận được đến $300/đêm cho tiền khách sạn, $50/ngày cho tiền di chuyển, và $50/ngày cho thức ăn, cùng một số thiệt hại kinh tế khác. Những doanh nghiệp đủ điều kiện có thể lấy lại $5,000/ngày khi bị lệnh di tản ảnh hưởng. Cư dân và doanh nghiệp phải cung cấp hóa đơn rõ ràng để xin bồi thường.
Chương trình bồi thường được công bố vào cuối Tháng Tám, là cách để GKN giải quyết những ảnh hưởng về tài chánh do di tản gây ra.
Nhiều cư dân kêu gọi đóng cửa hoặc dời nhà máy 15 mẫu đất của GKN ở Garden Grove đi nơi khác, nhưng nhân viên của công ty này cho rằng điều đó sẽ ảnh hưởng các công ty hàng không khác, cũng như ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất trong nước và phục vụ quân đội.
GKN đang đối mặt với mấy chục vụ kiện dân sự tại tòa án ở California và liên bang, nhưng không biết rõ thỏa thuận với OCDA sẽ ảnh hưởng đến những vụ kiện đó như thế nào.
Thỏa thuận có thể không ảnh hưởng đến cuộc điều tra liên bang có thể xảy ra. FBI và Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) từng điều tra nhà máy ở Garden Grove vào Tháng Sáu. Các công tố viên liên bang không nói rõ là còn điều tra GKN hay không. (TL) [đ.d.]








